Í töfrahatti "Sambandsins" er eitthvað fyrir alla

Nú reyna "Sambandssinnar" að selja Íslenskum bændum aðild að "Sambandinu" á þeim forsendum að styrkir til þeirra munu líklega aukast við aðild (sjá t.d. hér)

Neytendum á meðal annars að selja "Sambandsaðild" með því að innflutningur á landbúnaðarafurðum stóraukist og verðið verði lægra.

Það myndi þá líklega þýða að bændur fengju meira fyrir að framleiða minna, þegar styrkir til þeirra aukast en innflutningur í samkeppni við framleiðslu þeirra stóreykst.

Þegar bætt er í jöfnuna þeirri staðreynd að flestir eru sammála um að greiðslur Íslendinga til "Sambandsins" yrðu hærri en þær greiðslur sem kæmu frá "Sambandinu" er kominn örlítið skrýtin mynd.

Íslendingar í raun auka greiðslur til bænda, svo að hægt sé að flytja ódýrari landbúnaðarafurðir til landsins.

En endaverð landbúnaðarafurðanna verður ekki lægra, heldur aðeins greitt fyrir það með öðrum hætti.  Jafnvel má færa rök fyrir því að það yrði hærra.

En hugsanlega yrðu til einhver stöðugildi í Brussel, því einhverjir þurfa jú að sýsla með peningana sem Íslendingar myndu senda þangað, svo að hægt yrði að auka styrki til Íslenskra bænda.

Þetta gæti hæglega verið liður í "vaxtarstefnunni" sem Hollande og fleiri leiðtogar í "Sambandinu" berjast svo hart fyrir nú um stundir.

Myndi ég kjósa yfirlýstan "Sambandssinna" í embætti forseta?

Heyrði útundan mér að verið væri að ræða hvort að afstaða forseta til "Sambandsaðildar" skipti máli eður ei og að sitt sýndist hverjum.

Persónulega finnst mér sú afstaða skipta gríðarlegu máli, eins og embættið hefur þróast í tíð Ólafs Ragnars og hæpið er að treysta að embættið fari í fyrri farveg.

Því ákvað ég að endurbirta hér færslu sem birtist hér 4. janúar síðastliðinn, þegar vangaveltur um forsetaefni voru rétt að byrja.  Færslan er í fullu gildi, þó að sumar forsendur hafi breyst.

Myndi ég kjósa yfirlýstan "Sambandssinna" í embætti forseta?

Nú þegar byrjaðar eru vangaveltur um hugsanlegan arftaka Ólafs Ragnars Grímssonar sem forseta Íslands, er byrjað að velta fyrir sér breytingum sem hafi orðið á embættinu sem aldrei fyrr.

Það er ekki óeðlilegt að miklar vangaveltur séu um málskotsréttinn og hvernig hugsanlegur forseti myndi hugsanlega beita honum. Þar á eftir koma oft vangaveltur um hvort að forsetaframbjóðendur verði krafnir svara um skoðanir þeirra á hinum ýmsu álitamálum. Sumum finnst það ólíklegt og raunar óviðeigandi, en aðrir eru þeirrar skoðunar að slíkt muni verða raunin.

Sjálfur skipa ég mér í síðari flokkinn og tel að kjósendur komi til með að vilja vita meira um skoðanir forsetaframbjóðenda á hinum ýmsu málum sem stundum flokkast undir "dægurmál".

Út frá því myndu kjósendur mynda sér skoðanir á þvi hversu líklegir forsetaefnin væru til að nota málskotsréttinn við mismunandi aðstæður.

Það má til dæmis hugsa sér að ef illa færi og Íslendingar samþykktu að ganga í Evrópusambandið, að það gæti skipt gríðarlegu miklu máli hver sæti á forsetastól og hvernig viðhorf hans væri gagnvart "Sambandinu".

Væri til dæmis uppi svipuð staða innan "Sambandsins" og nú er. Rætt væri um miklar grundvallarbreytingar á sáttmálum þess og ríkisstjórnir og þing aðildarríkjanna væru að ræða og leita að leiðum til þess að komast hjá því að breytingarnar færu í þjóðaratkvæði. Undir slíkum kringumstæðum gæti afstaða forseta skipt Íslendinga gríðarlegu máli.

Forsetinn gæti í slíku tilfelli haft úrslitaáhrif á hvort viðkomandi breyting færi í þjóðaratkvæði eður ei.

Því myndi ég líklega aldrei gefa yfirlýstum Evrópusambandssinna atkvæði mitt í forsetakjöri.

Ræða 12 ára stúlku um Kanadíska bankakerfið og opinberar skuldir Kanada

Það er ekki nauðsynlegt að vera margra tuga ára gamall eða hár í loftinu til þess að hafa skoðanir á því sem er að gerast í samfélaginu.  Hér er ræða 12 ár gamallar Kanadískrar stúlku sem hefur vakið þó nokkra athygli hér.  Ræðan er skorinorð og kemst að kjarna málsins á fáum mínútum.

Vissulega er hægt að vera sammála, eða ekki, en það er vel þess virði að taka nokkrar mínútur í að hlusta á Victoriu Grant.

Ég held að Geir H. Haarde hafi gert allt sem í hans valdi stóð ...

 „Ég held að Geir H. Haarde hafi gert allt sem í hans valdi stóð á þessu tímabili sem þú nefnir til að takast á við þennan vanda,“

Ofanritað má lesa á Eyjunni og er haft eftir Jóhönnu Sigurðardóttur, forsætisráðherra Íslands, eiðsvarinni fyrir Landsdómi.

Sama Jóhanna Sigurðardóttir, sami forsætisráðherrann, greiddi atkvæði á móti því að Alþingi drægi ákæru sína á hendur Geir H. Haarde til baka fyrir fáum dögum.

Það eru skrýtnar leiðirnar í pólítíkinni.

Hvað köllum við einstakling sem á þátt í að koma einstaklingi, sem hann telur saklausan, fyrir dóm.

Í hvaða myntum eru útflutningstekjur Íslendinga

Nú má heyra ýmsa á Íslandi tala um að það sé fimbulfamb að taka upp aðra erlenda mynt en euro, enda séu viðskipti Íslendinga að mestum hluta í euroum.

Svo ramt kveður að þessu að heyra má alþingismenn tala á þessum nótum.  Það er ef til vill táknrænt fyrir það Alþingi sem nú starfar, og sérstaklega stjórnaliðana að þeir skuli ekki vita hið rétta í málinu.  Það virðist gjarna vera þeirra hlutskipti.

Þeir virðast sumir hverjir í þessu máli rugla saman uppskipunarhöfn og gjaldmiðlum.  Þeir væru því ef til vill betur komnir á "fraktara" en á Alþingi.  Ég birti því hér lítið kökurit sem ég birti hér á þessu bloggi fyrir einhverjum mánuðum.

Það sýnir að útflutningstekjur Íslendinga eru að mestar í Bandarískum dollurum, þó að mikið af þeim útflutningi fari á Evrópskar hafnir.  Það skýrist að mestu leyti af því að álútflutningurinn er greiddur í dollurum.

Skyldu þá þeir hinir sömu mælast til að Íslendingar taki upp dollar og gangi í Bandaríkin?

Líklega ekki.

Það geri ég ekki heldur.

 

 

Kippt í spottana?

Ég hef varla tölu á öllum þeim tölvupóstum sem ég hef fengið frá þeim sem ég þekki hér í Kanada varðandi meintan áhuga Íslendinga á að taka upp Kanadadollar.  Málið hefur vakið nokkuð mikla athygli hér, þó líklega verði að gera ráð fyrir að vegna mín hafi það ef til vill vakið meiri athygli hjá mínum kunningjum en ella.

Flestum virðist finnast þetta nokkuð "kúl", eða hálf fyndið.

En eins og oft á laugardögum þurfti ég í gær að fara nokkuð víða og hitti nokkuð mikið af fólki.  Eðlilega bar þetta nokkuð á góma.

Þeim sem fylgjast með Kanadískum stjórnmálum (sem eru í raun ekkert alltof margir), fannst það liggja í augum uppi að Kanadíski sendiherrann hefði ekki lofað að tala á ráðstefnunni án þess að hafa ráðfært sig við yfirboðara sína.  Slíkt væri því sem næst óhugsandi, slíkt gerðu Kanadískir sendiherrar ekki.  Hefði svo verið væri sendiherrann líklega á heimleið nú.  Sú ríkisstjórn sem nú situr er þekkt fyrir að halda uppi aga.

En hvers vegna þurfti sendiherrann þá að hætta við að flytja stutta ræðu?

Flestir voru þeirrar skoðunar að það hlyti að þýða að Íslensk stjórnvöld hefðu kvartað, það væri eðlilegasta skýringin.  Einn bætti því þó við að hugsanlega hefði "Sambandið" komið því til skila eftir diplómatískum leiðum, að það teldi Ísland á sínu "áhrifasvæði" nú um stundir, og því beðið Kanada að hafa sig hægt.

Á þessu stigi málsins væru vangaveltur sem þessar að sjálfsögðu ekki þess virði að styggja einn né neinn.  Hagsmunir Kanada í þessu máli væru litlir.

En sennilega kemur staðfestur sannleikur í þessu máli seint fram.

Hverjir mega tala á Íslandi?

Nú hefur Kanadískii sendiherrann á Íslandi hætt við að flytja stutt erindi á ráðstefnu um hugsanlega upptöku á Kanadadollar á Íslandi.  Persónulega þykir mér það liggja í augum uppi að það er eftir mótmæli Íslenskra stjórnvalda.  Ef til vill hefur þeim þótt þetta óeðlileg afskipti af innanríkismálum eins og það heitir í diplómasíunni.

Á sama tíma fer sendiherra ESB (ég sem hélt að aðeins ríki hefðu sendiráð og sendiherra) á fundaherferð um landið og talar á pólítískum fundum.  Það er með velþóknum Vinstri grænna og Samfylkingarinnar, Steingríms og Jóhönnu.

Það hlýtur að vakna sú spurning, hverjir mega tala á Íslandi?

Er það eingöngu þeir erlendu sendimenn sem Íslenska vinstristjórnin hefur velþóknun á?

Erlent ríkjasamband opnar á Íslandi áróðursskrifstofu og hyggst eyða hundruðum milljóna til að afla fylgis við sig. 

Öðrum sendiherra er skipað að hætta við að flytja erindi. 

Ójafnt hafast ríkin/ríkjasamböndin að.

 

P.S.  Persónulega lýst mér ekki vel á upptöku Kanadadollars, en jafn sjálfsagt að ræða það og annað.  Ræðuflutningur erlendra sendiherra virkar alltaf tvímælis, en það hlýtur jafnt yfir alla að ganga.

Frumkvæðið ekki Framsóknar

Að taka upp erlenda mynt

Það er mikið rætt um það á Íslandi að nauðsyn sé að taka upp erlenda mynt.  Krónan einfaldlega gangi ekki lengur, hún geri ekkert nema að falla.  Það er vissulega nokkuð til í því, en það fer minna fyrir þeirri umræðu um hverju hún er alltaf að falla.

Það er ekki af því að hún heitir króna og það ekki af því að hún er Íslensk.  Íslensk efnahagsstjórn hefur verið með þeim ósköpum og skudsetning Íslendinga erlendis sömuleiðis að eitthvað hefur þurft að gefa eftir.  Það hefur verið hlutskipti krónunnar.

Þegar vilji verður til að bæta efnahagstjórnina, þegar vilji verður till þess að raunlaun lækki (eins og gerðist t.d. í Þýskaland á löngu tímabili á síðasta áratug). þegar vilji er kominn til að sætta sig við langvarandi atvinnuleysi í tveggja stafa tölu,  er rétt að fara að ræða af alvöru um hvaða gjaldmiðill henti Íslandi. 

Eða er það virkilega trú manna að slíkur vilji komi með nýjum gjaldmiðli?

Það þarf ekki nema að líta yfir eurosvæðið til þess að sjá hvernig löndum sem ekki hafa eigin mynt og hafa ekki staðið sig vegnar.

En það er ekki bara á eurosvæðinu sem eru vandræði.  Nú er talað um "kalt stríð" á milli Alberta og Ontario, hér í Kanada.  Hvers vegna skyldi það vera?  Jú, efnahagsleg velgengni Alberta, sem er ríkt af olíu og öðrum hráefnum hefur styrkt Kanadíska dollarann það mikið að iðnframleiðsla Ontario á undir högg að sækja.  Atvinnuleysi er í kringum 9% í Ontario og útlit fyrir frekari áföll.  Héraðið hefur safnað skuldum og á í miklum vandræðum.

Það er rétt að hafa í huga að á undanförnum árum hefur Ontario færst í "have not province" flokk úr "have province" flokk, og fær því jöfnunargreiðslur frá Kanadíska alríkinu.  Á síðasta ári numu greiðslur til Ontario ríflega 3 milljörðum dollara, sem er þó lítið miðað við það sem Quebec fær, en þangað fóru u.þ.b. 8 milljarðar.

Að fara í myntbandalag án þess að gagnkvæmur stuðningur ríki, getur verið ákaflega varasamt, það sést vel á eurosvæðinu.

Nú er enn og aftur rætt um að Íslendingar taki upp Kanadadollar.  Þegar rætt er um það er vert að hafa í huga að margir spá því að Kanadadollar eigi eftir að styrkjast enn frekar á næstu árum.  Eru Íslendingar reiðubúnir undir það?

Að eiga þess kost að hreinsa sig af ásökunum

Miðað við umræður um Landsdómsmálið á Íslandi, og að jafnvel þingmenn vilji að Geir Haarde sé dreginn fyrir Landsdóm, en sýknaður þar, vakna margar spurningar.  Það er orðið skrýtið réttaríkið þar sem það eru álitin forréttindi að lenda fyrir dómi.

Í beinni samsvörun hljóta Steingrímur J. Sigfússon og Álfheiður Ingadóttir að eiga enga ósk heitari en að vera ákærð fyrir tilraun til valdaráns.

Það væri assgoti gott fyrir þau að vera hreinsuð fyrir fullt og allt af þeim áburði.

Ekki satt?

24. febrúar

Á föstudaginn var, 24ja febrúar hélt fjölskyldand "niður í bæ".  Erindið var að vera viðstödd þegar Eistneska fánanum væri flaggað við Ráðhúsið hér í Toronto.  Það er býsna gömul hefð og nær lengra aftur en endalok hersetu Sovétríkjanna í Eistlandi.

24. febrúar er dagurinn sem Eistland lýsti yfir sjálfstæði sínu árið 1918.  Í kjöfarið hófst blóðugt stríð við Sovétríkin sem lauk ekki fyrr en með friðarsamningi árið 1920, og viðurkenningu Sovétríkjanna á sjálfstæði Eistland.   Sjálfstæði sem Sovétríkin höfðu svo að engu 20 árum síðar og hersátu landið í 51. ár.

Veðrið var frekar slæmt þennan dag, slagveður og hálfgerð slydda.  Þó var þó nokkur fjöldi fólks mætt til að horfa á fánann dregin að húni.  Að stærstum hluta var um að ræða eldra fólk, sumt sem hafði komið á hverju ári svo áratugum skipti.  Sumir þeirra höfðu flúið Eistaland sem ungt fólk.  Eldri maður sagði frá því er hann hafði grafið Eistneska fánann í jörð árið 1940, og vitjað hans aftur árið 1993. 

Þar sem börnin okkar voru einu börnin sem voru viðstödd, varð það úr að þau drógu fánann að húni. Þau voru að vonum stolt yfir heiðrinum og fórst verkið vel úr hendi.  Þjóðsöngurinn var leikinn og síðan hélt hver í sína áttina.  Seinna um kvöldið var svo fagnaður í Eistneska húsinu hér í Toronto.

Myndin hér að neðan er frá athöfninni.  Fyrir neðan hana má lesa sjálfstæðisyfirlýsingu Eistlendinga frá 1918 á ensku.

MANIFESTO TO THE PEOPLES OF ESTONIA

In the course of centuries never have the Estonian people lost their desire for independence. From generation to generation have they kept alive the hidden hope that in spite of enslavement and oppression by hostile invaders the time will come to Estonia "when all splinters, at both end, will burst forth into flames" and when "Kalev will come home to bring his children happiness."

Now that time has arrived.

An unprecedented fight between nations has crushed the rotten foundations of the Russian Tsarist Empire. All over the Sarmatian plains ruinous anarchy is spreading, threatening to overwhelm in its wake all the nations living in the former Russian Empire. From the West the victorious armies of Germany are approaching in order to claim their share of Russia's legacy and, above all, to take possession of the coastal territories of the Baltic Sea.

In this hour, the Estonian National Council, as the legal representative of our land and people, has, in unanimous agreement with Estonian democratic political parties and organizations, and by virtue of the right of self-determination of peoples, found it necessary to take the following decisive steps to shape the destiny of the Estonian land and people.

ESTONIA,

within his historical and ethnic boundaries, is declared as of today an

INDEPENDENT DEMOCRATIC REPUBLIC.

The independent Republic of Estonia shall include Harjumaa, Läänemaa, Järvamaa, Virumaa, with the city of Narva and its surroundings, Tartumaa, Võrumaa, Viljandimaa, and Pärnumaa with the Baltic islands of Saaremaa, Hiiumaa, Muhumaa, and others where the Estonians have settled for ages in large majorities. Final determination of the boundaries of the Republic in the areas bordering on Latvia and Russia will be carried out by plebiscite after the conclusion of the present World War.

In the aforementioned areas the only supreme and organizing authority is the democratically supported Estonian Salvation Committee created by the Estonian National Council.

The Republic of Estonia wishes to maintain absolute political neutrality towards all neighbouring states and peoples and expects that they will equally respond with complete neutrality.

Estonian military troops shall be reduced to the extent necessary to maintain internal order. Estonian soldiers serving in the Russian military forces will be called home and demobilized.

Until the Estonian Constituent Assembly, elected by general, direct, secret, and proportional elections, will convene and determine the constitutional structure of the country, all executive and legislative authority will remain vested in the Estonian National Council and in the Estonian Provisional Government created by it, whose activities must be guided by the following principles:

1. All citizens of the Republic of Estonia, irrespective of their religion, ethnic origin, and political views, are going to enjoy equal protection under the law and courts of justice of the Republic.

2. All ethnic minorities, the Russians, Germans, Swedes, Jews, and others residing within the borders of the republic, are going to be guaranteed the right to their cultural autonomy.

3. All civic freedoms, the freedom of expression, of the press, of religion, of assembly, of association, and the freedom to strike as well as the inviolability of the individual and the home, shall be irrefutably effective within the territory of the Estonian Republic and based on laws, which the Government must immediately work out.

4. The Provisional Government is given the task of immediately organizing courts of justice to protect the security of the citizens. All political prisoners shall be released immediately.

5. The city, county, and township local governments are called upon to immediately continue their work, which has been violently interrupted.

6. For maintenance of public order, people's militia, subordinated to local governments, shall be immediately organized and citizens' self-defence organizations established in the cities and rural areas.

7. The Provisional Government is instructed to work out, without delay, on a broad democratic basis, bills for the solution of the agrarian problem, and the problems of labor, of food supply, and of finances.

ESTONIA!

You stand on the threshold of a hopeful future in which you shall be free and independent in determining and directing your destiny! Begin building a home of your own, ruled by law and order, in order to be a worthy member within the family of civilized nations! Sons and daughters of our homeland, unite as one man in the sacred task of building our homeland! The sweat and blood shed by our ancestors for this country demand this from us; our forthcoming generations oblige us to do this.

May God watch over thee
And amply bless
Whatever thou undertake
My dear fatherland!

Long live the independent democratic Republic of Estonia!

Long live peace among nations!

The Council of Elders of the Estonian National Council
Tallinn, 21 February 1918

Inspired by Iceland

Það er búið að vera hljótt á þessu bloggi um nokkra hríð.  Annir og þvælingur hefur aftrað skriftum hér.  En ég hitti nokkuð af fólki á þessum þvælingi.

Meðal þeirra sem ég hitti var kunningi minn, kona ríflega sjötug, af Íslenskum ættum í 4ja eða fimmta lið.  Hún hefur oft farið til Íslands á undanförnum árum og hrifist af landi og þjóð.  Meðal þess sem hún hefur notið er að fara í sundlaugarnar og sitja í pottunum.

En næst vildi hún geta stigið skrefið til fulls og fara í laugina.  Því er þessi eldri kona, borin og barnfædd hér á Kanadísku sléttunum komin á sundnámskeið í fyrsta sinn.  Til að geta farið í laugina næst þegar hún fer til Íslands.

"Inspirasjónin" getur verið með ýmsu móti.

 

Grikkland: Inn og út um gluggann

Það virðist miða bæði afturábak og áfram í viðræðun Evrópusambandsins við Grikki.  Fréttir eru svolítið sitt á hvað.

Ástandið er enda erfitt viðureignar, svo ekki sé sterkara að orði kveðið.  Enginn veit hvað kemur til með að gerast eftir kosningarnar sem stendur til að halda í apríl.  Það er varla að nokkur viti hvað getur gerst þangað til. 

Það hefur enda flogið fyrir að sum euroríkin vilji gera það að skilyrði að kosningunum verði frestað.  Hljómar ekki óskynsamlega, en spurningin er hvort að ástandið í Grikklandi þolir frekari misbeitinug á lýðræðinu?

Wolfgang Schaeuble, fjármálaráðherra Þýskalands lét hafa eftir sér að hann kærði sig ekki um að henda peningum í botnlausan pitt.  En eins og oft áður eru skiptar skoðanir um hvað þurfi að gera til að setja botn í Grikkland, sömuleiðis um hvort það tekst áður en Grikkland nær botni.

Venizelos, fjármálaráðherra Grikkja, er í þeirri stöðu að afar ólíklegt er að hann verði í þeirri ríkisstjórn sem tæki við eftir fyrirhugaðar kosningar.  Hann lét hafa eftir sér í daga að það væru margir á eurosvæðinu sem vildu Grikkland út af svæðinu.  Hann sagði marga leika sér að eldinum, bæði heima fyrir og erlendis.

En það eru líka fleiri og fleiri sem telja að sú áætlun sem nú er unnið eftir gangi aldrei upp.  Samdrátturinn í Grikklandi sé orðinn það mikill og ekkert í þeirri áætlun sem er í gangi stöðvi það.  Samdráttur í landsframleiðslu í Grikklandi er nú u.þ.b. 13%, spáð er að samdrátturinn í ár verði allt að 7% stigum til viðbótar.  Hraði samdráttarins hefur aukist.  Atvinnuleysið hefur sömuleiðis ekki gert neitt nema að bæta í.

Kröfur um "landstjóra", eða að "þríeykið" verði til frambúðar í Grikklandi, eða að stofnaðir verði sérstakir reikningar til að tryggja endurgreiðslu Grikkja á lánum, eiga að tryggja að Grikkir stingi ekki undan fé.  En það tryggir ekki að þeir verði borgunarmenn fyrir skuldunum.

Það sem aldrei er talað um er hvernig standa eigi að því að koma Grísku efnahagslífi af stað aftur, hvernig eigi að efla von og trú.  Það er enda það sem hefur misfarist svo illa síðan "Sambandið" tók yfir efnahagsstjórnina hjá Grikkjum, leiðin hefur aðeins legið niður á við.

Það er alveg ljóst að þeim fer fjölgandi á meðal eurolandanna sem vildu ekkert frekar en að sjá Grikkland yfirgefa sameiginlegu myntina.  Það treystir sér hins vegar enginn til þess beinlínis að henda þeim út.  Grikkir yrðu að fara af sjálfsdáðum, eina leiðin til þess er að setja óaðgengileg skilyrði.

En þetta er undarleg staða.  Smá ríki í efnahagslegum skilningi, eins og Grikkland er, heldur sér mikið stærri ríkjum í ógnarstöðu, því enginn veit hvað gerist ef þeir ákveða að yfirgefa euroið, þó að ýmsir telji það nú skársta kostinn.  Þó að ástandið sé mun betra en var, er "eldveggurinn" ennþá óbyggður og hræðslan um að önnur ríki fylgi á eftir er enn til staðar.  Nú er talið næsta öruggt að Portúgal þurfi frekari aðstoð og Ítalíu gengur verr en vonast var til

En eitt verða euroríkin þó ekki sökuð um, þau trassa ekki að halda fundi.  Þeir skila bara litlum sem engum árangri.

Árangur í viðræðum við Grikki

Þeir eru af ýmsum tegundum fílarnir

Það hefur mikið verið rætt um í hvað horf Íslendingar vilji koma myntmálum sínum undanfarin misseri.  Sitt hefur hverjum sýnst í þeim efnum.

En ákvörðun hefur verið tekin í þeim efnum.  Núverandi stjórnvöld hafa tekið ákvörðun.  Þau stefna lóðbeint niður í ESB aðild og upptöku euros.

Það veit þó engin hvenær upptaka euros yrði möguleg og svo er það nokkur galli við aðgerðarplan þeirra Steingríms og Jóhönnu að allt bendir til þess að Íslendingar muni hafna því að ganga inn í "Sambandið". 

Það eru sömuleiðis blikur á loft með að euroið verði til staðar óbreytt þegar kæmi að því að Íslendingum stæði til boða að taka það upp, ef áætlanir Jóhönnu og Steingríms gengju eftir.

Á vef Bloomberg fréttastofunnar mátti til dæmis lesa eftirfarandi, haft eftir vogunarsjóðsstjóranum John Paulson, í dag:

We believe a Greek payment default could be a greater shock to the system than Lehman’s failure, immediately causing global economies to contract and markets to decline,” the hedge fund said in the letter, a copy of which was obtained by Bloomberg News. The euro is “structurally flawed and will likely eventually unravel,” it said.

Auðvitað er þetta enginn stóridómur, en þetta er langt í frá einu spádómurinn um að euroið muni eiga í erfiðleikum á næstu árum og lönd muni yfirgefa myntsvæðið, nú eða það hreinlega leysist upp.

En það eru vissulega til aðrar leiðir, rétt eins og hugmyndir sem hafa komið fram um einhliða upptöku erlends gjaldmiðils.  Persónulega held ég að það geti verið tvíeggjuð lausn.

Það er líka sjálfsagt að skoða hvernig þjóðum hefur vegnað með euroið nú þegar það hefur verið við lýði í áratug.  Allir þekkja hvernig ástandið er hjá ríkjum eins og Grikklandi, Spáni, Portúgal, Italíu og Írlandi.  En það er líka gott að hafa í huga að landi eins og Frakkland hefur verið með sívaxandi viðskiptahalla undanfarin 10 ár.  Auðvitað væri það einföldun að skrifa það einvörðungu á euroið, en það hefur þó svo sannarlega ekki hjálpað til.  Atvinnuleysi þar fer sömuleiðis vaxandi.

Staðreyndin er sú að þó að Íslenska krónan eigi engan frægðarferil að baki, þá hefur Íslendingum ekki vegnað illa í efnahagslegu tilliti þegar litið er til baka.  Vissulega var bankahrun á Íslandi, en það er langt í frá einsdæmi.  Það þarf ekki að leita langt hvorki í tíma eða landfræðilega til að finna dæmi um bankahrun.

En efnahagslegar framfarir hafa síst verið minni á Íslandi en í öðrum löndum.  Ef til vill er það ekki síst að þakka því að atvinnuleysi hefur sem betur fer oft verið minna en í nágrannalöndum og aldrei hefur verið litið á langvarandi atvinnuleysi sem eðlilegan hlut á Íslandi.

Eins og margar þjóðir hafa lært er kostnaður við langtíma atvinnuleysi gríðarlegur. Efnahagslega og félagslega. 

Ef til vill ætti það ekki að vera fyrirferðarminna atriði í umræðunni, en gjaldmiðillinn.

 

Krónan er fíllinn í stofunni

Fyrirmynd fyrir Jóhönnu og Ólaf Ragnar?

Einn af merkilegri stjórnmálamönnum Kanada fagnaði afmæli sínu í gær, á degi elskenda, Valentínusardeginum.  Hazel McCallion, borgarstjóri í Mississauga varð 91. árs.  Hún er nú á sínu tólfta kjörtímabili (3ja ára kjörtímabil), og er í fullu fjöri, þó að hún segi að þetta verði sitt síðasta kjörtímabil, hún hyggist ekki sækjast eftir endurkjöri.

Hún var fyrst kosinn borgarstjóri árið 1978 (hljómar það ekki eitthvað kunnuglega?) og hefur gegnt embættinu allar götur síðan.  12 sinnum hefur hún náð endurkjöri eins og áður sagði. 

Fjármálin hafa verið í góðu lagi hjá Hazel og þó að reiknað sé með að Mississauga þurfi að slá einhver lán í ár, er það í fyrsta skipti sem það gerist.  Vitanlega eru ekki allir alltaf sammála henni, en í nýlegri könnun naut hún þó stuðnings 78% borgarbúa.

 

Lífið eftir vinnu

Það að barnaskólakennari sé settur í óumbeðið frí vegna bloggskrifa vekur upp margar spurningar.  Ekki hvað síst, hvenær er réttlætanlegt að hefta skoðana eða tjáningarfrelsi?  Getum við neitað sumum starfsgreinum um tjáningarfrelsi sem við leyfum öðrum?  Þarf slíkt þá ekki að koma skírt fram í ráðningarsamning?  Getur slíkur samningur stangast á við stjórnarskrá?

Ef hægt er að banna kennara að tjá skoðanir trúarsafnaðar sem hann er í, á opinberum vettvangi, þarf þá ekki að banna trúarsöfnuðinn?  Ef þær skoðanir sem kennarinn lét í ljós er hatursskrif, byggir söfnuðurinn þá ekki á hatri?

Ef talið er að ekki sé um vísvitandi místúlkun á orðum í Bíblíunni, þarf þá að banna Bíblíuna?  Eru hatursskrif í bókum ekki bönnuð líka?

En hvað má kennari blogga um?  Er ef til vill best að banna þeim að blogga?  Mætti kennari til dæmis skrifa fallega um nazisma?  Nú eða lýsa því yfir að hann sé kommúnisti og að Sovétríkin hefðu verið fyrirmyndarsamfélag?  Hvað ef hann fjallaði fjálglega um yfirburði A-Þýska kommúnistaflokksins.  Vill einhver að barnið sitt umgangist slíka einstaklinga?

Ættu höft á tjáningarfrelsi bara að gilda um barnaskólakennara eða gilda þau líka um framhalds og háskólakennara?

Hvað um aðrar stéttir?  Þarf að gefa út handbók um hvað lögreglumenn mega blogga um, hvað um opinbera starfsmenn sem almenningur þarf ef til vill að leita til?  Nú eða stöðumælaverði?

Hver á lífið eftir vinnu?  Er eitthvað líf eftir vinnu?

Og hvað með einkageirann?  Myndi verkalýðsfélagið samþykkja að ég myndi reka einstakling sem skrifaði illa um samkynhneigða, nú eða vel um kommúnista eða nazista, á þeirri forsendu að hann kæmi slæmu orði á fyrirtækið mitt?

Að gera kröfu til einstaklinga á vinnutíma er eitt, að gera kröfu til þeirra í einkalífi er annað, en hvar liggur línan?

Ég held að það séu ekki til nein einhlýt svör við þessum spurningum.  Það er líklega svo að svörin við þeim eru mismunandi eftir einstaklingum.  Það er eðlilegt og sýnir fjölbreytileika mannlifsins.

Það er allt í lagi að vera á móti skoðunum annara, það getur verið allt í lagi að fyrirlíta þær.  Það sama gildir um trúarbrögð og annað það sem einstaklingar samsama sig í.

En persónulega hef ég engan áhuga á því að banna fólki að hafa skoðanir eða að tjá þær.  Ef einhver er vafi, eigum við að bera gæfu til að leyfa tjáningarfrelsinu að njóta hans.

Kína vill sterkt euro og stórt eurosvæði

Kína vill markað fyrir vörur sínar.  Sterkt euro gerir Kínverskar vörur samkeppnishæfari en ella.  Það er sérstaklega erfitt fyrir "Suðurríkin" sem hafa allt of sterkan gjaldmiðill miðað við efnahag sinn.  Það hefur ekki aðeins svipt þau samkeppnishæfni sinni við "Norðurríkin" heldur skekkir líka samkeppnisstöðu þeirra við lönd eins og Kína.

Oft er talað um að euroið sé á bilinu 30 til 40% of hátt skráð fyrir Grikkland.  Það þýðir að Kínverskar vörur eru hlutfallslega allt of ódýrar í Grikklandi.  Grísk fyrirtæki eiga minni möguleika en ella að keppa við innfluttar Kínverskar vörur.

Þessu er hins vegar öfugt farið í Þýskalandi.  Þýskaland sifellir gengi sitt með því að tengja það við Grikkland, Portúgal, Ítaliu og Spán.  Þess vegna er gengi myntar Þýskalands lægri en ella, kaupmáttur Þýskra neytenda lægra á Kínverskar vörur en ef Þýskaland hefði sína eigin mynt og samkeppnisstaða Þýskra fyrirtækja betri.

Hin hliðin á þessu er svo að Þýskar vörur eru ódýrari fyrir Kínverja að kaupa en ella væri.  Vörur frá "Suðurríkjunum" eru hins vegar dýrari en hefðu þau sína eigin mynt.

Það er enda svo að u.þ.b. 50% af útflutningi Evrópusambandsins til Kína kemur frá Þýskalandi, 10% frá Frakklandi, 7% frá Italíu.  Það er rétt að hafa það í huga að hér er gengið ekki eina ástæðan fyrir mismunandi gengi þjóðanna í viðskiptum við Kína, en hefur vissulega sín áhrif.

Þegar litið er til innflutnings frá Kína, er Þýskaland einnig með stærsta einstaka hlutann, en þar er hlutfall þess aðeins 23%, eða þar um bil. Viðskiptajöfnuður allra Evrópusambandslandanna við Kína hefur yfirleitt verið neikvæður, þó að einstaka lönd hafi náð honum á köflum í ofurlítinn plús eða haldið honum við núllið.  Halli Þýskalands hefur verið töluverður, en hefur farið minnkandi.

En Kína hefur eðlilega áhuga á þvi að halda góðum viðskiptum við "Sambandið", það er stærsti útflutningsmarkaður þess. Því er áríðandi að euroið sé traust og kaupgeta íbúa "Sambandsins" á Kínverskum vörum haldist. Líklega hafa þeir takmarkaðan áhuga á að auka lán sín til ríkja "Sambandsins", en þeim mun líklegri eru þeir til að kaupa eignir í löndunum, nú þegar þær eru gjarna boðnar á hagstæðu verði. Það hafa þeir þegar gert að einhverju marki í Portúgal og Gríkklandi.

En líkleg verður líka rætt um atriðið eins og viðurkenningu á Kína sem "markaðshagkerfi", hugsanlega afléttingu á vopnasölubanni til Kína og fróðlegt verður að fylgjas með hvað gerist varðandi kolefnisgjaldið, en það fer ákaflega í taugarnar á Kínverjum.

Funda um efnahagskrísuna á evrusvæðinu

Eldfimt ástand

Gríska þingið samþykkti niðurskurðartillögurnar með yfirburðum, en þó ekki án átaka.  199 greiddu atkvæði með tillögunum, 74 sögðu nei og 5 sátu hjá.  22 voru fjarstaddir.  En yfir 40 þingmenn voru reknir úr flokkum sínum fyrir að lúta ekki flokksaga.

Sósíalistaflokkurinn, PASOK, rak 22. þingmenn úr flokki sínum og Nýtt Lýðræði rak 21. þingmann.  LAOS rak 2. þingmenn, eftir því sem ég kemst næst fyrir að greiða atkvæði með tillögunum.

Nú á eftir að sjá hvernig fjármálaráðherrar euroríkjanna taka næstu skref og hvort þeir telja Grikki ráða við að hrinda tillögunum í framkvæmd.  Vilji er ekki alltaf allt sem þarf.

Mótmælin í landinu eru ógnvænleg.  Jafn sjálfsagt og það er að mótmæla, þá er skelfilegt að sjá myndir af eyðileggingunni og átökin á götunum.  Þau benda ekki til þess að framkvæmdin á niðurskurðinum verði án harmkvæla, ef hún tekst á annað borð.

Ef kosningar verða haldnar snemma í apríl, eins og nú er talað um, er erfitt að spá um hvernig fer og hvað það gæti þýtt fyrir þá samþykkt sem nú fór í gegnum þingið.  Hugsanlega yrði þingið allt öðruvísi skipað.  Kosningar eru líklega ekki það sem Grikkland þarfnast nú, en frekari frestun á þeim gæti þýtt frekari og harðari óeirðir.

En þessi samþykkt er ekki endirinn á erfiðleikum Grikkja, þeir eru rétt að byrja.  Því miður bendir allt til þess að spírallinn haldi áfram að toga þá nður á við.  Götuóeirðir, íkveikjur og gripdeildir hjálpa ekki til í landi sem á gríðarmikið undir ferðaþjónustu.

En allt getur gerst í samfélagi sem virðist að hruni komið.  Enn og aftur koma orð forstætiráðherra Danmerkur upp í hugann, fólk er reiðubúið til að færa fórnir, en ekki að vera fórnað.

P.S.  Smá sögugetraun hér í endann.  Hvaða ár fengu fengu Þjóðverjar eftirgjöf hluta skulda sinna frá hópi ríkja (þar á meða Grikklandi)? 

"Klippingin" var 50%, en metin á u.þ.b. 70% þegar allt var reiknað.  Merkilegt hvernig sagan endurtekur sig oft, þó með breyttum formerkjum sé.

Grikkir samþykkja niðurskurð

Sekt Grikkja

Það hafa margir haldið því fram að vandi Grikkja sé heimatilbúinn og vissulega má færa fyrir því ýmis rök.  Skuldirnar eru þeirra, stjórnmálamennirnir eru þeirra, þó að ekki séu allir kjörnir og ákvarðanirnar hafa verið þeirra.

En höfðu Grikkir ekki flest það  sem eitt ríki getur haft?

Ef viljayfirlýsing um að stefnt sé að umsókn að Evrópusambandinu er töfralausn gegn efnahagslegum óstöðugleika, er þá óstöðugleiki ekki óhugsandi þegar ríki er þegar gengið í "Sambandið"?  Er ekki fullur "sigur" unninn þegar ríki eru meðlímir í "Sambandinu", hafa tekið upp euro og hafa "sæti við borðið"? 

Var ekki Grikkland oft tekið sem dæmi um hve gott væri fyrir ríki að ganga í Evrópusambandið og hve það hjálpaði ríkjum í efnahagslegu tilliti og til að skapa gott þróað samfélag?  Var ekki Grikkland oft tekið sem dæmi um hvernig "Sambandið" hífði upp lönd á "jaðrinum"?  Grikkir höfðu það býsna gott og í könnunum var eftir því tekið að almenn ánægja með Evrópusambandið var gjarna meiri í Grikklandi en öðrum löndum "Sambandsins".  Grikkir kunnu að meta það sem "Sambandið" hafði gert fyrir þá.

Þeir voru þjóð á meðal þjóða og deildu gjaldmiðli með efnahagslegum stórveldum eins og Þjóðverjum og Frökkum.  Gjaldmiðli sem var talað um að myndi samstilla efnahag þeirra ríkja sem notuðu hann og efla viðskipti þeirra á milli.  Að verðlag, kaup og kjör myndu hægt og rólega samstillast.

Skyldu Grísk verkalýðsfélög hafa sagt umbjóðendum sínum að eftir að Grikkland hefði tekið upp euro, yrði kaupmáttur ekki framar af þeim tekinn? Skyldu þau hafa sagt umbjóðendum sínum að lágir vextir og nægur aðgangur að lánsfé væri allt sem þyrfti?  Skyldu þau hafa sagt umbjóðendum sínum að enginn þyrfti lengur að óttast að eiga neikvæða eign í húsinu sínu?

Einn Íslenskur "Sambandssinninn" orðaði það svo að að Evrópskir stjórnmálamenn hefðu verið svo áfram um  að selja kosti eurosins, að þeir hefðu gleymt að minnast á gallana.

Er sekt Grikkja ef til vill að hluta til fólgin í því að hafa látið glepjast af sölumönnunum?

Að ráðum sölumannanna aftengdu Grikkir höggvara eins og gengisskráningu og vaxtaákvarðanir.  Í staðinn voru notaðir höggvarar sem hentuðu Þýskalandi.  Þeir tóku upp "erlenda mynt".

Þegar þetta er skrifað veit líklega enginn hvaða leið Grikkir munu fara.  En þeim bjóðast engir góðir kostir.  Euroið hefur rænt þá samkeppnishæfni sinni, framundan er að Gríska þingið samþykki aðhalds og samdráttaraðgerðir sem þeir eiga litla möguleika á að standa við.  Atvinnuleysi mun líklega halda áfram að aukast, laun lækka,  tekjur hins opinbera eiga eftir að dragast saman, þörf verður á meiri niðurskurði.  Og svo koll af kolli, hring eftir hring.

Því er fleygt fram að Grikkir þurfi 145 milljarða euroa nú, og svo 250 milljarða euroa stuðning næstu 10 ár.  Að öllum líkindum verða þeir ekki í boði. 

En það verða haldnir fundir.

Reyna að losna við Grikki

Verður næst farið í að "lagfæra" skuldir Portúgals? "Falin myndavél"

Þessi stuttu myndbútur hefur farið hratt yfir netið í kvöld.   Fjármálaráðherra Þýskalands og Portúgals, þeir Wolfgang Schauble og Vítor Gaspar,  lentu "óvart" í mynd, þar sem þeir eru að tala saman.

Hljóðið er ekki til fyrirmyndar, en ekki er hægt að heyra annað en að Schauble gefi Gaspar ádrátt um að Þýskaland sé reiðubúið til að fallast á aðgerðir í skuldamálum Portúgals.  Ekkert verði þó hægt að gera fyrr en búið sé að fá niðurstöðu í Grikklandi.

Staða ofar fylkingu

Skoðanakönnunum sem þessri ber alltaf að taka með fyrirvara, en það er ekki þar með sagt að hún gefi ekki vísbendingar og ekki megi leggja eitthvað út frá niðurstöðum hennar.  En hér er ekki talið upp úr kjörkössum.

Það sem vekur fyrst og fremst athygli mína í þessari könnun er afar mismunandi staða nýju framboðanna og svo aftur hrikaleg staða Samfylkingarinnar og Vinstri grænna.

Mér kemur ekki á óvart að Björt framtíð fái ekki mikinn hljómgrunn.  Persónulega tel ég ekki mikla eftirspurn eftir bergmáli af Samfylkingunni, sem leggur mesta áherslu á að styðja núverandi ríkisstjórn.

Gríðargott fylgi Samstöðu kemur mér hins vegar nokkuð á óvart, en Lilja hefur verið óhrædd við að kynna aðrar leiðir og lagt mikla áherslu á skuldamálin.  Það er því ekki óeðlilegt að óánægja með ríkisstjórnina skili sér til hennar flokks í góðu fylgi.  En það er rétt að hafa í huga að fylgi margra álíkra framboða hefur legið niður á við, eftir gott gengi í skoðanakönnunum.  En þessi skoðanakönnun sýnir að framboð Samstöðu á góða möguleika, hver svo sem niðurstaðan verður.

Staða Samfylkingar og Vinstri grænna verður að teljast afleit.  Samfylkingin með "léttvínsfylgi" og Vinstri græn eins og þokkalega sterkur bjór, svo notuð sé vinsælar líkingar.  En fylgismenn VG eru líklega enn í skýunum yfir að Lilja hafi yfirgefið flokinn og segja hverjum sem er að brottför 3. þingmanna hans hafi "styrkt" flokkinn.  Ég yrði ekki hissa þó að fleiri örvæntingarupphlaup sæjust hjá þingmönnum Samfylkingar á næstu dögum, enda gefur könnunin vísbendingar um meirihluti þeirra geti ekki reiknað með að sitja á þingi á næsta kjörtímabili.

Sjálfstæðisflokkur og Framsóknarflokkur geta þokkalega við unað, en könnunin er engin ástæða til gleði af þeirra hálfu.  Hún sýnir að þeim hefur ekki tekist nógu vel að ná til kjósenda og nýta sér hrikalegar óvinsældir ríkisstjórnarinnar.   Sjálfstæðisflokkurinn með 35% fylgi, en er þó að missa mikið fylgi frá síðustu könnun.  Það hlýtur að vera flokknum áhyggjuefni.  Framsóknarflokkurinn stendur nokkuð fast á sínu, er stærri en báðir ríkisstjórnarflokkarnir, en er ekki að bæta við sig fylgi heldur dalar svo lítið.

Þessi könnun er auðvitað því marki brennd að svarhlutfall í henni er lágt.  Aðeins 52.9% af 800 manns taka afstöðu til flokka.  Það sýnir óánægju með flokkana og það sem í boði er, en það getur líka gefið vísbendingar um að ef ekkert breytist gæti svo farið að kosningþátttaka yrði í lægri kantinum.  Það er rétt að hafa í huga að í síðustu sveitarstjórnarkosningum sáust þátttökutölur í kringum 66% í stórum sveitarfélögum.

P.S. Með þennan góða árangur Samstöðu í þessari könnun, verður auðvitað farið að spauga með að þessa Lilju myndu nú allir hafa kveðið.  En það má líka segja að "gömlu" flokkarnir hafi fengið "Storminn" í fangið.

Samstaða er í skýjunum