Frsluflokkur: Vsindi og fri

Skepna sem veldur vilngu ofnmi fyrir kjti

etta hljmar eins og vsindaskldsaga, ar sem "vegan" vsindamenn kvea a taka til sinna ra og kenna mannkyninu lexu.

eir ba til lti skordr, sem btur einstaklinga og sgur r eim bl, og veldur um lei filngu ofnmi fyrir kjti og mjlkurafurum.

Enskordri er til og er ekki "vsindaafur", n skldsaga.

a hefur lengi veri ekkt Bandarkjunum og Mexk, en er n komi til Kanada.

a virist ekki hafa neikv hrif t fuglakjti og fiski, annig a snefill af matarhamingju er skilin eftir.

En ef etta er ekki g sta til ess a halda sig "malbikinu", er hn ekki til.


A roska ost me tnlist

Einhver skemmtilegasta frtt sem g hef lesi um nokkra hr, var a finna The National Post, n fyrir skemmstu.

ar er fjalla um rannsknir Svissneskra vsindamanna v a spila mismunandi tegundir tnlistar mean ostur roskast.

Notast var vi str "hjl" af Emmental og ltlaust spilu tnlist hljeinangruum boxum.

Lgin sem notast var vi voru: Yello - Monolith (ambient), Mozarts The Magic Flute (klassk), A Tribe Called Quests Jazz (Weve Got) (hip-hop), Led Zeppelins Stairway to Heaven (rokk), and Vrils UV (tekn).

Lagaspilunin tk 6. mnui og niurstaan er s a tnlistin hafi marktk hrif ostinn.

Ostur sem naut tnlistar tti mildari og bragbetri en ostur sem engrar tnlistar naut.

Bestur tti ostur sem var spila hip-hop fyrir, ea lagi "Jazz (Weve Got), me A Tribe Called Quest, fr v snemma 10. ratugnum.>Lagi er hrein snilld, og ekki a undra a a hafi g hfrif ostinn.

Svo er spurning hvort a Osta og smjrsalan eigi ekki eftir a notfra sr etta. Gti ori bbt fyrir tnlistarmenn einnig.

6 mnaa "Hatari" gti ori g sluvara, 45% "Bubbi" og eim jlegri vri boi upp ost sem hefi roskast undir rmum.


Hfstillta, hfsama, frjlslynda mijuflki

g var a vlast um neti egar g s essa stuttu frtt Eyjunni. ar er veri a ra um hvar mijan s slenskum stjrnmlum og hverjir mijumenn - gjarna btt hfsamir fyrir framan.

ar lsir gmundur Jnasson yfir undrun sinni v a Vireisnarflk tali um sjlft sig me mijuflk, en btir v vi a sjlfur hafi hann liti sig "frjlslyndan mijumann". En a var auvita einmitt frasinn sem Vireisn fr fram undir nafstnum kosningum.

En a er lklega einmitt meini, "holir frasar" eru teygir og togair yfir hin lklegustu sjnarmi.

Hver hugsar um sjlfa/n sig sem harsvraa "fgamanneskju"?

Sjlfur hef g g alltaf liti sjlfan mig sem hfstillinguna holdi kldda og frjlslyndur er g fram r hfi.

En samt g hvorki fulla samlei me eim gmundi Jnassyni, ea Pawel Bartozek pltk.

Samt hef g gegnum tina veri sammla gmundi stku svium, og bori fyrir honum mikla pltska viringu. En g get samt ekki stillt mig um a velta fyrir mr, hverjir eru eim fjlda sem er vinstra megin vi gmund slenskri pltk ef hann er staddur mijunni?

Eins er a me Pawel, mr hefur gegnum tina lka vi i margt sem hann hefur sett fram, bi blum/vefritum og tvarpi. Ekki sst vegna ess a hann setur snar skoanir fram me fstum en hfstilltum htti.

g kann vel a meta slkt.

En g hef ekki liti Pawel, ekki frekar en gmund, sem mijumann slenskri pltk.

Ef til vill er etta angi af "algrhytmabmullinni" sem er a skjta upp kollinum umrunni. ar sem allir eru umkringdir jkvum skoanasystkinum og allir utan "bmullarinnar" eru ltt enkjandi "fgamenn". Allt "gott flk" er mijunni. En a er einmitt vaxandi tilhneyging umrunni, a sna minna tillit til andstra skoana og minna umburarlyndi.

g er ekki dmbr a, g nota enga af essum "samflagsmilum", mr finnst eir ekki henta mr, hef takmarkaan huga v hva kunningjar mnir, hva "frgt flk" gerir frtma snum ea snir. Lklega er eitthva af "neanderdalsgenum" mr.

En egar upp er stai, skiptir ekki meginmli hvar hinu pltska litrfi skoanir eru stasettar, a er lti vandaml fyrir flesta a mynda sr skoun v hvort eir su sammla eur ei, jafnvel tt pltsk gps hnit liggi ekki fyrir.


Or rsins ensku: Brexit

Collins orabkinhefur tilkynnt um top 10 lista yfir or rsins 2016.

fyrsta sti trnir ori "Brexit". Collins segir a ingarmesta nyri ensku undanfarin 40 r, ea san "Watergate" kom til sgunnar og san fjldinn allur af "gate mlum" mlum.

En orabkarmenn hafa segjast aldrei hafa s ara eins sprengingu notkun ors eins og "Brexit", san orsins var fyrst vart ri 2013.

hrifin, au hefu lklega ori au smu, anna or hefi veri nota, eru enda grarleg og finnast um va verld, a varla s hgt a segja a "Brexit" hafi byrja enn .

En a m lklega heldur ekki vanmeta hve vel ger or sem falla vel a tungunni og eru auveld notkun, geta haft mikil hrif.

Hversu auveldara er a ra um "Brexit", en "rsgn Bretlands r Evrpubandalaginu".

ru sti er svo hi dansk ttaa "hygge", og v rija "mic drop".

"Trumpism" nr svo fjra stinu.


Flokkakerfi, hgri og vinstri

Eins og elilegt m teljast er miki rtt, sp og speglera bi fyrir og eftir kosningar. Alls kyns spmenn, srfringar og frimenn sp spilin, rifja upp sguna og reyna a rna framtina.

a er alltaf eitt og anna sem mr finnst orka tvmlis umfjllun fjlmila.

Sem dmi um a er egar tala er eins og Samfylkingin s aeins arftaki Aluflokksins (sem er vst a nafninu til enn). Sannleikurinn er a Samfylkingin er samsteypa og framhald fjgurra flokka.

a er: Aluflokks, Alubandalags, jvaka, og Kvennalista. Auvita m segja a jvaki hafi veri klofningur r Aluflokki, en a er viss einfldun, rtt eins og me flesta "klofninga".

En Samfylkingin tk vi kefli fr llum essum flokkum, og tk yfir skuldir eirra og eignir. annig eru sjir Alubandalagsins (sem eir erfu fr gmlu ssalista/kommnistaflokkunum) vrslu Samfylkingarinar, en ekki Vinstri grnna ( a minnsta ef g hef skili rtt).

Og fjlmargir flagar og frammmenn r Alubandalagi, jvaka (sem hfu ekki allir komi r Aluflokknum) og Kvennalista gengu Samfylkinguna.

g held a egar saga Samfylkingar su skou, srstaklega hin sari r, s niurstaan a forystuflk flokksins hafi jafnvel frekar tt sinn plska "uppruna" Alubandalaginu en Aluflokknum.

Mr ykir strundarlegt hve margir frimenn kjsa svo gjarnan a lta fram hj essu.

Reyndar m auveldlega halda v fram upprunalega s, a Vinstri grn su klofningur r Alubandalagi ea Samfylkingu. Svona eftir vi hvaa tmapunkt er mia.

a er auvita langt fr lagi a Vinstri grn hafi fengi "heimanmund" allt fylgi Alubandalagsins.

Einnig kemur mr a spnskt fyrir sjnir a heyra oftar tala um Framsknarflokkinn sem hgriflokk. Vissulega eru hgri og vinstri skr hugtk, og jafnframt m segja a Framsknarflokknum finnist fleira en ein "vistarvera", ef svo m a ori komast.

En mnum huga hefur Framsknarflokkurinn veri vinstriskinn mijuflokkur. Raunar oft nr v a teljast vinstriflokkur en miju.

Vissulega hefur flokkurinn gjarna tt samarfi vi Sjlfstisflokkinn allar gtur san 1995. San hefur flokkurinn ekki tt rkisstjrnarsamstarf vi ara flokka, og veri me Sjlfstisflokknum rkisstjrn rflega 15 r af essum 21.

En a gerir Framsknarflokkinn ekki a hgriflokki. a flokkurinn hafi tali Sjlfstisflokkinn betri samstarfskost en vinstriflokkana, frir a flokkinn ekki yfir sinn fr vinstri til hgri.

Ekki m til dmis gleyma v a Framsknarflokkurinn starfai R-listanum fr upphafi til enda. Hann ennfremur veitti minnihlutastjrn Samfylkingar og Vinstri grnna hluleysi sitt 2009, en lklega m segja a a "samstarf" hafi ekki veri gott og margir Framsknarmenn sttir vi a vimt sem eir fengu.

Mr ykir v skrti egar svo algengt er a tala n um "hgriblokk" (DB) og "vinstri blokk" (VASP) me Vireisn sem flokkinn "mijunni".

Persnulega finnst mr a ekki rtt.

Em ef til vill er ekki sst a leita skringa essum "skringilegheitum" eirri stareynd a af eim stjrnmlafringum sem fjlmilum ykir hva oftast henta a leita til, er elilega htt hlutfall af fyrrverandi varaingmnnum Samfylkingar og einnig stuningsmnnum Evrpusambandsins.

a tvennt skekkir lklega all verulega mynd sem haldi er a almenningi fjlmilum.

Svo er a spurningin hva er vinstri, hva er hgri og hva er mija slenskum stjrnmlum?

a m halda v fram a mijan s skvik, frist til og s erfitt a henda reiur . Einnig skiptir sjnarhorn ess sem talar (eins og mn) lklega einnig einhverju mli.

En a er vert a hafa huga a a einhver flokkur s til hgri vi einhvern annan flokk, gerir a hann ekki a hgri og flokki, n ea fugt.

Hin klassska slenska skilgreining fr vinstri til hgri, vri Alubandalag/Vinstri grn (samt forverum aluubandalagsins), Aluflokkur/Samfylking, Framsknarflokkur, og loks Sjlfstisflokkur. Framsknarflokkur var talinn mijuflokkur, A-flokkarnir (VG og S) voru taldir vinstri flokkar Sjlfstisflokkurinn hgri flokkur.

etta var vissulega einfldun, enda flestum flokkum hinir msu "armar" sem skruust svo a mrkin milli flokka voru kaflega ljs.

a var enda ekki t af engu sem hugtk eins og "framsknarkommar" uru til, en a vsai bi til hluta Framsknarflokks og hluta Alubandalags/Vinstri grnna.

Sjlfstisflokkurinn tti einnig sinn "framsknararm" eins og a var stundum kalla, en ef til vill m segja a strstur hluti flokksins hafi veri og s "kristilegir haldsmenn". Frjlshyggjuarmur var nokkur berandi ( a deila megi um hva str hluti flokksins hann hafi veri) 9. ratug sustu aldar og enn eimir eitthva eftir af honum

Aluflokkurinn skiptist vinstri og hgri krata, og svo mtti einnig finna afbrigi sem margir kusu a kalla "steinsteypukrata" (ef til vill m segja a s sasti af eim hafi horfi n, alla vegna r framlnunni, me Kristjni Mller).

Kratarnir skruust annig bi vi Alubandalag/Vinstri grn og svo aftur Sjlfstisflokk og mtti jafnvel stundum segja a eir sttu a honum fr hgri.

"Bjrkrata" mtti svo a sjlfsgu finna llum flokkum.

En hvernig horfir etta dag?

Lengst til vinstri eru Vinstri grn (nema auvita a vi hlustum Alufylkinguna, eru au lklega auavaldsflokkur og stttarsvikarar), san kemur Samfylkingin (hn fri sig v sem nst alfari af mijunni eftir 2009), san Pratar (eir byrjuu sem bsna blandaur flokkur, en og a horfi vi mr, tk vinstri hlutinn v sem nst algerlega yfir all lngu fyrir essar kosningar, egar valdabarttan jkst rttu hlutfalli vi gengi skoanaknnunum).

kemur Framsknarflokkurinn og eftir eim Bjrt framt, og nota bene, vi erum enn vinstri vngnum.

Loks koma svo Vireisn og Sjlfstisflokkurinn og ml lklega deila um hvor er meira ea minna til hgri, a fri lklega mest eftir hvaa vigt vri sett hina mismunandi mlaflokka.

Fr mnum bjardyrum s erum vi rtt farin a snerta hgrikantinn.

En svo getum vi lka hreinlega leita a "slensku mijunni" og finnum vi a hn liggur einhverstaar bilinu Pratar/Framsknarflokkur/Bjrt framt.

A sjlfsgu er um all mikla einfldun a ra, a er erfitt a meta hluti eins og stjrnlyndi (sem finna m llum flokkum), frjlslyndi (sem er smuleiis a finna llum flokkum), aljahyggju (sem sumir halda a i a vilja ganga "Sambandi", en arir skilgreina allt annan htt), og svo m lengi fram telja.

Eitt af vandamlunum vi ntma stjrnmlaumru, er a hugtk eru reiki, og a er ekki algengt a margir ailar noti smu slagorin, frasana og hugtkin, en su raun a tala um lka hluti.

Og ef til dmis eitthvert hugtak er umdeilt, ea v sem nst, er algengt a reynt s a toga a yfir eins margt og mgulegt og jafnvel mgulegt er.

P.S. Bara til a frja mig fr augljsum "yfirhellingum" argra og "pltskt rttsnna" einstakling, er rtt a taka fram a pistilinn byggir ekki neinum vsindalegum ea flagslegum rannsknum, heldur eingngu minni og tilfinningu hfundar.


mbl.is Kosningatttaka aldrei minni
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

eir segja a maurinn lifi ekki af geimvsundunum einum saman

Margt skondi gerist jafnan kosningabarttu, en g held a etta s a fyndnasta sem g hef s fyrir essar kosningar.

a er einfaldlega ekki hgt a ba etta til, eins og maurinn sagi, etta gerist bara raunveruleikanum.

Vissulega er a gtt a sland taki tt geimvsindatlun, en sem vinnumarkasstefnu er a frekar unnur rettndi.

Eiginlega ekki bolegt.

En hva lengi telja Pratar sig geta boa a eir hafi enga stefnu og hafi engan tma til ess a setja sig inn mlin?

ingmenn eirra hafa veri launum hj jinni nstum 4. r vi a mynda sr skoun og stefnu.

Einn ingmanna eirra hefur veri launum vi a nstum 8 r.

eir stra sig af v a eir hafi fjldan allan af melimum, virkt spjall og ar fram eftir gtunum.

En stefnan er engin mrgum mlaflokkum.

a veit engin hver er stefna Prata vinnumarkasmlum, landbnaarmlum, hvort eir vilja a sland eigi a vera NATO og svo m lengi telja.

Eins og lafur Ragnar Hannesson sagi, "etta eru engin geimvsindi".

En a arf a hafa stefnu og a arf a taka afstu.

a er engin rf ingmnnum sem sitja hj oftar en ekki.

P.S. Misritunin fyrirsgninni er me vilja.


Straumhvrf?

Rafhlaa eins og essi getur valdi straumhvrfum, bkstaflegri merkingu. egar tknin er orin g, dr og endist vel, er lklegt a "bylting" veri raforkuframleislu.

Grundvllur fyrir aukinni notkun ltilla vindmylla og slarorku gjrbreytist.

En mr snist a kostnaurinn vi essar rafhlur og geymslugetan s me enn me eim htti a notendur geti ekki tengt sig fr netinu, nema slrkustu og/ea vindasmustu stum.

En n efa eiga essir "rafhluskpar" eftir a vera flugri, endingarbetri og drari. a er v lklegt a innan skamms tma veri "orkuveggur" flestum "betri heimilum".

En enn snist mr a eingngu s um flugan varaaflgjafa a ra.


mbl.is Tesla kynnir nja ofurrafhlu
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Misskilin mannrttindi

slendingar ttu auvita a taka sig saman og akka Stjrnuskounarflagi Seltjarnarness fyrir frbrt og eigingjarnt framtak.

Lklega hefu margir slendingar ekki geta horft slmyrkvann ef eir hefu ekki stai sig eins og hetjur.

En a er neitanlega leiinlegt a lesa um a eir hafi seti undir skmmum og jafnveld veri sakair um mannrttindabrot, vegna ess a eir hafi ekki tt gleraugu handa llum sem vildu.

En a leiir hugann a v hvernig fleiri virast n dgum misskilja og mistlka hugtk eins og mannrttindi og jafnrtti.

Auvita tti engin krfu v a f keypis "slmyrkvagleraugu", hva a a teljist sjlfsg mannrttindi a f slkt a gjf.

a er heldur ekki skjn vi neitt jafnrtti a sumir hafi fengi slkt a gjf (ea geta keypt) en arir ekki.

En a er ef til vill ekki a undra a skilningur hugkum eins og mannrttindum og jafnrtti su niurlei, ef eir sem leibeina brnum og unglingum setja fram skoanir lkt og essar.

P.S. g ea mn brn hfum auvita ekkert me gleraugu a gera, en nutum ess a horfa frbran slmyrkva netinu, bi fr slandi en en betri var tsendingin fr Svalbara.


mbl.is Hystera adraganda slmyrkvans
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Srealismi rkisfjrmlum - Nbelsverlaunin hagfri?

Hugmyndin hljmar vel. a arf ekki nema gn af platnu til a ba til trilljn dollara, ea 10 trilljn dollara, allt eftir v hva kvei er a setja mti.

Hvers vegna ekki a leysa skuldavandamlin eitt skipti fyrir ll og ba til flugan varasj?

a a rtt skuli um a fullri alvru a leysa skuldaaksvandri Bandarskra stjrnvalda me essum hti, snir ef til vill betur en flest anna hva abstract og srrelask opinber fjrml eru orin "home of the brave".

Ef til vill m segja a a beri vott um nokkurt hugrekki a hugsa sr a leysa mlin me essum htti, en um lei sst hvert s afer a lta selabanka kaupa skuldir jrkisins sem eir starfa , getur leitt.

Um lei er arft a velta fyrir sr hvers vegna svo mrg rki heims hafa byggt upp kerfi sem ekki getur rifist n langvarandi skuldasfnunar og himinhum skuldum.

a er ekki bara Bandarkjunum sem a essi staa er komin upp.

N er komi ljs a Spnska rkisstjrnin er v sem nst bin a tma eftirlaunasj landsmanna, til a kaupa eigin skuldabrf. Breski selabankinn hefur prenta peninga eins og morgundagurinn s lklegur og Svissneski selabankinn hefur einnig prenta franka eins og hann hefur urft til a mta grarlegu innfli af euroum, fr hinu arenda Eurosvi.

Strsti einstaki tturinn "hfulausn" eurosins nlinu ri, var lofori a gera hva sem er (.e. prenta eins mikla peninga og arf, og kaupa skuldabrf hinna akrepptu rkja) til a bjarga hinum sameiginlega gjaldmili.

En a sem "plat(nu)peningur Obama gerir ef til vill fyrst og fremst, er a sna fram hva lti arf til a standa a baki prentun (ea slttar) "trilljn dollara". Ea raun nkvmlega ekki neitt.

P.S. Ef af slttu myntarinnar verur, ykir mr einsnt a Obama hljti Nbelsverlaunin hagfri etta ri. a vri ekki nema rkrtt framhald af friarverlaununum sem hann hlaut um ri. msir myndu meira a segja a hann hefi eitthva gert til a hljta hagfriverlaunin.


mbl.is huga a sl billjn dollara mynt
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Engar hugsjnir?

Alltaf ykir mr frekar klnt egar g les frttir (sem eru auvita ekki alltaf rttar) um a einstaklingar su a framkvma skoanakannanir (a mla styrk sinn) ur en eir kvea a bja sig fram.

Mr finnst a einhvern veginn blasa vi a eir einstaklingar hafa ekki hugsjnir sem eir eru a hugsa um a berjast fyrir. eir eru hinsvegar a reyna a mla hvort eir komist kvei starf.

g held a slkar mlingar su oft ekki besta veganesti kosningabarttu. a er varasamt a hefja barttuna forsendum skoanakannana.

g held a nafstanar forsetakosningar hafi sanna a.


Nsta sa

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband