Bloggfrslur mnaarins, jl 2019

a sem hefi tt a gerast fyrir remur rum

A msu leyti m segja a a sem er a gerast Bretlandi essa dagana, s a sem hefi tt a gerast fyrir remur rum.

egar Breskir kjsendur kusu jaratkvagreislu a yfirgefa "Sambandi", hefu "Sambandssinnar" tt a stga til hliar (rtt eins og Cameron geri) og lta "Brexitsinnum" eftir stjrnvlinn.

a hefi veri elilegt mia vi niurstur jaratkvgreislunnar. eir "Sambandssinnar" sem hfu veri vi vld (og tkst a halda eim) hfu ekki reikna me v a tapa kosningunum, og hfu v enga tlun um hvernig skyldi halda fram, en vildu samt halda vldunum og stjrna v hvernig "Brexit" yri framkvmt.

a tkst engan veginn eins og vi ll vitum n.

rj r nttust raun til einskis, Bretar enduu me samning sem var "win/win" fyrir "Sambandi". "Brexit" var ekki tla til ess a vera fram tollabandalagi vi "Sambandi" um fyrirsjanlegan tma

Og slendingar ttu a ekkja a engin samningur getur veri betri en slmur samningur, ekki taka samningnum gera af eim, "sem nenna ekki a hafa etta hangandi yfir sr". Og ekki taka mark stjrnmlamnnum, sem lofa "glsilega niurstu".

En miklum tma var sa, en skammur er eftir.

Lklega hefur spennan fyrir Halloween sjaldan veri meiri en r, og ekki eingngu hj brnum.

En n egar tpir 100 dagar eru til stefn, er ljst a verkefni er erfitt og lkur samningslausu "Brexit" aukast.

En hin nja Breska rkisstjrn fer hratt og vel af sta, en hvort a henni takist a klra verkefni me sma, enn eftir a koma ljs.

etta eru vissulega hugaverir tmar.


mbl.is Reikna me samningslausu Brexit
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

a er engin sta til a sl af krfum vegna ess a "a er netinu", en a er vissulega sta til a skoa hvort krfurnar eru of miklar

a er miki rtt um "Uber" og leigubla og hvort a of miki s reynt til a sporna gengn "tkninjungum" eins og "Uber". a mtti t.d. lesa frtt um a Vsi dag.

a er full sta til ess a skoa hvort a krfur til ess a mega keyra og reka leigubl su og miklar og strangar, en a kemur a mnu mati "Uber", ea sambrilegum jnustum ekkert vi.

a a eitthva "s krttlegt og og netinu", styji "deilihagkerfi" eur ei, kemur mlinu ekki vi.

a eiga smu reglur a gilda fyrir alla.

Ef ekki ykir sta til ess a leigublstjrar su me meiraprf a fella krfu niur, ef ekki ykir sta til ess a eir sem flytji flk gegn gjaldi hafi meiri tryggingar en arir, s krafa ekki a vera til staar.

Ef a er lagi a reka jnustu sambrilega vi "Uber", ekki a leyfa hverjum og einum a slengja "Taxi" segli blinn sinn og keyra egar honum hentar? a urfi eingngu a skr sig hj ar til gerum yfirvldum, t.d. netinu?

Hver er munurinn?

a er sjlfsagt a slaka reglum, en a hltur eigi a sur a eiga a gilda fyrir alla.

Svo m velta fyrir sr "eignarrtti" leigublstjra "kvta". Margir eirra hafa keypt leyfi, tgefin af rkinu hu veri.

Eiga eir rtt skaabtum, ef "kvtinn" er afnuminn?

a er ekki elilegt a v s velt upp.


umfljanleg niurstaa

g held a a hafi veri augljst og umfljanlegt a Boris Johnson yri nsti leitogi Breska haldsflokksins og ar me nsti forstisrherra Breta.

a auvita eftir a koma ljs hvernig honum kemur til me a ganga embttti, en engin annar af eim sem voru framboi ttu (a mnu mati) mguleika v a sameina flokksmenn a baki sr, sem og stran hluta Breta, og svo auvita a standa vi tgngu Breta r Evrpusambandinu.

Og Boris Johnson ga mguleika essu llu, en a er langt fr v gefi a honum takist a.

a eru margir reiubnir til a leggja honum hjlparhnd, en ekki sur fjlmennur hpur sem skar fs heitar en a honum mistakist og gefist upp.

ar fer fyrir sjlft "Sambandi", mmargir "Sambandssinnar" og svo stuningmenn Verkamannaflokksins ( a dgur hluti eirra s fylgjandi Brexit), stuningsmenn Skoska jarflokksins og svo m lengi telja.

En a verur frlegt a fylgjast me hva gerist Breskum stjrnmlum nstu mnuum. a er ekki lklegt a Johnson veri a boa til kosninga fyrr en tla er.

a er htta, en kann a vera nausynlegt.

Gti veri klkt mean Verkamannaflokkurinn er enn lamasessi og nr leitogi Frjlslyndra demkrata er enn nr algerlega ekkt.

a kmi lka ljs hvort a Nigel Farage og Brexit flokkurinn yri til ess a koma Corbyn stl forstisrherra, ea hvort a eitthva samkomulag yri gert milli halds- og Brexit flokkins, en orrmur ess efnis hefur reglulega flogi fyrir undanfarna mnui.

En a vri vissulega einig httuspil fyrir haldsflokkinn.

En a verur hart barist gegn Johnson, vi hfum fengi forsmekkinn af v barttunni um leitogaembtti.

En a er nokku ljst a a er engin lognmolla framundan.


mbl.is Boris Johnson nsti forstisrherra
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Evrpusambandi boi BMW, Microsoft og Coca Cola

Eitt af v sem Evrpusambandi gerir svo vel, eru "ferasirkusar", mnaarlega ( fjra daga ef g man rtt) arf a flytja Evrpusambandsingi fr Brussel til Strassborgar (milljararkostnaur ri), og svo flyst "forsti" rherrarinu milli rkja sex mnaa fresti. a er sjlfu sr gtis regla, en hvers vegna a ir a svo margir fundir vera a fara fram heimalandi "forstisins", er vissulega spurning.

En a ir a allir mikilvgir einstaklingar innan sambandsins urfa a ferast heil skp (sem eim leiist ekki, en hver skyldi kostnaurinn, dagpeningarnir og kolefnispori vera af v) og af v hlst a sjlfsgu grarlegur kostnaur, ekki sst fyrir a land sem hefur "forsti" a og a skipti.

Slkur kostnaur er ungur skauti fyrir smrri og ftkari lndin innan "Sambandsins", annig er t.d. tala um a 27.000 erlendir gestir hafi komi til Eistlands mean eirra "forsti" st,en heildarkostnaur Eistlandsj t.d. vi a hafa "forsti" var lklega rtt tpir 10. milljarar slenskra krna, og hafa au v leita til strfyrirtkja til a ltta undir.

Lri fer vissulega undarlega stga stundum innan "Sambandsins", en lklega hafa ekki margir gert sr grein fyrir v a a s a hluta kosta af aljlegum strfyirtkum.

Lklega gilda strangari reglur um stuning vikomandi fyrirtkja vi sjnvarpstsendingar og rttaviburi, en "lri" innan "Sambandsins".

En gti einhver s slkt fyrir sr slandi? A Alcoa "styrkti" rkistjrnarfund Reyarfiri? Samherji "kostai" rkisstjrnarfund Akureyri?

g vona ekki.


mbl.is Forsti styrkt af strfyrirtkjum
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Hetjuleg framganga ea arfa brambolt?

Persnulega er g nokku sttur af framgngu slendinga Mannrttindari Sameinuu janna.

a er alltaf arft a vekja athygli alvarlegum mannrttindabrotum.

En, og a er alltaf eitthva en, til a meta a hvort a framgangan er hetjuleg eur ei, verum vi a ba og sj hvort a mannrttindabarttan haldi snu striki og taki til allra

a er einfallt a leggja til atlgu vi "smrki", en mannrttindabrot eru auvita langt fr bundin vi au.

sland eftir a leggja til sambrilegar agerir Kna, Rsslandi, ran, bara svo rf dmi su nefnd?

Skyldi sland leggja til a S sendi sendinefnd til Spnar (eitt af eim rkjum sem styur lyktunina gegn Filipseyjum) til a rannsaka mefer arlendra yfirvalda eim sem hafa barist fyrir sjlfsti Katalnu?

v mannrttindabartta "munnlegum" vettvangi eins og Sameinuu junum er v aeins trverug a hn geri smu krfu til allra.

g s a reyndar ekki fyrir mr a essi niurstaa komi til me a breyta neinu Filipseyjum, v Sameinuu jirnar eru, rtt eins og flestar al- og fjljlegar stofnanir, "tannlaus tgur".

Enda hafa jir heims ratuga reynslu af v a taka aeins mark v sem Sameinuu jirnar hafa a segja, svona eins og hentar hverjum og einum.

a er ekki nema a eitt ea fleiri "strveldana" beiti sr a eitthva gerist.

Persnulega tel g meiri lkur v en breytingum, a einhver "slenskur fkniefnasali" veri gripinn Filipseyjum innan skamms, v annig er a sem svona stjrnkerfi "virka" oft tum. a vri n ekki slmt a halda "rttarhld" yfir "slkum glpamanni".

g hvet v alla slendinga til a halda sig fr Filipseyjum.

Stundum flgur mr hug a utanrkisjnusta (ekki bara slands) tti a tileinka sr "alkabnina", etta um a a gera greinarmun v verur ekki breytt ess sem er mgulegt og a greina ar milli.

Evrpuri tk ann pl hina gegn Rsslandi, ar meal fulltrar slendinga.

Misvsandi skilabo?

En vissulega er barttan gfug, jafnvel egar hn er vi "vindmyllur".


mbl.is Vi munum ekkert hvika
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Kaupmnnum finnst gilegt a kenna krnunni um, en a er lka verblga rum lndum

N m sj ar og hr a kaupmenn kenna krnunni um verhkkanir, sem eir telja sig vera a hleypa t verlagi. Auvita urfa eir sem ekki geta hagrtt a hkka ver, a segir sig sjlft og gerist alls staar.

Hvort a verslunin eigi inni hagringu slandi, tla g ekki a fullyra en vissulega vri gaman a sj slutlur fermetra hj strum verslunarkejum hfuborgarsvinu bornar saman vi sambrilegar tlur fr rum borgum.

Reyndar er a svo a ntma hagkerfum er reikna me a verlag hkki stugt, en hflega. Oft er tala um a verblga (inflation) upp 2 til 3% s hfleg.

Ef ver stendur sta, ea hjanar ykir a hin mesta v og verhjnum (deflation) er vinur "hagkerfisins" og framfara.

a er svo a alltaf eru einhverjar vrur sem lkka veri, og arar sem hkka mun meira en nemur mldri verblgu.

Og upptaka annars gjaldmiils breytir engu um a a hfleg verblga verur enn eftirsknarver.

Reyndar hefur verblga Eurosvinu oft tt of lg undanfrnum rum, enda hefur hagkerfi tt vi margvsleg og rlt vandaml.

En a m heldur ekki horfa eingngu mealtal verblgu Eurosvinu. a segir eingngu hlfa sguna, ea raun varla a. Ef til vill er rttara a segja a a segi nstum ekki neitt.

annig hefur verblga lndum Eurosvisins undanfarna mnui, veri fr ca. 0.5% (sem ykir gilega lgt), upp a veraum og yfir 3% (sem er yfir vimium svisins).

Mealtals verblga hefur veri u..b. 1.5%, en eins og ur segir segir a takmarkaa sgu.

Verblga slandi hefur hins vegar veri kringum 3.3. ea 3.4% ef g man rtt, en rtt er a taka me reikninginn a slandi er hsnisver enn inn verblgumlingum, en slkt tkast ekki "Sambandinu".

Ef s liur er tekin fr, er ekki lklegt a verblga mlist talsvert, og svipu ea ef til vill nokku lgri en eim lndum Eurosvisins sem hn er hst.

Hv skyldi nokkur maur tra a verblga lkki sjlfkrafa slandi, ef teki vri upp Euro?

Hn er n u..b. s sama og eim Eurolndum sem hn er hst, er eitthva sem bendir til ess a sland yri lgri helmingnum?

Eins og oft ur fimbulfamba "Sambandssinnar" og reyna a selja a sland veri eins og skaland, n ea mealtal Eurosvisins hva varar verblgu.

Fyrir v fra eir engin rk.


Viskipti me upprunavottor raforku a stva egar sta

Eitt af v allra heimkulegasta sem Evrpusambandi hefur teki sr fyrir hendur, og er af msu a taka, er a koma ft markai um upprunvottor raforku.

A hgt s a kaupa upprunavottor fyrir raforku sem er t.d. framleidd me brnkolum skalandi, og selja hana sem grna og endurnjanlega raforku er eiginlega skiljanlegt.

a er flsun og hreinlega til ess tla a hgt s a blekkja almenning (neytendur).

Uppruni breytist ekki vi viskiptin.

tti okkur elilegt a selja upprunavottor fyrir fisk af slandsmium? Ea a selja upprunvottor osts fr Frakklandi?

Allir vita a (a a minnsta kosti enn sem komi er) er engin tenging milli slands og meginlands Evrpu hva varar raforku.

hefur veri hgt a kaupa "grna orku" me "uppruna" slandi skalandi og Austurrki svo dmi su tekin.

raun trlega heimskulegt og ekkert anna en blekking. sama tma stra slendingar sig af hreinni orku og "grna orkan" "tvfaldast" a umfangi EEA/EES svinu, ea annig. v vissulega telja allir slendingar sig vera a nota hreina orku, eins og m sj til dmis ra af umru um rafblavingu landsins.

etta snir a a "samtenging" raforkumarkaarins getur veri "skringileg".

En a er ekki gur rkstuningur fyir v a halda fram a selja upprunavottor fyrir raforku.

Frekar tti a skylda raforkuseljendur til a upplsa hvernig orku eirri sem eir selja er afla, svona eins og a er hgt (ekki eins einfalt og a segja a, en hgt upp a vissu marki).

Samtenging getur lka haft hrif sem ekki eru skr vi fyrstu sn.

annig hefur s kvrun skalands a loka llum kjarnorkuverum snum, egar helminga raforkuframleislu eirra me eim htti.

a hefur ekki eingngu fr me sr a raforkuframleisla jverja me kolum eykst, a strum hluta brnkolum sem eru mest mengandi af llum kolum, heldur einnig hitt a eftirspurn jverja eftir raforku fr ngrnnunum eykst, og hkkar a sjlfsgu ver.

g er ekki viss um a neytendur ngrannalndunum sendi "mama Merkel" fallegar hugsanir egar eir greia rafmagnsreikningin, ef eir gera sr grein fyrir v hve mikil hrif, undarleg kvrun hennar, hefur buddu eirra.

Hvorki eir ea stjrnvld landi eirra voru spur hvort a au vru samykk kvrun skalands, en verhkkunin er "flutt" til eirra.

a er a mrgu a hyggja egar tengingum rafmagnsmarkanum er velt fyrir sr.


Pltskt skipaur, lgfrimenntaur fyrrverandi pltkus sem selabankastjri, er a ekki hfa?

Eins og gerist og gengur er sitthva hvort a skipun Christine Lagarde, sem bankastjra Selabanka Eurosvisins er fagna ea blva.

a er enda ekki von a allir sameinist um slka skipan.

En a tti lklega ekki g "latna" slandi, enda segja kunnugir mr a hn myndi ekki standast au hfiskilyri sem sett eru til a gegna sambrilegu embtti slandi.

Hva a fyrrverandi fjrmlarherra (Frakklands) semhefi dm bakinu vegna embttisfrslu sinnar (henni var ekki ger refsing), tti "gur pappr" slkt embtti.

N hljta allir slendingar, ekki sst Samfylkingarflk og Vinstri grn, a fagna v a slendingar su svo lnsamir a vera ekki me euroi, v a ekki vri a gott a Selabanki gjaldmiilsins vri undir stjrn fyrrverandi stjrnmlamanns me lgfrimenntun.

Og fyrst a nefnd er smu frtt a Ursula von der Leyen veri lklegast forseti framkvmdstjrnar "Sambandsins", verum vi a vona a standi "Sambandinu" veri ekki sambrilegt vi stand ska hersins, en ar hefur "wonder" Leyen veri sti yfirmaur undanfarin ca 5. r, ef g man rtt.ar er standi n svo a herinn hefur m.a. samskipti gegnum venjulega farsma, vegna ess a rugg fjarskiptatki eru ekki til staar.

En svo er a sj hvort a Evrpusambandsingi reyni a gera eitthva til a sna vald sitt. Verur ekki a telja slkt frekar lklegt, en ekki mgulegt.


mbl.is Lagarde yfir Evrpska selabankann
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Skepna sem veldur vilngu ofnmi fyrir kjti

etta hljmar eins og vsindaskldsaga, ar sem "vegan" vsindamenn kvea a taka til sinna ra og kenna mannkyninu lexu.

eir ba til lti skordr, sem btur einstaklinga og sgur r eim bl, og veldur um lei filngu ofnmi fyrir kjti og mjlkurafurum.

Enskordri er til og er ekki "vsindaafur", n skldsaga.

a hefur lengi veri ekkt Bandarkjunum og Mexk, en er n komi til Kanada.

a virist ekki hafa neikv hrif t fuglakjti og fiski, annig a snefill af matarhamingju er skilin eftir.

En ef etta er ekki g sta til ess a halda sig "malbikinu", er hn ekki til.


Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband