Frsluflokkur: Viskipti og fjrml

Velekkt og notkun va um lnd mrg r.

a a setja "mjlkurtank" verslanir og flk fylli ferska mjlk er velekkt og hefur veri notkun rafjld va um lnd.

etta er handhgt og n efa umhverfisvnt, svo framarlega sem flk setji ekki fyrir sig glervott og bur.

g hef reyndar lka s etta tfrt me plastflskum sem voru standi vi hliana og voru fylltar. a er sjlfu sr ekki umhverfisvnt, en gefur eigi a sur ferska og ga mjlk.

Strsta spurningin er lklega hva heilbrigiseftirlit og reglugerir segja um glervott n "vottunar og stala".

Stenst slkt reglugerir um mjlkurslu og "sterlseringu"?

a m eins og flest anna finna upplsingar um slkar "beljur" internetinu t.d. hr, hr, og hr.

Eistlandi, ar sem g kynntist essari tkni fyrst, var hn ekki lengi boi, enda ekki boi "venjuleg" mjlk heldur "lfrn" og fitusprengd, all nokkur drari en s "venjulega" og flestir heldu sig vi drari kostinn. En hn var g. ar var reyndar ekki sjlfsali, heldur prentai "beljan" t strikamerki, og san var greitt vi kassa.

Hr a nean m svo sj stutt myndband tengt efninu.


mbl.is Beljur b sigurvegari Plastaons
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

arf sland neikvum vxtum og endalausri peningaprentun a halda?

a segir ef til vill sna sgu a a arf a leita nir srhfs fjlmiils eins ogViskiptablasins til ess a finna frtt um a Selabanki Eurosvisins hafi kvei a hefja n risavaxin kaup skuldabrfum jafnhlia v a ta strivxtum svinu en frekar niur neikvu hliina.

Slk eru efnahagsvandrin Eurosvinu, stnunin.

En "hefbundnir" fjlmilar telja a ekki til tinda, alla vegna ekki sem eigi erindi til almennings.

En a vri ef til vill ekki sst sta fyrir fjlmila a velta v upp og athuga hvort a neikvir vextir og mikil peningaprentun s a sem slenskt efnahagslf arf a halda.

a mtti spyrja stjrnmlamenn, hagfringa, Selabankamenn, litsgjafa o.s.frv.

Ekki sst vri rf a spyrja stjrnmlamenn sem telja a "Sambandsaild" og upptaka euros s a sem helst vanti slenskt efnahagslf.

En vri euroi lgeyrir slendinga, vri einmitt landinu neikvir strivextir og hefu veri undanfarin r, sem og grarleg peningaprentun (me stuttu hli).

Sjlfsagt eru til eir stjrnmlamenn sem telja a ga stu, en a verur a vona a eir komist ekki til valda.

Og a er vert a hafa huga a a er hgt a tapa skuldabrfum, rtt eins og rum fjrfestingum og a eir sem keyptu skuldabrf WOW eru langt fr eir einu sem hafa lent slku.

mealjningabrra eirra er einmitt Selabanki Eurosvisins. Mrgum lst smuleiis illa svaxandi hlut hans skuldum rkja (euro)svisins.

En undanfarin r hefurvaxandi htta hva varar opinber skuldabrf flust fr einkaailium til selabankanna Eurosvinu.

a kemur sjlfu sr ekkert vart a slenskir selabankamenn segi a umheimurinn s ekki lagi.

En vi verum a vona a sland veri a fram og eurostjrnamlamennirnir komist ekki til valda.


mbl.is Vi erum lagi en heimurinn ekki
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

a er engin sta til a sl af krfum vegna ess a "a er netinu", en a er vissulega sta til a skoa hvort krfurnar eru of miklar

a er miki rtt um "Uber" og leigubla og hvort a of miki s reynt til a sporna gengn "tkninjungum" eins og "Uber". a mtti t.d. lesa frtt um a Vsi dag.

a er full sta til ess a skoa hvort a krfur til ess a mega keyra og reka leigubl su og miklar og strangar, en a kemur a mnu mati "Uber", ea sambrilegum jnustum ekkert vi.

a a eitthva "s krttlegt og og netinu", styji "deilihagkerfi" eur ei, kemur mlinu ekki vi.

a eiga smu reglur a gilda fyrir alla.

Ef ekki ykir sta til ess a leigublstjrar su me meiraprf a fella krfu niur, ef ekki ykir sta til ess a eir sem flytji flk gegn gjaldi hafi meiri tryggingar en arir, s krafa ekki a vera til staar.

Ef a er lagi a reka jnustu sambrilega vi "Uber", ekki a leyfa hverjum og einum a slengja "Taxi" segli blinn sinn og keyra egar honum hentar? a urfi eingngu a skr sig hj ar til gerum yfirvldum, t.d. netinu?

Hver er munurinn?

a er sjlfsagt a slaka reglum, en a hltur eigi a sur a eiga a gilda fyrir alla.

Svo m velta fyrir sr "eignarrtti" leigublstjra "kvta". Margir eirra hafa keypt leyfi, tgefin af rkinu hu veri.

Eiga eir rtt skaabtum, ef "kvtinn" er afnuminn?

a er ekki elilegt a v s velt upp.


Evrpusambandi boi BMW, Microsoft og Coca Cola

Eitt af v sem Evrpusambandi gerir svo vel, eru "ferasirkusar", mnaarlega ( fjra daga ef g man rtt) arf a flytja Evrpusambandsingi fr Brussel til Strassborgar (milljararkostnaur ri), og svo flyst "forsti" rherrarinu milli rkja sex mnaa fresti. a er sjlfu sr gtis regla, en hvers vegna a ir a svo margir fundir vera a fara fram heimalandi "forstisins", er vissulega spurning.

En a ir a allir mikilvgir einstaklingar innan sambandsins urfa a ferast heil skp (sem eim leiist ekki, en hver skyldi kostnaurinn, dagpeningarnir og kolefnispori vera af v) og af v hlst a sjlfsgu grarlegur kostnaur, ekki sst fyrir a land sem hefur "forsti" a og a skipti.

Slkur kostnaur er ungur skauti fyrir smrri og ftkari lndin innan "Sambandsins", annig er t.d. tala um a 27.000 erlendir gestir hafi komi til Eistlands mean eirra "forsti" st,en heildarkostnaur Eistlandsj t.d. vi a hafa "forsti" var lklega rtt tpir 10. milljarar slenskra krna, og hafa au v leita til strfyrirtkja til a ltta undir.

Lri fer vissulega undarlega stga stundum innan "Sambandsins", en lklega hafa ekki margir gert sr grein fyrir v a a s a hluta kosta af aljlegum strfyirtkum.

Lklega gilda strangari reglur um stuning vikomandi fyrirtkja vi sjnvarpstsendingar og rttaviburi, en "lri" innan "Sambandsins".

En gti einhver s slkt fyrir sr slandi? A Alcoa "styrkti" rkistjrnarfund Reyarfiri? Samherji "kostai" rkisstjrnarfund Akureyri?

g vona ekki.


mbl.is Forsti styrkt af strfyrirtkjum
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Kaupmnnum finnst gilegt a kenna krnunni um, en a er lka verblga rum lndum

N m sj ar og hr a kaupmenn kenna krnunni um verhkkanir, sem eir telja sig vera a hleypa t verlagi. Auvita urfa eir sem ekki geta hagrtt a hkka ver, a segir sig sjlft og gerist alls staar.

Hvort a verslunin eigi inni hagringu slandi, tla g ekki a fullyra en vissulega vri gaman a sj slutlur fermetra hj strum verslunarkejum hfuborgarsvinu bornar saman vi sambrilegar tlur fr rum borgum.

Reyndar er a svo a ntma hagkerfum er reikna me a verlag hkki stugt, en hflega. Oft er tala um a verblga (inflation) upp 2 til 3% s hfleg.

Ef ver stendur sta, ea hjanar ykir a hin mesta v og verhjnum (deflation) er vinur "hagkerfisins" og framfara.

a er svo a alltaf eru einhverjar vrur sem lkka veri, og arar sem hkka mun meira en nemur mldri verblgu.

Og upptaka annars gjaldmiils breytir engu um a a hfleg verblga verur enn eftirsknarver.

Reyndar hefur verblga Eurosvinu oft tt of lg undanfrnum rum, enda hefur hagkerfi tt vi margvsleg og rlt vandaml.

En a m heldur ekki horfa eingngu mealtal verblgu Eurosvinu. a segir eingngu hlfa sguna, ea raun varla a. Ef til vill er rttara a segja a a segi nstum ekki neitt.

annig hefur verblga lndum Eurosvisins undanfarna mnui, veri fr ca. 0.5% (sem ykir gilega lgt), upp a veraum og yfir 3% (sem er yfir vimium svisins).

Mealtals verblga hefur veri u..b. 1.5%, en eins og ur segir segir a takmarkaa sgu.

Verblga slandi hefur hins vegar veri kringum 3.3. ea 3.4% ef g man rtt, en rtt er a taka me reikninginn a slandi er hsnisver enn inn verblgumlingum, en slkt tkast ekki "Sambandinu".

Ef s liur er tekin fr, er ekki lklegt a verblga mlist talsvert, og svipu ea ef til vill nokku lgri en eim lndum Eurosvisins sem hn er hst.

Hv skyldi nokkur maur tra a verblga lkki sjlfkrafa slandi, ef teki vri upp Euro?

Hn er n u..b. s sama og eim Eurolndum sem hn er hst, er eitthva sem bendir til ess a sland yri lgri helmingnum?

Eins og oft ur fimbulfamba "Sambandssinnar" og reyna a selja a sland veri eins og skaland, n ea mealtal Eurosvisins hva varar verblgu.

Fyrir v fra eir engin rk.


Viskipti me upprunavottor raforku a stva egar sta

Eitt af v allra heimkulegasta sem Evrpusambandi hefur teki sr fyrir hendur, og er af msu a taka, er a koma ft markai um upprunvottor raforku.

A hgt s a kaupa upprunavottor fyrir raforku sem er t.d. framleidd me brnkolum skalandi, og selja hana sem grna og endurnjanlega raforku er eiginlega skiljanlegt.

a er flsun og hreinlega til ess tla a hgt s a blekkja almenning (neytendur).

Uppruni breytist ekki vi viskiptin.

tti okkur elilegt a selja upprunavottor fyrir fisk af slandsmium? Ea a selja upprunvottor osts fr Frakklandi?

Allir vita a (a a minnsta kosti enn sem komi er) er engin tenging milli slands og meginlands Evrpu hva varar raforku.

hefur veri hgt a kaupa "grna orku" me "uppruna" slandi skalandi og Austurrki svo dmi su tekin.

raun trlega heimskulegt og ekkert anna en blekking. sama tma stra slendingar sig af hreinni orku og "grna orkan" "tvfaldast" a umfangi EEA/EES svinu, ea annig. v vissulega telja allir slendingar sig vera a nota hreina orku, eins og m sj til dmis ra af umru um rafblavingu landsins.

etta snir a a "samtenging" raforkumarkaarins getur veri "skringileg".

En a er ekki gur rkstuningur fyir v a halda fram a selja upprunavottor fyrir raforku.

Frekar tti a skylda raforkuseljendur til a upplsa hvernig orku eirri sem eir selja er afla, svona eins og a er hgt (ekki eins einfalt og a segja a, en hgt upp a vissu marki).

Samtenging getur lka haft hrif sem ekki eru skr vi fyrstu sn.

annig hefur s kvrun skalands a loka llum kjarnorkuverum snum, egar helminga raforkuframleislu eirra me eim htti.

a hefur ekki eingngu fr me sr a raforkuframleisla jverja me kolum eykst, a strum hluta brnkolum sem eru mest mengandi af llum kolum, heldur einnig hitt a eftirspurn jverja eftir raforku fr ngrnnunum eykst, og hkkar a sjlfsgu ver.

g er ekki viss um a neytendur ngrannalndunum sendi "mama Merkel" fallegar hugsanir egar eir greia rafmagnsreikningin, ef eir gera sr grein fyrir v hve mikil hrif, undarleg kvrun hennar, hefur buddu eirra.

Hvorki eir ea stjrnvld landi eirra voru spur hvort a au vru samykk kvrun skalands, en verhkkunin er "flutt" til eirra.

a er a mrgu a hyggja egar tengingum rafmagnsmarkanum er velt fyrir sr.


Pltskt skipaur, lgfrimenntaur fyrrverandi pltkus sem selabankastjri, er a ekki hfa?

Eins og gerist og gengur er sitthva hvort a skipun Christine Lagarde, sem bankastjra Selabanka Eurosvisins er fagna ea blva.

a er enda ekki von a allir sameinist um slka skipan.

En a tti lklega ekki g "latna" slandi, enda segja kunnugir mr a hn myndi ekki standast au hfiskilyri sem sett eru til a gegna sambrilegu embtti slandi.

Hva a fyrrverandi fjrmlarherra (Frakklands) semhefi dm bakinu vegna embttisfrslu sinnar (henni var ekki ger refsing), tti "gur pappr" slkt embtti.

N hljta allir slendingar, ekki sst Samfylkingarflk og Vinstri grn, a fagna v a slendingar su svo lnsamir a vera ekki me euroi, v a ekki vri a gott a Selabanki gjaldmiilsins vri undir stjrn fyrrverandi stjrnmlamanns me lgfrimenntun.

Og fyrst a nefnd er smu frtt a Ursula von der Leyen veri lklegast forseti framkvmdstjrnar "Sambandsins", verum vi a vona a standi "Sambandinu" veri ekki sambrilegt vi stand ska hersins, en ar hefur "wonder" Leyen veri sti yfirmaur undanfarin ca 5. r, ef g man rtt.ar er standi n svo a herinn hefur m.a. samskipti gegnum venjulega farsma, vegna ess a rugg fjarskiptatki eru ekki til staar.

En svo er a sj hvort a Evrpusambandsingi reyni a gera eitthva til a sna vald sitt. Verur ekki a telja slkt frekar lklegt, en ekki mgulegt.


mbl.is Lagarde yfir Evrpska selabankann
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

"Svikamylla" fasteignamats og skatta?

g var a hlusta slenskt tvarp, nnar tilteki brot r Reykjavk sdegis. ar var veri a fjalla um kaup Reykjavkurborgar essu hsi og rtt vi fasteignasala sem taldi aBorgin hefi borga all verulegt yfirver. Veri hsinu var vst 230 milljnir, u..b. 600 sund fermetra, en fasteignasalinn sagi a algengt ver ngrenninu vri ca. 480 sund.

g tla ekki a dma um hvort a um yfirver s a ra.

En a er skemmtilegt a velta v fyrir sr hvort, a ef svo s, veri Reykjavkurborg fljt a n v upp fasteignaskttum, egar fasteignamat hverfinu hkkar vegna essarar "gu" slu.

a m v allt eins reikna me a a veri ngrannarnir sem "borgi" yfirver Borgarinnar og lklega gott betur, liti til lengri tma.

En annig hefur lti frambo lum, tt upp fasteignaveri, fyrst auvita nbyggingum og san llum rum fasteignum borginni.

a ir hrra fasteignamat, sem aftur ir hrri skattar og Borgin tekur meira af bunum, leiguver hkkar og svo framvegis.

Htt ver lxusbum hkkar einnig fasteignamat drari bum hverfinu og svo koll af kolli.


mbl.is Hringbraut 79verur bakjarni
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

a er ekki krnan sem flgur

Ein af stru frttum vikunnar "mrkuum", er afkomuvivrun ska flugflagsins Lufthansa mnudag. ar er sp mun minni hagnai en ur. Flagi skilai reyndar tapi fyrsta rsfjrungi, en hafi samt stai vi tlun um hagna, ar til n a a tilkynnti a lklega yri hann verulega minni.

Flagi sagi m.a.: "Yields in the European short-haul market, in particular in the groups home markets, Germany and Austria, are affected by sustained overcapacities caused by carriers willing to accept significant losses to expand their market share."

nnur flugflg sem skr eru marka, lkkuu mrg hver einnig verulega. Einn greinandinn orai a svo: "Over-capacity in the European short haul market, intense competition and the resulting pressure on fares can be blamed for the decline in profitability, whilst rising fuel costs are an added headache.

The sector always does a good job at competing away margins in the good times. No signs that anyone is prepared to reduce capacity therefore we would anticipate the wave of consolidation in European short haul is not over."

Hr samkeppni, hkkandi eldsneytisver og offrambo flugstum er tali valda erfileikum Lufthansa. eir erfileikar n reyndar til bsna margra annara flugflaga, lklega mtti segja strri parts eirra.

En egar slensk flugflg lenda erfileikum ea leggja upp laupana, spretta ara fram alls kyns "srfringar" sem fullyra a erfiileikar eirra stafi af slensku krnunni. Vri hn ekki til staar vru erfileikarnir hverfandi og fluglgin fljgandi.

Allt veri betra me euro.

etta er trlega skrtnar og raun hpnar fullyringar a mnu mati.

Tv flugflg sem tengjast slandi hafa htt starfsemi undanfrnum misserum. Anna me megni af starfsemi sna slandi, en hitt me starfsemi a strstum hluta Danmrku og Lettlandi, ef g man rtt.

a er ekki t af engu sem a er grnast me a besta leiin til a vera milljnamringur, s a vera milljaramringur og kaupa flugflag.

Og nota bene, au aufi eru ekki mld krnum.

En a er nokkur fjldi flugflaga sem hafa misst dampinn, og koma upp hugan flugflg svo sem Air Berlin og Germania, bi stasett "hjarta" Eurosvisins, skalandi.

au fengu augljslega ekki "memoi" um a euroi vri lausn allra vandamla og fru rot.

Air Germania meira a segja svo "svfi" a teljaveikingu Eurosins eina af stunum fyrir v a a var gjaldrota.

En a er ekki bara tilfelli flugflaga sem a euroi a vera "tfralausn", v sem nst alltaf egar slenskum fyrirtkjum gengur illa, vilja "srfringar" kenna krnunni um.

msir halda v meira a segja fram a "bankarnir" sem fru yfir um me eftirminnilegum htti, vru enn starfandi bara ef slendingar hefu haft euro.

eir virast ekkert hafa heyrt um alla banka Eurosvinu sem fru hfui, ea var bjarga me miklum tilkostnai va um lnd.

a sama gildir um nrri ll fyrirtki sem lenda erfileikum slandi, a eru alltaf "srfringar" tilbnir til a fullyra a a s krnunni a kenna.

a er ekki gjaldmiillinn sem gerir gfumuninn, heldur hvernig stai er a rekstrinum.

Vissulega fylgja bi kostir og gallar sjlfstum gjaldmili, mismunandi eftir v hver sjnarhllinn er.

En sameiginlegur gjaldmiill sem er byggur pltskum grunni frekar en efnahagslegum getur veri afar httulegur.

En a er mn tilfinning a eir sem harast berjast fyrir upptku euros slandi, hafi einmitt frekar pltsk markmi en efnahagsleg.


Er ekki eins a flytja t raforku og fisk?

umrum um raforkuml og slu slandi, sem hafa veri venjulega lfleg undanfrnum mnuum hefur oft mtt heyra au rk a sala raforku lti smu lgmlum og sala fisks.

a er a segja a elilegt s a selja raforkuna ( gegnum sstreng) fyrir eins htt ver og hgt er.

a s aeins elilegar "aukaverkanir" a raforkuver myndi strhkka til slenskra notenda, rtt eins og fiskver hafi hkka slandi me auknum tflutningi og eftirspurn erlendis.

A einhverju leiti er etta rttur samanburur, en a arf a skoa dmi betur.

A selja raforku gegnu sstreng til tlanda jafngildir v a opna a erlend tgerarfyrirtki fi a kaupa kvta til fiskveia slandsmium jafnt og slensk tgerarfyrirtki.

A hvaan tgerin komi skipti engu mli, aeins ef hn myndi vilja greia einhverjum krnum meira fyrir tonni af veiddum fiski.

Engu skipti hvort a slenskir sjmenn fi atvinnu vi fiskveiar, engu mli skipti hvort a slendingar fi atvinnu vi a vinna fisk landi, engu mli skipti a aukin vermti veri til vi frekari vinnslu fisknum, engu skipti tekjur rkis og sveitarflaga af v skattgreislum eirra sem vinna fiskinn (ea noti raforkuna til frekari vermtaskpunar).

En auvita snist sitt hverjum, essu efni eins og rum.

En etta er a mnu mati eitthva sem nausynlegt er a slendingar - allir - ri sn milli.


mbl.is Fyrirtkjum sltra fyrir sstreng?
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Nsta sa

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband