Žegar "barometiš" er neglt fast

Hér og žar um netiš hefur mįtt sjį undarlegar fabśleringar um aš Ķslenska krónan sé mesta meinsemd samfélagsins og hśn muni nokkurn vegin ein og óstudd ręna af Ķslenskum launžegum öllum žeim kjarabótum sem žeir kunni hugsanlega aš nį.

Yfirleitt fylgir žaš svo meš aš euroiš sé "lękningin" sem Ķslenskt efnahagslķf žurfi og myndi tryggja kaupmįttinn og stöšugleikann.

Žaš žarf žó ekki aš leita lengi til aš finna dęmi į Eurosvęšinu um žaš gagnstęša.

Vissulega hefur euroiš veriš stöšugri gjaldmišill en Ķslenska krónan, žó aš žaš hafi skoppaš umtalsvert upp og nišur undanfarin įr. Žaš er enda erfitt aš halda stöšugugum kśrs, ķ žvķ gjaldmišlastrķši sem segja mį aš geysi, og ķ žvķ efnahagsįstandi sem rķkt hefur į Eurosvęšinu.

Žeir hafa enda veriš margir neyšarfundirnir.

En žó aš gengi gjaldmišilsins hafi stašiš žolanlega stöšugt, er ekki žar meš sagt aš laun žeirra sem fį śtborgaš ķ euro hafi gert žaš, né veršmęti hśseigna hafi haldist ķ žeim gjaldmišli.

Stašreyndin er nefnilega sś, aš žegar gjaldmišilinn sżnir žess engin merki aš efnahagurinn er ekki į réttri leiš, eša aš framleišslukostnašur eykst hrašar en ķ samkeppnislöndunum, veršur eitthvaš annaš undan aš lįta og žvķ meir sem lengri tķmi lķšur įšur en gripiš er til rįšstafana.

Og žaš var einmitt žaš sem geršist ķ mörgum löndum į Eurosvęšinu. Gjaldmišillinn gaf ekki eftir, jafnvel styrktist, varśšarmerkin voru hundsuš, og vandamįlunum var żtt į undan sér, atvinnuleysi jókst og hśsnęšisverš lękkaši eša hrundi og aušvitaš varš aš lękka laun.

En bankainnistęšur héldu veršgildi sķnu (og styrktust į tķmabili) žangaš til euroiš fór aš sķga nišur į viš.

Verst uršu aušvitaš žeir śti sem misstu atvinnunna, en atvinnuleysi hefur veriš ķ kringum 25% svo įrum skiptir ķ sumum löndum Eurosvęšisins og į bilinu 10 til 12% į svęšinu ķ heild.

Žaš er ekki allt unniš meš žvķ aš gjaldmišillinn taki meira miš af žvķ sem er aš gerast ķ öšrum löndum, žvert į móti skapar žaš umtalsveršar hęttur.

Og žaš er ekki bara ķ sušur Evrópu sem višvörunarbjöllurnar klingja, t.d. horfast Finnar ķ augu viš tapaša samkepnnishęfi og vaxandi erfišleika. Žar er talaš um nišurskurš og aš frysta žurfi laun um įrabil. Eša eins og segir ķ grein Financial Times frį ķ mars:


At the heart of Finland’s woes is a competitiveness problem. Wage costs have spiralled higher than any other European country in recent years and it has one of the most rapidly ageing populations after Japan. Public finances are in much better shape compared with many southern European countries. But like their cousins to the south, many are beginning to bristle at the constraints of euro membership.
 
Finnar geta ekki leyft sér frekar en ašrar žjóšir aš hękka laun, nema um framleišniaukingu sé aš ręša, annars sķgur samkeppnishęfi žeirra.
 
Finnar horfast enda ķ augu viš aukiš atvinnuleysi og kreppu. Euroiš endurspeglaši ekki žeirra efnahagslega raunveruleika.
 
Žar hękkaši kostnašur og samkeppnishęfi minnkaši, įn žess aš žess sęist nokkur merki į gjaldmišlinum.
 
Hvernig Lettland brįst viš "hruninu" er ef til vill eitthvaš sem vert er aš hafa ķ huga. Gjaldmišill žeirra var bundinn viš euroiš, og žį tengingu vildu žeir ekki gefa eftir.
 
Žar var 30% af opinberum starfsmönnum sagt upp, og laun žeirra sem eftir sįtu lękkuš um 26%. Laun lękkušu einnig almennt į almenna markašnum og atvinnuleysi var ķ hįrri 2ja stafa tölu.
 
En fastengingin viš euroiš hélt, og nokkrum įrum sķšar tóku Lettar upp euro.
 
En hvernig vęri įstandiš į Ķslandi ef atvinnuleysi hefši veriš ķ 2ja stafa tölu svo įrum skipti?
 
Vęri atvinnuleysi undir 5% og vęrum viš aš lesa fréttir žar sem gert vęri rįš fyrir 100 milljarša višskiptaafgangi, ef gengiš vęri enn į 2007-8 slóšum?
 
Ég er hįlf hręddur um ekki.
 
Vissulega er žörf į meiri aga ķ Ķslenskim žjóšarbśskap, en gjaldmišilsskipti eru ekki töfralausn, slķkt eyšir einu vandamįli, en skapar önnur.

mbl.is Gera rįš fyrir 100 milljarša afgangi
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Bęta viš athugasemd

Ekki er lengur hęgt aš skrifa athugasemdir viš fęrsluna, žar sem tķmamörk į athugasemdir eru lišin.

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband