Rkrtt, ea rng lei?

Fyrir sem vilja stefna a v a "Sambandi" veri a sambandsrki, er rkrtt a stefna a v a afnema nausyn a eitthva s samykkt einrma sem flestum svium. a gerir kvaranatku einfaldari og skilvirkari.

a a allir su sttir getur teki allt of langan tma og krafist allt of mikilla mlamilana.

(Til gamans m svo velta v upp hvort a nausynlegt tti a vera a samykkja slkar breytingar einrma, ea hvort einfaldur meirihluti tti a duga, ea yrfti hann a vera aukinn, eins og essi tillaga gerir r fyrir? a m einnig rkra hvort a 1. rki eitt atkvi eigi a gilda, ea hvort fara tti eftir bafjlda.)

Hin hliin snr a sjlfsti og fullveldi rkja innan "Sambandsins". Hgt og rlega hefur "Sambandi" sneytt af fullveldi rkjanna annig a umdeilanlegt, svo ekki s meira sagt, getur talist a au njti fullveldis.

Er rki fullvalda ef a a getur ekki gert viskiptasamniga vi nnur rki, ef a getur ekki kvei hvort a a tekur mti "flttaflki" eur ei, ef a getur kvei skatta sna?

N egar eru uppi hugmyndir um a afnema rf fyrir einrma samykki hva varar utanrkisml,en ekki ykir lklegt a slkt veri samykkt - br.

Enn einn hluti fullveldis aildarrkjanna sem margir vilja taka. En hva arf a taka mikinn hluta af fullveldi, til ess a a s ekki fullveldi?

a er hugaver spurning sem byggilega eru mrg og misjfn svr vi.

En ef a svo fri a utanrkisml yru einnig fr til "Sambandsins" vaknar upp spurning sem nnur rki heims hljta a spyrja sig: Hvers vegna tti Evrpusambandi a hafa 27 (ea fleiri atkvi) stofnunum eins og t.d. Sameinuu junum?

ttu Bandarkin rtt 50? Kanada 10?

Eru rki Bandarkjanna og fylki Kanada ekki jafn fullvalda eins og rki "Sambandsins" vru ?

Spyrji ba Quebec.

P.S. essi setning frttinni vakti athygli mna: "Fram kemur frtt AFP a Evrpusambandssinnar Brussel hafi lengi stefnt a v a koma samrmdum skattamlum innan Evrpusambandsins en mis minni rki innan sambandsins hafa einkum lagst gegn eim hugmyndum. Ekki sst rland.".

ar sem stendur "Evrpusambandssinnar", lklega a standa "Sambandsrkissinnar", v a eru ekki margir "Sambandsskeptkar" sem koma a kvrunum sem essum Brussel.


mbl.is Vill afnema neitunarvald skattamlum
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Undarleg stefna heilbrigismlum

Eins og kemur fram vihengdri frtt, nota fleiri slendingar rtt sinn til a notfra sr heilbrigisjnustu erlendis.

etta er fylgifiskur hins Evrpska efnahagssvis og lkleg einn af eim kostum ess samnings sem margir kunna a meta.

Heilbrigisjnusta er skilgreind svipu og nnur jnusta og sjlfsagt s a skja hana, eins og ara jnustu, yfir landamri.

En ef hgt er a skja jnustu yfir landamri, tti ekki a vera hgt a skja hana innan landamra?

Eins og er virast slensk stjrnvld ekki vera eirrar skounar.

eim virist ykja sjlfsagt a slendingar geti stt heilbrigisjnustu t til Evrpulanda (ef bitmi slandi fer yfir kvein mrk), en ykir frleitt a slendingar geti stt smu jnustuna hj einkareknum ailum slandi.

Einkarekin heilbrigisjnusta Svj, Tkklandi ea Amsterdam er valkostur fyrir slendinga, en einkarekin jnusta slandi er frleitur kostur a mati stjrnvalda.

A skja jnustuna erlendis er miki meira rask fyrir sjklinga og oftast nr fylgir v meiri kostnaur (gjarna beinn).

En einhverra hluta vegna virist einhver "hugsjn" standa vegi fyrir einkarekinni heilbrigisjnustu, jafnvel a hn kosti egar upp er stai hi opinbera lgri fjrh.

a virist sem svo a s tilhugsuna a einhver innanlands kunni a hafa hagnast agerinni s svo gefelld a a s miklu skilegra a einhver "erlendis" hafi hagnast smu ager.

Er ekki eitthva a slkri hugsun ea "hugsjn"?


mbl.is Sprenging lknismefer erlendis
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Hriktir fjrfrelsinu?

etta er vissulega athyglisver frtt. Ekki aeins vegna ess a arna virist heilbrigisrherra skalands setja sig upp mti frjlsum bferlaflutningum, heldur einnig vegna ess a hann virist vilja a "Sambandi" setji Svisslendingum stlinn fyrir dyrnar.

Rtin a essu virist eftir frttinni vera s a skir lknar leita til Sviss, lklega vegna mun betri kjara.

En etta "vandaml" er auvita ekki ntt af nlinni og hafa mrg "ftkari" rki "Sambandsins" glmt vi slkan atgervisfltta um langa hr.

Finnland hefur soga til sn miki af heilgbrigistarfsflki fr Eistlandi (stutt milli og tungumlin svipu), og smuleiis hefur miki af heilbrigisstarfsflki fari fr Eystrasaltsrkunum til Noregs og Svjar.

Eistland hefur stt lkna til Rsslands og Ukranu svo dmi s teki. Hvernig standi er ar veit g ekki.

milli 2009 og 2015 missti Rmena 50% af lknum r landi.

Ftkari lndin eya miklum tma og f a mennta ungt flk, en rkari lndin njta strs hluta vaxtanna.

En a er ekki eingngu um lkna a ra, grarlegur fjldi af velmenntuu flki hefur flutt fr lndun eins og Grikklandi, Spni, talu, Rmenu, Pllandi, Blgaru, Lithen, Lettlandi, Eistlandi, Cratu og rlandi svo dmi s teki.

a eru verkfringar, tknifringar, tlvunarfringar, strfringar og svo m lengi telja.

Visslega gott a ungt flk fi tkifri vi hfi, en til lengri tma liti eykur etta vandamlin lndunum og brenglar aldurssamsetninguna, hefur hrif lfeyriskerfi, lfsgi o.s.frv.

En a er raunhft a setja skorur a flk geti yfirgefi heimkynni sn (takmrkun innflytjendur, er annars elis), og v get g ekki s a rkrtt s a grpa til einhverra agera. Allra sst sem tkju eingngu til tiltekinna sttta eins og lkna.

En a er ef til vill tpskt fyrir standi innan "Sambandsins" a fari s a tala um agerir, egar vandamli hefur n til skalands.

En s liti gengisrun milli Svissneska frankans og eurosins undanfarin 10 r, er ef til vill ekki a undra a aukning s flutningi skra lkna yfir til Sviss.

10 years CHF Euro

P.S. slendingar kannast a sjlfsgu vel vi svona vandaml, enda hefur slenskt heilbrigisstarfsflk fari til Norurlandanna (og annara landa), mismiklum mli eftir v hvernig vindar hafa blsi.


mbl.is Vill a ESB takmarki flutninga lkna
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Stytting vinnuvikunnar - 33% aukinn launakostnaur fyrir mrg fyrirtki?

a hefur miki veri rtt um styttingu vinnuvikunnar slandi upp skasti og g s vef RUV a veri er a ra um slka styttingu tengslum vi kjarasamninga.

g hef lka s marga tala eim ntum a kostnaur vinnuveitenda vegna slks yri ltill, enda myndi frameleini aukast og margir geti afkasta svo gott sem v sama 6 tmum og 8.

g tla ekki a efast um a slkt s rtt - undantekningartilfellum, en g held a a urfi a lta heidlarmyndina.

A sjlfsgu er llum atvinnurekendum frjlst a minnka" viveruskyldu" starfsmanna sinna og g myndi reikna me v a margir myndu taka ann kost ef eir sji fram a framleini standi sta og starfsflki s hamingjusamara.

En "vivera" getur lka skipt miklu mli, jafnvel a ekki s "brjla a gera".

a blasir vi a hj mrgum fyrirtkjum ykist launakostnaur um ca 33%.

au fyrirtki sem eru opin allan slarhringinn, yru a reka sig 4. 6. tmavktum sta 3ja 8 tma vakta ur.

Hefur einhver reikna t hver hrif ess yru til dmis heilbrigiskerfi? ldrunarjnustu?

Hva skyldi launakostnaur htela aukast vi slka breytingu, hvaa hrif hefi hn matslustai? Hvernig yru heildarhrifin hina svaxandi ferajnustu?

Hver yru hrifin lggslu, slkkvili?

Hvernig tti a reka slk fyrirtki n ess a launakostnaur eirra ryki upp?


sland - drast heimi?

a hefur va um neti (aallega slenska hlutanum) mtt lesa frttir ess efnis a sland s drasta land heimi, hvergi s drara a lifa ea ferast um.

Hafandi komi til slands samt fjlskyldunni sumar finnst mr etta nokku sennilegt a g geti ekki fullyrt um slkt me 100% vissu.

En vissulega var drt slandi, g held a um slkt efist engin, n reyni verulega a mla v mt.

En a g efist ekki um a mislegt mtti betur fara og drir adrttir, skortur samkeppni, hr launakostnaur og hir skattar og opinber gjld, dugi ekki til a rttlta hi ha verlag, er a bsna mikill hluti af tskringunni.

Vissulega er verlag va um heim og jafnvel lndum ekki langt fr slandi afar alandi og strskemmtilegt a njta veitinga og verslunar slenskum "kaupmtti".

En glansinn getur veri fljtur a fara ef ef standa arf undir neyslunni innlendum lgmarkslaunum.

annig hafa eir sem fylgjast vel me frttum sjlfsagt teki eftir v a egar Macron Frakklandsforseti reyndi a frigja "gulvestunga", var ein af agerum hans a hkka lgmarkslaun r 1400 euroum 1500. g er hlfhrddur um a a veri erfitt a lifa og leigja okkalega b Pars slkum launum.

Og hr Eistlandi ar sem g er nna, voru lgmarkslaun hkku n um ramtin, r 500 euroum 540. Bsna g prsentuhkkun, en upphin ekki h.

En mr kom hug egar g fr me ltin bl og skipti yfir vetrardekk, og borgai fyrir a 40 euro, a a ti sjlfsagt frekar drt slandi. En a g ekki ekki hva dekkjaskipti, umfelgun og jafnvgisstiling kosti slandi ykir mr lklegt a s kostnaur s lgra hlutfall af lgmarkslaunum slandi en Eistlandi.

En a eru arir hlutir sem spila stra rullu. Eftir v sem g kemst nst (hef ekki grandskoa Eistneska skattalgjf) borga Eistlendingar engan skatt af 500 euroum (s afslttur fylgir ekki upp launaskalann og a arf a skja um hann).

hfuborginni Tallinn borga bar engan fasteignaskatt af hsni, svo lengi sem eigandinn br v, og lin fer ekki yfir kvena str (sem er a mig minnir um 1500 fermetrar).

En a arf a borga verktaka lga upph fyrir sorphiru (hgt a velja hvort a tunnan er losu 1., 2., ea 4. vikna fresti), og borgin rukkar fyrir vatni eftir mli (a stendur undir kostnai vatnsveitu og holrsakerfis).

a er frtt strt, en bara fyrir ba borgarinnar (a virist ekki vlast fyrir borginni a ekki megi mismuna eftir bsetu) og hefur veri svo kringum 6. r. a er a sjlfsgu mikil bbt fyrir tekjulgri hpana.

(v m skjta hr inn a a frtt s strt, og srakgreinar hafa veri gerar fyrir vagnana, hafa samt veri bygg trllaukin mislg gatnamt borginni og unni er a greia umfer einkabla eftir sem ur).

Mig minnir lka a engin Frakklandi borgi skatt af tekjum undir ca 1500 euroum (en Franska skattkerfi er bsna flki), en etta segi g n byrgar.

En g er ekki a segja a slenskir launegar lgri launahpum eigi ekki skili a hafa meiri " veskinu". En a hljta flestir a aj a krnutluhkkun ein sr breytir ekki miklu til langframa, allra sst egar staan er s a meirihluti launegar heldur eftir minnihluta launa sinna vi tborgun.

hltur a urfa a horfa til annara tta.

Lklega eru tveir strstu tgjaldaliir flestra heimila skattur (tekjuskattur og tsvar) og hsniskostnaur.

a hltur a urfa a beina sjnum essum tveimur meginpstum. Hvers vegna er hsni svona drt slandi og hvers vegna eru skattar svona hir? v bori er saman lfeyrisfyrirkomulag slandi og rum lndum, eru skattar grarhir slandi.

Hkkandi fasteignaskattar ( krnutlu langt yfir verblgu) eiga aldrei ara lei en t verlag, bi vrum og jnustu og ekki sst hsaleigu.

Sama gildir auvita um htt bensnsver og svo m lengi fram telja.

Price level index for food and non alcoholic beverages, 2017 (EU 28=100)

P.S. Set hr inn graf af verlagi mrgum af helstu rkjum Evrpu, en grafi er fyrir 2017, en g einfaldlega fann ekki nrri samanbur, sem mr fannst gur og reianlegur.


Sjlfvirkni eykst flestum svium

a hefur lengi tkast a tkninjungar leysa vinnuafl af hlmi. Strar breytingar eins og vatns- og vindmyllur, gufuvlar og svo sast ekki sst tlvur og "rbtar" (hr vantar mr gott slenskt or, v mr finnst "vlmenni" ekki duga til).

annig hefur fjldinn allur af "missandi" strfum horfi. flestum tilfellum hafa einstaklingar einfaldlega alaga sig runinni og skipt up strf.

Stundum hafa ori tmbundnir erfileikar og ekkt er einnig a einstaklingar hafa reynt a halda aftur af runinni og hafa rist gegn tkninjungum.

En til lengri tma liti hafa frjls samflg alagast breytingum og strfum hefur fjlga jafnframt v a au hafa flust til.

a arf ekki a horfa lengi kringum sig til a sj fjldan allan af strfum sem uru ekki til fyrr fyrir til ess a gera fum rum.

A strum hluta er sjlfvirknin a taka yfir einfld og einhf strf, og er sst sta til ess a grta a hverfi.

Sjlfur nota g stundum t.d. sjlfvirka afgreislukassa eins og minnst er frttinni, en sst ef g er a kaupa miki af grnmeti (ea lausum vrum), a er svo skratti reytandi a "leita" a vikomandi vru.

Einnig er eingngu ein verslun sem g fer reglulega sem bur upp sjlfsafgreislukassa ar sem hgt er a greia me reiuf.

a finnst mr fyrirtaks jnusta, og ks oft ann kost ef g er a kaupa til ess a gera fa hluti (og dra), sparast gjarna mikill tmi bi.

En a m lka velta v fyrir sr a um lei og margir hafa miklar hyggjur af fkkun starfa, eru arir sem hafa miklar hyggjur af flksfkkun Vesturlndum.

Hversu lklegt getur a veri a bi vandamlin veri til staar? Hvort vandamli er lklegt a veri til staar?

Ea hvorugt?


mbl.is Sjlfsafgreislukssum fjlgar
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Kjtskattur er vinstra (grnt) rugl

N nlega virai einn af ingmnnum Vinstri grnna hugmynd a rtt vri a huga a v a setja srstakan skatt kjtneyslu.

Elilega er slk hugmynd umdeild, og sitt snist hverjum, en auvita arf a velta v fyrir sr hvort a slkt s rkrtt, fyrst a ingmenn setja slkar hugmyndir fram, jafnvel a eir teljist inglegir "villikettir".

mnum huga er hugmyndin algert rugl.

fyrsta er hugmyndin nsta framkvmanleg svo vel fari.

ru lagi, ef vi kjsum a tra llu v sem fram er haldi um httuna loftslagshlnum o.s.frv, er kjtframleisla ekki a sama og kjtframleisla.

annig bndi til ess a gera auvelt me a "kolefnisjafna" kjtframleislu sna, me skgrkt, ntingu metangasi og me rum aferum (hann gti t.d. neita sr um utanlandsferir, lol).

v er algerlega rkrtt a skattleggja kjtneysluna, heldur yri, ef vilji vri til ess a skattleggja losun "grurhsaloftegunda", a lta heildarmyndina.

Og skattleggja hvernig stai er a rktun og svo framvegis. Hva er innflutt (me kolefnum) o.s.frv.

Einnig m velta v fyrir sr hvort a eir sem fari sjaldnar erlendis (me flugvlum) eigi rtt v a neyta meira kjtmetis o.s.frv.

Meta arf hva innflutt kjtmeti (og einnig grnmeti) tti a bera hrri neysluskatt o.s.frv.

g held a flestir sji a hugmyndir sem essar su nsta miki rugl, og komast vonandi seint ea aldrei til framkvmda.

En eflaust eru r ng til a afla nokkurra "lka" og einhverra atkva.


Landamraveggur hr og landamraveggur ar

a vissulega su form DJ Trump um byggingu veggs landamrum Bandarkjanna og Mexk nokku strkarlaleg og deila megi um hvort a rf s a vegg eur ei, finnst mr umdeilanlegt a rki eiga fullan og skoraan rtt til ess a stjrna hverjir koma til landins.

Hvort a til ess urfi vegg ea giringu er annar handleggur og vissulega er ekki elilegt a um slkt su skiptar skoanir. g tla ekki a dma um rfina landamrum Mexik og Bandarkjanna, enda ekki g ekki ngu og vel til.

En hitt er tvrtt mnum huga a engin rttindi eru tekin af Mexkbum, rum bum S-Amerku ea nokkrum rum, a reistur s mr ea veggur landamrunum.

Engin rtt v a fara lei til Bandarkjanna.

Ceuta borderEn a virist ekki vera sama hvar landamraveggir eru. Va eru eir til staar n ess a "heimspressan" ea nokkur annar hamri tilvist eirra.

Hr til hliar m t.d. sj mynd fr landamrum eins af rkjum Evrpusambandins.

Elilega er passa vel upp landamrin, enda enginn rtt v a fara ar yfir n tilskyldar heimildar.

Hr til hliar er svo nnur mynd af rum sta landamrum sama rkis. Alls ekki melilla   border fenceminni vibnaur ar.

essum landamragiringum er tla a hindra a flk komi til landsins. Eftir sem ur er llum frjlst a yfirgefa landi, rtt eins og tilfelli er Bandarkjunum. En a smuleiis a fara fram viurkenndum stum, en ekki me v a skjtast leynilega yfir landamrin.

essar giringar (ea mrar) eiga v ekkert sameiginlegt me "Berlnarmrnum", ea eim vggiringum sem komi hefur veri upp landamrum N-Koreu. ar var og er tlunin a hindra bana a yfirgefa landi. Landinu hefur veri breytt fangelsi.

a er grundvallaratrii a gera greinarmun slku.

En hvers vegna skyldi svona fum ykja a alger svinna af Spni a hafa byggt slka landamraveggi?


Pltk og rttir

Persnlulega missi g ekki svefn yfir v a Koreurkin sendi sameiginlegt li til keppni, ea s leyft a hafa fleiri leikmenn hpnum en rum rkjum.

En g er eirrar skounar a slkt s varhugavert fordmi.

g er eirrar skounar a rttum, sem vast annars staar eigi aeins einar reglur a gilda, fyrir alla sem eim urfa a hla.

Vissulega vri a gott og skilegt a rkin Koreuskaga hefu me sr auki samstarf, ea sameinuust.

En rttir eiga a halda sig eins langt fr pltk og mgulegt er.

a er enda oft inntak ranna sem haldnar eru vi htleg tkifri.

Undangur sem essar gera ann hljm enn holari en veri hefur.


mbl.is Mta HM me fleiri leikmenn en arir
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Munu allir borga Valaheiargngin?

a g hafi veri einn af eim sem var ekki mjg hrifinn a undarlegum kvrunum varandi Valaheiargng og eirri undarlegu "einkaframkvmd" sem au eru framkvmd me, geri g mr fulla grein fyrir v a tmanum verur ekki sni vi og v fagna g gngunum sem slkum og n efa eftir a aka ar gegn framtinni.

g vona a rekstur eirra gangi vel og veri vonandi greiddur upp fyrr en tlanir gera r fyrir, a vissulega geti n efa brugi til beggja vona me a.

En g velti v fyrir mr hvernig hi nja og tknivdda greislukerfi ganganna muni virka.

Hvernig vera t.d. eir blar sem koma me Norrnu til landins rukkair, ef eir greia ekki af frjlsum og fsum vilja?

Vera eigendur eirra eltir uppi um alla Evrpu (ea lengra) me tilheyrandi kostnai? Vera rtur sem oft koma me Norrnu (og sumar dvelja a mr skilst sumarlangt ea lengur) rukkaar, og hvernig?

Ea verur gjaldheimtan enn eitt dmi um a eir sem eru innlendir og standa skilvslega skil snu, standi hllum fti samkeppninni?

Verur llum farartkjum sem koma land me Norrnu (ea rum ferjum) gert skilt a gefa upp kreditkortanmer sem m gjaldfra "gangagjald" ? Ea strir a gegn reglum um frjlsa fr Evrpska efnahagssvinu?

g veit ekki neitt um a, en mr tti frlegt a vita hvernig slenskir eigendur ganganna hafa hugsa sr a standa a a essum mlum.

Ekki verur liti hj v a slkar lausnir vera eim mun meira randi ef viamiklar hugsanir um vegatolla vera a veruleika.


mbl.is Sparnaur bti fyrir gjaldtkuna
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Brexit, vilji kjsenda og skoanakannanir

msar skoanakannanir n um stundir gefa r niurstur a meirihluti (eirra sem afstu taka) vilji a Bretland htti vi tgngu r Evrpusambandinu.

a gefur mrgum eim sem hafa veri andsnnir "Brexit", tilefni til ess a lykta a rtt s a htta vi, ea a minnsta a haldin veri nnur jaratkvagreisla um hvort a haldi veri fram me "tgnguna".

Eins og oftast er hgt a tna til rk me og mti.

Auvita geta kjsendur skipt um skoun, en fstum tilfellum er eim gefin rttur til ess a sna kvrun sinni vi. a einhverjir sji eftir a hafa gefi flokki atkvi sitt, vera eir a ba eftir v a kjrtmabilinu ljki, a er ekki hgt a taka atkvi "til baka".

Segjum svo a htt yri vi tgngu r "Sambandinu", ea anna jaratkvi haldi, krafti skoanakannana, tti a byrja aftur a ganga r "Sambandinu", ea halda enn eina atvagreisluna, ef skoanakannanir breyttust njan leik, segjum eftir 1. r?

a ber a hafa huga a a er ekkert ntt a meirihluti Breskra tttakenda skoanaknnunum, s eirrar skounar a ekki beri a hverfa r "Sambandinu". Mr er nr a halda a a hafi veri svo oftar en ekki, eins og sj m essari "Wikisu". Ekki hva sst adragenda jaratkvagreislunnar.

Stareyndin er auvita a a er varasamt a treysta niurstur skoanakannana, enda hafa kosningarslit oft snt a undanfrnum rum.

Ngir a minna rslit kosninga Bandarkunum, Bretlandi (bi ing og "Brexit"), Svj og var.

v er rtt a spyrja, hversu miki vgi a gefa skoanaknnunm slkum pltskum kvrunum?

Engri j er stjrnar me skoanaknnunum, n er rkrtt a slkt s gert.

Vangaveltur um hvort a minnandi hugi fyrir tgngu, s san sllegri frammistu Breskra stjrnvalda um a kenna, er svo sta til frekari vangavelta.

Ef eir "Sambandssinnar" sem fru fyrir Bretlandi vi samningagerina stu sig ekki, er a sta fyrir v a hundsa niurstu jaratkvagreislunnar?

Eins og mrgum rum tilfellum er (a mnu mati) ekki til rtt ea rng niurstaa vangaveltum sem essum, ekki er hgt a fullyra um niurstur (enda engin "hliarniurstaa" til sem annar mguleiki var reyndur), en mr ykir rkrttast a vira niurstu jaratkvisins.

Eitt af vandamlunum vi slkt, er a eir sem voru sammla um a Bretlandi vri best komi utan "Sambandsins", eru ekki sammla um hvernig beri a standa a tgngu.

Ekki frekar en "Sambandssinnar" eru sammla um hvaa tt "Sambandi" eigi a stefna, ea hvar a veri statt eftir fein r.


hverju forsetinn a missa olinmina?

Mr hefur fundist a merkilegt hvernig margir, ekki sst stjrnmlamenn, tala ann veg a forseti slands skipi stjrnmlamnnum fyrir stjrnarmyndunarvirum og eir framkvmi hans skir.

Tala er eins og a "Umboi" me "strum staf" s upphaf og endir alls stjrnarmyndunarvirum.

En er a svo? Skiptir einhverju mli hver er me "Umboi", ea hvort a engin hefur "Umboi", eins og staan er n?

a skiptir engu mli. Stjrnmlamenn og flokkar geta sami um stjrnarmyndanir sn milli "Umboslausir" me llu.

a eina sem skiptir mli er ingstyrkurinn sem stendur a baki samkomulagi um stjrnarmyndun.

Enda hefur nverandi forseti teki kvrun a lta engan vera "Umbosmanninn" n um stundir, lklega ekki sst til a afhjpa ekki valdleysi sitt essu sambandi.

Hann mun svo hugsanlega lta "Umboi" til ess sem flokkarnir hafa kvei a veri forstisrherra.

Svona eins og til a lta lta t fyrir a hann hafi eitthva um mli a segja.

Eina vopni sem forsetinn hefur hendi er htun um utaningsstjrn, og jafnvel hafa stjrnmlaflokkarnir vldin, enda kemur rkisstjrn fu gegn n stunings Alingis.

a er engin sta til ess, hvorki fyrir forseta ea stjrnmlamenn, ea reyna a teikna upp eitthva leikrit ar sem forseti spilar lykilhlutverk vi stjrnarmyndum.

Persnulega held g a afar fir kjsendur hafi gaman af slku, og raun gerir a forsetann aeins gn hlgilegan, og svo stjrnmlamenn sem gera sig a persnu slku leikriti.


mbl.is Hvenr missir forsetinn olinmina?
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Afturhaldssamir kerfisflokkar sem allir vilja starfa me?

a hefur veri frlegt a fylgjast me orrunni slenskum stjrnmlum undanfarna daga.

Virur Vinstri grnna, Framsknarflokksins og Sjlfstisflokks hafa sannarlega hrist upp "flrunni", ea tti a segja "flrnum"?

a sem mr finnst hva merkilegast er a eir flokkar sem heitast r a starfa me Vinstri grnum og Framsknarflokknum virast telja a vnlegast til rangurs a lsa v yfir a flokkarni tveir su stanair kerfisflokkar, sem lklegt s a mrgum gum hlutum verk rkisstjrn.

Ori Framsknarflokkur er nota eins og hs- ea skammaryri, sbr. "Framsknarflokkarnir rr".

Sjlfsagt telja eir a etta s a besta sem eir hafa fram a fra til a lta t sem kjsanlegir samstarfsflokkar.

Svo er a Sjlfstisflokkurinn sem margir r Samfylkingunni hafa keppst vi a lsa sem "harsvruum frjlshyggjuflokki" undanfarin r, er n orinn a afturhaldssmum "Framsknarflokki"

a m svo velta v fyrir sr a etta eru eir flokkar sem keppast vi a lsa v yfir a eir vilji n vinnubrg stjrnmlum og gum stundum tala eir jafnvel um a orran urfi a batna.

a er etta me gamalt vn njum belgjum.

a er hins vegar mguleiki a samstarf Framsknarflokks, Sjlfstisflokks og Vinstri grnna byggi njar brr slenskri pltk og geti stula a langvarandi breytingum.

En a kemur allt ljs, ef vi fum a sj stjrnarsttmla og samstarfi rast.


mbl.is r a spritta sig me VG
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Meint frjlslyndi, haldssemi og stjrnlyndi

a hefur all nokku veri rtt um frjlslyndi slenskum stjrnmlum undanfarnar vikur. Sumir hafa kalla slkt "merkimiapltk", sem er sjlfu sr hvorki verra or ea pltk en nnur.

En mestu mli er a vita s hva "merkimiinn" stendur fyrir, hva ir frjlslyndi og hver er andsta ess?

a virist meira reiki, enda langt fr v einfalt a koma me ga, einfalda og endanlega tskringu slkum hugtkum. Lklega m segja a a s nsta mgulegt. a er langt fr v a vera eina pltska hugtaki sem slkt gildir um, og v verur umran nsta ruglingsleg kflum, ar sem margir nota smu hugtkin, en tala samt um mismunandi hluti.

a er lka a mnu mati ekki rtt a tala um haldssemi sem andstu frjlslyndis. Oft byggist haldssemi v a halda frjlslyndi, mti v sem oft er nefnt stjrnlyndi sem er hin raunverulega andsta frjlslyndis (a mnu mati). Andstaa haldssemi er frekar byltingar, ea umbyltingarstjrnml. Og a er auvita langt fr a allar byltingar ea umbyltingar su til gs, ea frjlslyndistt. En essu m sj a litamlin "hugtakastrinu" og "merkimiastjrnmlunum" geta veri mrg.

Hr eftir tla g a nefna nokkur dmi um frjlslyndi og stjrnlyndi og taka fyrir ml sem hafa veri til umfjllunar slenskum stjrnmlum og fjlmilum. a tti ekki a urfa a taka fram a einungis er um mnar persnulegu vangaveltur a ra (en ykir mr sta til) og sjlfsagt eru arir me annan skilning einhverju af essum dmum. Vi v er sjlfu sr ekkert a gera.

Afltting rkiseinokunar fengisslu er bartta h me frjlslyndi a leiarljsi. Einokunarrekstur og einkasala rkisins er stjrnlyndi. mnum huga er enging lei til ess a lta mli me rum htti.

San geta einstaklingar og flagasamtk frt margvsleg rk fyrir stjrnlyndinu. Lheilsurk, a rki veiti betri jnustu landsbygginni, s betur frt um a draga r eftirspurn o.s.frv. En a er annar handleggur sem kemur spurningunni um frjlslyndi ekkert vi.

a sama gilti um barttuna fyrir bjrnum og frjlsu tvarpi snum tma. a var bartta frjlslyndis gegn stjrnlyndi.

Lggjf um jafnlaunavottun er dmi um stjrnlyndi, ekki frjlslyndi. San geta stjrnmlamenn og flokkar frt margvsleg rk fyrir stjrnlyndi snu, en a breytir ekki eli jafnlaunavottunar, sem er kvrun sem gerir jflagi stjrnlyndara.

Frjls innflutningur landbnaarafurum er dmi um frjlslyndi. Auki rval, aukin samkeppni, minni rkisafskipti o.s.frv. eykur val neytenda. Eins og ur er hgt a fra mrg rk fyrir stjrnlyndinu, lheilsu og vistfrirk svo dmi su tekin, en a breytir v ekki a innflutningsbnn eru stjrnlynd ager.

En a vilja eingngu leyfa innflutning fr einu landsvi ea bandalagi, getur raun ekki talist verulegt frjlslyndi, a ef til vill megi segja a a mjaki mlinu frjlsristt mia vi nverandi stand slandi. Einnig m halda v a slkt fri stjrnlyndiskvrunina aeins til.

Aild a Evrpusambandinu getur a mnu mati ekki talist skref frjlslyndistt. Vissulega er mislegt lgum og reglugerum "Sambandsins" sem stendur fyrir frjlslyndi, t.d. frjls fr einstaklinga, vara og fjrmagns. En nota bene, a gildir einungis innan sambandsins og frjls vruinnflutningur myndi t.d. dragast saman slandi, eins og fram hefur komi frttum (frjls merkingunni n afskipta hins opinbera formi tolla og/ea vrugjalda).

A bta vi yfirstjrn slandi og raun stru vibtar stjrnsslustigi er ekki til ess falli a auka vi frjlslyndi.

Jafnrtti til handa samkynhneigum, transflki og rum minnihluta og jaarhpum er gott skref frjlslyndistt. A banna einstaklingum (jafnt barnasklakennurum sem rum) a tj andstu sna ea skoanir um slk mlefni, er hins vegar jafn gott dmi um stjrnlyndi, alveg sama hvaa rk eru fram fr fyrir stjrnlyndinu.

Tjningarfrelsi, jafnt ru sem riti er einn af hornsteinum frjlslyndisins. En vi skulum ekki gleyma v a allir urfa a bera byrg skrifum snum, jafnvel fyrir dmstlum.

En g erfitt me a sj a banna veri a vitna bbluna, ja, nema hn ea tilvitnanir hana veri bannaar. a arf varla a taka a fram a slkt gti ekki talist frjlslyndi, alveg burt s fr v hvaa skoanir vi kunnum a hafa kristni, n ea rum trarbrgum.

Aukin skattheimta er stjrnlyndi. Hi opinbera tekur strri hluta af sjlfsaflaf einstaklinga og fyrirtkja. A sjlfsgu fra margir sannfrandi rk fyrir v a taka eigi meira f af einstaklingum og fyrirtkjum, en a er ekki frjlslyndi.

ll skattheimta er stjrnlyndi, en flestir eru sammla um a slkt s nausynlegt (upp a vissu marki) enda ekki margir sem sj fyrir sr jflag ar sem stjrnlyndi hafi veri trmt. En a eru mrkin og vifangsefnin sem deilt er um.

A breyta um gjaldmiil er ekki skref frjlslyndistt, n heldur stjrnlyndis, a er einfaldlega breytt stand a v leiti a enn rkir einokun lgeyri. Skref frjlslyndistt vri ef frjlst vri a nota hvaa gjalmdiil sem er sem lgeyri. Hvort a mikill hugi er slku er allt anna ml.

Enn og aftur m fra rk me og mti v a skipta um gjaldmiil, en a hefur a mnu mati ekkert me frjlslyndi a gera.

A leyfa a gludr komi inn kaffihs og veitingastai er dmi um frjlslyndi. krunin er fr til eigenda vikomandi staa. A meina eigendunum a kvea hvort a reykt s ea "veipa" smu stum er dmi um stjrnlyndi.

a er ekkert elilegt a skiptar skoanir su um bi mlin og lheilsa, ofnmi koma byggilega ar vi sgu. En a mnu mati engin rtt v a veitingamenn reki stai sem eru eim a skapi, heldur kvrunin a vera veitingamannana sem lklega taka hana t fr eigin viskiptahagsmunum, enda leggja eir sitt f undir.

a a vilja skipta algerlega um stjrnarskr er a mnu mati ekki dmi um frjlslyndi. a vri frekar dmi um umbyltingarstjrnml. eir sem vilja hgfara ea engar breytingar teldust haldsmenn.

Hvorug afstaan er frjlslyndi ea stjrnlyndi, nema a vi teljum a n stjrnarskr lgfesti verulega auki frjlslyndi ea stjrnlyndi lg.

etta eru aeins rf dmi sem g tek sem hafa veri umrunni undanfarnar vikur og g tni til eftir minni.

En mr snist a eir sem hst tala um eigi frjlslyndi s oft tum i stjrnlyndir.


Samfylking og Vireisn lta lgra haldi fyrir "pltskum mguleika"

Persnulega myndi g segja a a standi upp r yfirstandandi stjrnarmyndunarreifingum a bi Samfylkingin og Vireisn hafi lst v yfir a flokkarnir telji ekki nausynlegt a jaratkvagreisla um algunarvirur slands a "Sambandin" fari fram.

Ef til vill m ora a svo a essir flokkar rekist utan "pltskan mguleika" og loti lgra haldi fyrir honum.

a m lka ora a svo a skynsemi og raunsi hafi ori ofan , en slk or notai formaur Samfylkingarinnar um ennan visnning flokksins.

Enginn talar um a sni hafi veri baki vi stefnuskrm essara og flokka og fullyringa sem forystuflk eirra fr me kosningabarttunni.

a er engu lkara en a bi almenningi og fjlmilaflki yki a sjlfsagt a essir flokkar leggi niur jafnvel au stefnuml sem annar eirra var stofnaur um, bara ef a gti n ori til ess a eir kmust rkisstjrn, fengju vld.

En lklega rkust essir flokkar "pltskan mguleika". Meirihluti slendinga hefur ekki huga v a ganga "Sambandi", nsta vst gildir a sama um meirihluta alingismanna.

Og a sem meira er, lklega er enginn vilji hj Evrpusambandinu a taka upp virur vi slendinga undir essum kringumstum, enda sigldu virurnar strand rinu 2011.

raun hefur ekkert breyst san, kaflinn um sjvartvegsml er ekkert greifrari n en , enda hefur skilyrum Alingis veru ekki veri breytt.

Stjrnarskrin er enn s sama.

En auvita rddu Vireisn og Samfylking ekkert um slk ml fyrir kosningar, au vildu bara jaratkvagreislu, a hljmar vel, hver er eiginlega mti slku.

En "pltskur mguleiki" hefur n essum flokkum hlaupunum, gefst oft best a losa sig vi "byrar" eins og stefnuml, sem hgir "stladansinum".


mbl.is ESB-kosning ekki skilyri
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Sfelld leit slenskra vinstrimanna a svikurum og skudlgum

g held a innst inni hafi fstir ori hissa v a vinstriflokkarnir fjrir nu ekki saman rkisstjrnarmyndun.

En a kom ekki veg fyrir a stasti hluti slenskra vinstrimanna fri a leita a skudlgum og svikara og beindust bndin og reiin aallega a Framsknarflokknum.

En flestir flokkarnir sem tku tt essum samrum virast hafa veri eirrar skounar a nausynlegt vri a skjta styrkari stoum undir hugsanlega stjrn.

Samfylking (og hugsanlega fleiri) virist hafa veri eirrar skounar a rtt vri a taka Vireisn samfloti (orbjrg Katrn sat g og g hliarlnunni og lt g or falla til eirra flokka sem stu virunum).

Framsknarflokkurinn (og hugsanlega fleiri) var eirrar skounar a Vireisn vri ekki g vibt hpinn.

Framsknarflokkurinn leggur til a Miflokknum veri boi a koma a virunum.

Samfylkingin (og hugsanlega fleiri) hfnuu eirri tillgu.

er ori ljst a erfitt virist a n samkomulagi um hvaa flokki eigi a bta samstarfi og Framsknarflokkurinn kveur a s ekki tilgangur me v a halda fram me virurnar.

Er a ekki hreinlega betra en a "teigja lopann" ef ekki nst samkomulag um hvaa flokkar eiga a stjrna saman?

Svo m smuleiis velta v fyrir sr hvort a ekki s rkrttara a bja einum helsta sigurvegara kosninganna rkisstjrnartttku, frekar en fyrrverandi rkisstjrnarflokki sem bei afhro kosningunum og hefur innan sinna vbanda frfarandi fjrmlarherra sem lagi fram fjrlagafrumvarp sem allir vinstriflokkarnir voru hressir me?

Hver lagi strri "stein gtu" virnanna, s flokkur sem hafnai Vireisn ea s flokkur sem hafnai Miflokknum?

Um a er a sjlfsgu skiptar skoanir og um slkt m lengi deila, en ef niurstaa almennings nafstnum kosningum er tekin til hlisjnar, liggur a augum uppi.

En a kemur ekki veg fyrir a stir vinstrimenn tali um sem ekki gera eins og eim best knast sem svikara.

a er v miur heldur ekkert ntt slenskri pltk.


mbl.is Katrn hitti Sigmund Dav gr
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Kattarvottur Prata

Persnulega finnst mr essi skring Bjrns Lev ekki merkileg, frekar svona kattarvottur. g veit ekki um neinn ingmann, fyrr ea sar sem hefur tali sig urfa a styja ll ml rkisstjrnar skilyrislaust, a hann hafi talist til stjrnarmeirihluta.

Enda eru alingismenn ekki bundnir neinu nema sannfringu sinni. annig hefur a alltaf veri.

En auvita hafa margir alingismenn "spila me liinu", eins og a var kalla eina t.

Enda er auvelt a rkstyja a, a a kunni a vera betra a styja eitt og eitt ml sem er ef til vill ungt samviskunni, frekar en a fella rkisstjrn.

Lf rkisstjrnar er tali vega yngra hagsmunavogarskl almennings en eitt einstakt ml, sem ef til vill er ingmanni ekki a skapi.

annig hafa mlin lklega alltaf gerst Alingi og raun ekkert t a a setja. Stundum arf a frna minni hagsmunum fyrir meiri. Slkt er partur af stjrnmlum.

En allar tilraunir Bjrns Lev til a fra etta "orskr" eru raun til ltils, ef eitthvert ml er samykkt me 32 atkvum hugsanlegrar rkisstjrnar V,S.Bog P, gegn 31 atkvi stjrnarandstu, er s meirihluti sem stendur a baki samykktinni me minnihluta atkva a baki sr. En samt fyllilega lglega og lrislega a mlinu stai, alla vegna a mnu mati.

Rtt eins og var t frfarandi rkisstjrnar sem Birni fannst silaust.

En Bjrn sannar a enn a tsni er ruvsi verandi stjrnarandstu, ea styja rkisstjrn.

En a er heldur ekkert ntt.

P.S. essi tskring Bjrns hefur byggilega tt merkileg austur Hrunamannahreppi dag og allir anda lttar yfir v a Pratar su eftir allt saman enn prinsipmenn, orskri s.


mbl.is Styddi ekki ll ml skilyrislaust
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Ekkert a marka Prata? Engin prinsip?

etta er a mrgu leyti merkileg frtt. v miur ykir mr hn a msu leyti lsandi fyrir Prata, sem svo oft kjsa a tala eins og eir tali ofan af einhverri "siferislegri h".

Slkt reynist mrgum auvelt egar aldrei hefur reynt eitt n neitt.

a hafa margir stjrnmlamenn komist a v a a er auveldara a tala digurbarkalega stjrnarandstu, en egar rkisstjrn er komi ea hillir undir a.

Ef til vill kynnast Pratar eim sannleik n.

Hvort a eir muni svo egar hlminn er komi gefa eftir hva varar upptku nrrar stjrnarskrr breyttrar eftir a koma ljs.

g held a s eftirgjf yri bi Prtum og jinni til heilla. Ef til vill ekki Prtum hva varar stuning, en yri eim ef til vill rf lexa hinni pltsku roskabraut.

Slkt yri svo slendingum til heilla, svokllu "win - win" uppkoma.

En ef til vill reyna Pratar a sna slkum "forneskju afrum" n kli. a gti veri skemmtilegt a fylgjast me v.


mbl.is Verur etta minnihlutastjrn?
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Sterkt tspil fr Lilju og Framsknarflokknum

g ver a viurkenna a essi tilkynning Lilju kom mr skemmtilega vart. Persnulega held g a etta s hrrtt afstaa hj Lilju og Framsknarflokknum.

a er einfaldlega ekki rkrtt a eya eim tma, krftum og fjrmunum sem slk umskn kostar nhfnu kjrtmabili.

a ber smuleiis vott um pltskan heigulshtt ef stefnt er a slkri atkvagreislu lok kjrtmabils.

Ef komandi rkisstjrn (hvernig sem hn verur skipu) vill virkilega stefna "Sambandsaild" og hafa jaratkvagreislu, a hafa hana sem fyrst, annig a komandi rkisstjrn hefji vinnu og hafi fast a 3. rum til a vinna a algunarumskninni.

En hvort a a s meal akallandi verkefna og best s a skella slendingum t enn eina kosningabarttuna, er sjlfsagt skiptar skoanir um, en g fagna hve Lilja kveur sterkt a essum efnum.

En essi yfirlsing er fyrir margra hluta sakir athyglisver.

En snir a Framskn er vel mivitu um sterka stu sna sem "kingmaker" og a hn er reiubin til a nota hana vel.

a er lka athyglisvert a a er Lilja sem stgur fram me essa yfirlsingu, en ekki Sigurur Ingi, sem talar meira vfrttastl. a myndi g telja vsbendingu um sterka stu Lilju innan flokksins og svo aftur "hreinan og beinan" pltskan stl hennar.

Sem a g hygg a til lengri tma liti eigi eftir a reynast henni vel.


mbl.is Hafnar jaratkvi um ESB
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Eru "verlaun" rtta leiin til ess a auka kjrskn?

S nlunda var fyrir essar kosningar a eir sem kusu ttu ess kost a skja keypis tnleika. Margir hafa ori til ess a fagna essu framtaki, en g ver a viurkenna a g er dulti efins um a a s rtta skrefi.

Er rtt a koma v inn (srstaklega hj ungu flki) a a eigi rtt srstakri umbun ea skemmtun fyrir a eitt a mta kjrsta?

Er "me kynslin" eins og hn er stundum kllu annig stemmd, a henni finnist ekki sta til ess a taka tt kosningum nema a hn s "verlaunu" fyrir me gjfum?

Svona eins og egar mamma og pabbi gefa "krttinu" nammi egar a stendur sig vel.

Mr finnst etta rng run og hn vekur hj mr margar spurningar.

S mikilvgasta er lklega: Hver borgar kostnainn? Hver greiddi kostnainn vi tnleikana?

Anna nmli fyrir nafstanar kosningar er mr hins vegar meira a skapi og a er s nbreytni a utankjrfundaratkvagreisla fari fram verslunarmistvum.

etta hef g s rum lndum og mr ykir a til fyrirmyndar.

a m setja upp kjrdeildir verslunarmistvum, Austurvelli, Rhstorginu Akureyri og rum fjlfrnum stum.

a er til fyrirmyndar.

En mr finnst enginn eiga skili srstk "verlaun" fyrir a nota atkvisrtt sinn.

a er ekki run sem mr finnst jkv.


Nsta sa

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband