Bloggfrslur mnaarins, mars 2014

Umbreytingaskei Evrpu - Panelumrur

Nlega voru haldnar panelumrur me yfirskriftinni "Europe in transition", sem g leyfi mr a a sem umbreytingaskei Evrpu.

a varski Marshall sjurinn (German Marshall Fund)sem st fyrir umrunum, en tttakendur voru Toomas Ilves, forseti Eistlands,Federica Mogherini, Utanrkisrherra talu og Robert Zoellick, starfsmaur aljasvii Goldman Sachs (fyrrum bankastjri Aljabankans).

Umrustjrnandi er Peter Spiegel, yfirmaur skrifstofu Financial Times Brussel.

Persnulega fannst mr Ilves standa sig afar vel og Zoellick kom me g innlegg, en Mogherini talai a mestu leyti frsum.

Arir panelar voru haldnir me yfirkriftum, s.s. "Is Europe Losing its East?", "NATO in Transition", og svo "A Conversation with Herman Van Rompuy".

g er a horfa essi myndbnd eins og g hef tma til, en a sem g psta hr fannst mr g.


Fyrir 65 rum san

Fyrir 65 rum san voru tugir sunda ba Eystrasaltslandanna fluttir brott gripavgnum. Eistlandi einu saman voru rflega 10.000 einstaklingar fluttir nauugir brott 25. mars 1949.

S yngsti var eins dags gmul stlka, s elsti 95 ra gmul kona.

etta var hluti af Sovskri herfer sem var kllu "Priboi", ea "Brim" upp slensku.

nstu dgum fr fjldinn yfir 20.000 sem voru fluttir brott. nu yfir 8000, af eim sem voru "listanum" a flja. 7500 fjlskyldur voru fluttar brott mars mnui fyrir 65 rum san. U..b. helmingur af fjldanum var konur, rflega 6000 brn undir 16 ra aldri og 4300 karlmenn.

Samanlagur fjldinn var rflega 2.5% af Eistnesku jinni. Rtt tplega 100.000 einstaklingar voru fluttir brott Eystrasaltslndunum remur.

au voru dmd, n rttarhalda, til Sberuvistar. Hersetin af Sovtrkjunum ttu au sr enga vrn.

Sberuflutningar stu yfir fr 1941 til 1956.

dag kveikja Eistlendingar kertum Frelsistorginu (Vabaduse Vljak) Tallinn (og var um landi) til a minnast eirra sem voru fluttir brott.

N sem endranr skugga Rssneska "bjarnarins", en htt er vi a s skuggi s strri en undanfarin r kertaljsinu.


Hvenr sigldu "Sambandsvirurnar" strand? Frverslun vi Kna og Japan?

Upp skasti hef g rekist nokkrar vangaveltur um hvenr algunarvirur slands a Evrpusambandinu sigldu raunverulega strand.

msir hafa staldra nokku vi ann atbur egar "Sambandi" neitai Steingrmi J. Sigfssyni um rniskrslu um sjvartveg. hafi a ori ljst a svo miki bri milli sjvartvegsmlum, a ekki yri hgt a opna sjvartvegskaflann, nema me verulegum tilslkunum af hlfu slendinga.

a var janar 2012.

a er nokku merkileg tilviljun a stuttu sur kemst verulegur skriur virur slendinga og Knverja um frverslunarsamning. En r virur hfu legi lginni fr rinu 2008. Sj tmalnu hr.

a er engu lkara en ssur og flagar hafi vilja sna "Sambandinu" a a vru fleiri fiskar sjnum.

a hefur alltof lti veri fjalla um stu algunarvirna slendinga vi "Sambandi" og hva fr rskeiis?

Hvers vegna var nausynlegt a "salta" virurnar upphafi rs 2013? Hvers vegna stust engar tmatlanir sem tala hafi veri um? Hvers vegna var ekki bi a opna virur erfiustu mlaflokkunum?

Var a vegna ess a "Sambandi" neitai a halda lengra?

ssur, Steingrmur og virunefndarmelimir skulda upplsingar um a sem gerist. a er merkilegt a engin fjlmiill ( a minnsta svo g hafi s) skuli hafa fjalla rkileg um gang virnana og hvers vegna svo illa gekk sem raun bar vitni.

En n leggja ssur og flagar til a fari veri frverslunarvirur vi Japan. v ber a fagna og taka undir.

En a snir a mnu mati, a ssur og flagar gera sr grein fyrir v a ekkert markvert mun gerast "Sambandsumskninni" nstu rum.

ssur og flagar hfu vegferina agoti og nu ltt a koma henni leiis.

a vri v tmabrt a draga hana til baka.


mbl.is Vilja frverslun vi Japan
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Htta samstarfi, en selja eim samt herggn. Landamri Krm voru ekki einu landamri sem breytt var tmum Sovtsins

a m vissulega kalla a spor rtta tt a Frakkar htti hernaarsamstarfi snu vi Rssa "a mestu".

etta a mestu tekur til dmis ekki til ess a Frakkar eru a selja Rssum 2. yrlumurskip. eir afsaka sig reyndar me v a Rssar muni ekki f skipin vopnum bin. eir urfi sjlfir a setja vopn au. Lklega lta Frakkar svo , a vopnlaus herskip, su rtt si sona eins og fraktarar.

En elilega lta margir af bandamnnum Frakka slu Mistralskipunum sem gn vi sig, eins oglesa m hr.

En a er rtt a a komi fram a Frakkar hafa lofa a senda 4. orrustuotur til Eystrasaltslandana, vegum NATO.

En fyrir frleiksyrsta m benda a flutningur Krmhrai fr Rsslandi til Ukranu voru ekki einu landamrabreytingarnar sem gerar voru "innan" Sovtsins. Rssland tk t.d. til sn skerf af Eistlandi (sem var hernumi af Sovtrkjunum). egar Eistlendingar endurheimtu sjlfsti sitt ri 1991, fylgdi etta landsvi ekki me.

Lklega hefur Eistlendingum ekki tt vnlegt a skja etta landsvi beint hendur Rssa eim tma. En nveri undirrituu Rssar og Eistlendingar samkomulag um landamri sn, og tilheyrir landsvi n formlega Rsslandi.

Elilega er samkomulag etta umdeilt Eistlandi og finnst mrgum of langt gengi a afsala landinu llum krfum til essa landsvi og "yfirgefa" a flk sem er af eistnesku bergi broti og br ar. Um samkomulagi m lesa t.d.hr grein sem nefnist, "Eistland gti veri nst, en var a ekki fyrst?"

annig hafa Rssar takmarkaan huga v a "eldri" landamri gildi, og ekki minnist g ess a hafa heyrt Putin ea ara Rssneska ramenn lsa yfir huga snum a skila Finnlandi eim landsvum sem Rssland tk af eim, upphafi og a lokinni seinni heimstyrjld.

En Eistlendingum er vel ljst a eir lifa skugga Rssneska bjarnarins. eim er a lka ljst a landamrahruunum, br fjldinn allur af Rssum og sumstaar eru eir meirihluta. hfuborginni Tallinn, eru Rssar lklega u..b. 1/3. Str hluti eirra skir frttir og annan frleik til Rssneskra sjnvarpsstva og blaa.

ess vegna hafa Eistlendingar hyggjur af v a eir su a tapa "upplsingastrinu".

En a er flestum ori ljst afriurinn er brothttur A-Evrpu. Frttir ar sem haft er eftir Rssneskum erindrekum, a Rssar hafi hyggjur af stu Rssnesku mlandi Eistlandi,vekja hyggjur og ugg hj heimamnnum. eim er ljst eins og mrgum ruma Rssar hafa alltaf haft "huga" Eystrasaltslndunum.

a seinna hafi komi frttir um aor hins Rssneska erindreka kunni a hafa veri oftlku, eykur frttin eigi a sur spennuna sem egar orin er.

Spennan er enn sem komi er ekki sst frtta og "menningargeiranum", eins og sst essari frtt, en Lithensk yfirvldhafa banna tmabundi tsendingar sjnvarpsstvar eigu Gazprom.

a er tlit fyrir vaxandi spennu, ekki sst samskiptum mismunandi jernishpa.


mbl.is Hafa sliti samstarfi vi Rssa
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Virkar kraftlaust og vanmttugt

Ekki veit g hvernig Evrpusambandi og Bandarkin hyggjast setja "ferabann" kvena einstaklinga Rsslandi og Ukranu. Lklega verur eim neita um vegabrfsritanir til "Sambandslanda" og Bandarkjanna, en a er auvita ekki a sama og ferabann.

Svo er a spurningin um a frysta eigur eirra. Ekki veit g hva eir eiga miki af "fstum eignum" Vesturlndum, en umran um frystingu er bin a standa ngu lengi til a flestir eirra hljta a hafa komi f snu skjl.

En ekkert er rtt um t.d. vopnaslu til Rsslands, ar verur "business as usual", alla vegna enn um sinn. Enda verur a forast stru mlin, v Evrpusambandslndin vera a f orkugjafa fr Rsslandi og vilja auvita selja gss anga.

nstu dgum munu Rssar svo tilkynna um einhverjar mtagerir, og allir munu lta mli alvarlegum augum.

anga til nsta krsa kemur.

En anga til, er a "peace in our times".


mbl.is ESB og Bandarkin grpa til agera
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

A selja a sem arir eiga. Kvtakngar og rnyrkja

a er skiljanlegt a misjafnar skoanir su uppi hva varar agangseyri a vinslum feramannastum.

En er ekki elilegt a eir sem eiga vinsla feramannastai vilji f eitthva fyrir afnot annara af eigum eirra? Er elilegr a rukka s inn sta s.s. Geysissvi, en t.d. agang a turni Hallgrmskirkju?

Er elilegt a hgt s a skipuleggja ferir til eigna annara og taka fyrir a gjald, n ess a eigandinn fi hluta af gjaldinu?

En landeigendur urfa smuleiis a fara varlega, sna hfsemi og skilegt er a fyrirhugaar gjaldtkur su tilkynntar me nokku lngum fyrirvara, annig a arir ferajnustuailar geti alaga sig breyttum astum.

A sama skapi hljta krfur um bttan abna og upplifun a vera hvrari egar og ef fari er a krefjast agangseyris a einstaka feramannastum.

Fyrirkomulagi n efa eftir a rast og gefur allra handa mguleika samstarfi ferajnustuaila. Htel geta lti agengi a stum ngrenninu ( samstarfi vi vikomandi eigendur) fylgja me gistingu, og annig m lengi telja.

Hvernig stjrnvld eiga a geta stva a a landeigendur krefjist agangseyris, skil g ekki (ar sem enginn vafi leikur eignarhaldi).

Hugmynd um komugjald finnst mr srstaklega afleit, enda einfaldlega veri a lta sem ekki fara vikomandi stai, niurgreia kostnainn fyrir ara, og einnig ferajnustufyrirtkin sem skipuleggja ferir vikomandi stai.


mbl.is Kvtakngar slenskrar ferajnustu
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Rssneskur Krmskagi - hva svo?

v miur er tlit fyrir a Rssar muni taka yfir Krmskaga, a er erfitt a koma auga nokku sem getur komi veg fyrir a.

Niurstaan jaratkvagreislunni var nokku fyrirs og hvort sem hn stenst lg eur ei, er hn tyllan sem Rssar urfa til a innlima Krmskaga og "vernda" ba ess. Gegn hverju er veri a "vernda" er ef til vill ljsara.

En eilega er veri a velta fyrir sr hverjir vera nstu leikir stunni. Bi Rssa og ekki sur Bandarkjanna, NATO og Evrpusambandsins.

a er flestum ljst a a er ekki mikill hugi v innan Evrpusambandsins a grpa til umtalverra refsiagera gegn Rssum. Evrpusambandsrkin eru einfaldlega of h v a kaupa hrvrur, srstaklega orkugjafa, fr Rssum og selja anga framleisluvrur snar.

Bandarkin eru lklega ekki astu til a beita vngunum sem hefu virkileg hrif Rssland.

Lklega verur reynt a finna einhverjar verulega takmarkaar refsiagerir, sem geta leyft flestum a "halda andlitinu".

En a verur ekki hva sst "Sambandsrkin" A-Evrpu sem munu finna fyrir auknum rstingi og spennu. au eiga mrg hver umtalsver viskipti vi Rssa og hafa auk ess sum eirra stran Rssneskan minnihlutahp innan landamra sinna. Svo stran a msum svum eru Rssar meirihluta.

a er ekki sst slkum svum, ar sem horft er til atkvagreislunnar Krmskaga me mist adun, ea hryllingi.

a er enda nsta vst a aukin spenna mun vera samkiptum milli mismunandi jahpa t.d. Eystrasaltsrkjunum.


mbl.is Hugleia refsiagerir gagnvart Rssum
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Eru ekki allir a tala um kosningalofor?

Kosningalofor hafa veri miki umrunni slandi undanfarnar vikur. Rakst essa umfjllun vef Viskiptablasins, ar var einnig a finna mefylgjandi myndband.


Gar frttir fyrir slendinga

annan ratug hef g veri dyggur viskiptavinur Costco. ar hef g keypt miki af matvru, verkfri, tlvur, myndavlar, gleraugu, lyf, bkur, reihjl, hjlbara, feratskur, rakaeyi, frystikistu, nbku brau, ruurkur, og nokku af ftum og er langt fr allt upp tali.

a eru gar frttir fyrir slendinga a Costco sni huga v a opna verslun slandi og skandi a af v veri.

a er spurning hvernig gangi a f slendinga til ess a a greia "flagsgjald" fyrir a f a versla kveinni verslun, en mn reynsla er s a a borgar sig margfalt.

Ekki aeins fkk g agang a gum vrum gu veri, heldur fkk g endurgreitt (% af innkaupum) sem dugu fyrir "flagsgjaldinu" og vel a.

ar sem g hef komi Costco verslanir hafa r veri alagaar hverju svi fyrir sig, a kveinn vrukjarni s til staar. g hef v fulla tr v a Costco myndi ganga vel slandi.

Ef a verur breytist umhverfi verslun slandi einu vettfangi og er a vel. a mun koma neytendum til ga.

Lklega er sland mrkunum me a teljast ngu strt markassvi fyrir Costcoverslun, en vonandi taka eir slaginn.


mbl.is Costco vill opna verslun slandi
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Heilagur makrll

Holy mackereler stundum sagt Enskri tungu og sjlfsagt styttist a a makrllinn veri litinn heilagur fiskur slandi. Ef til vill verur hann gerur a tkni "sannleiksstundarinnar".

En ef essi frtt reynist rtt er hn alla staa merkileg, a mia vi frttir undanfarinna vikna komi hn all nokku vart.

Frttir hfu veri veru a samkomulag strandai Noregi, en arir deiluailar hefu veri reiubnir til samkomulags.

En ef marka m ess frtt, kveur "Sambandi", Noregur og Freyjar (rtt a hugsa um hvaa tt Danir gtu tt v) a skilja slendinga eftir t kuldanum. a gera eir reyndar einnig vi Rssa og Grnlendinga.

Ef til vill segir etta nokku til um hug "Sambandsins" til slendinga.

En a er essi merkilegi fiskur, makrll, sem Samfylkingin og Vinstri grnir fullyrtu a hefi engin tengsl vi algunarvirur slendinga a "Sambandinu", a er a segja fyrir kosningar, en fiskurinn s breyttist eina aal afskun eirra fyrir v hva algunarvirurnar hefu gengi illa.

ekki fyrr en eftir kosningar.

annig upplsir makrllinn slendinga ekki aeins um hentistefnumlflutning Sam(bands)fylkingarinnar, heldur upplsir hann slendinga smuleiis um hva miklu mli a skiptir a hafa full og skoruu yfirr yfir landhelginni og fulla stu strandrkis.

a er a sem "Sambandssinnar" eru nnum kafnir vi a reyna a sannfra slendinga um a skipti engu mli.

slendingar eiga n, ef essi frtt reynist rtt, a gefa t "vnan" makrlkvta.

Tmabrt er a draga aildarumskn a "Sambandinu" til baka.

a verur svo hlutverk kjsenda a veita Samfylkingunni "mak(rls)leg mlagjld" nstu kosningum. En a geru eir reyndar gtlega eim sustu.


mbl.is Freyjar, Noregur og ESB semja um makrl
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Nsta sa

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband