Bloggfrslur mnaarins, gst 2015

Fyrir 24. rum

gr fgnuu Eistlendingar v a 24. r eru liin fr v a eim tkst a endurheimta sjlfsti sitt og furlands sns r klm Sovtrkjanna/Rssa.

rflega 50 r hafi landi og flki mtt ola hersetu.

Lengst af af hendi Sovtsins/Rssa, en jverjar hfu einnig herseti landi af mikilli hrku um hr.

Hildarleikur seinniTallinn tv tower 20. august heimstyrjaldar hersetan kostai tugi sunda Eistlendinga lfi. Fjlmargir du styrjldinni og sundir sundir ofan voru fluttir brott lestum gripaflutningavagna.

Oftar en ekki bei eirra merkt grf Sberu.

a m segja a Eistlendingar eigi sr tvo jhtardaga, 24. febrar, daginn sem landi var sjlfsttt og svo aftur grdagurinn 20. gst, egar landi endurheimti a.

En a eru lka 24. r san sland viurkenndi fullt sjlfsti Eystrasaltsrkjanna og tk upp formlegt stjrnmlasamaband vi au. Fyrir 24. rum viurkenndi sland, fyrst allra rkja, Eistland sem sjlfsttt rki n.

Eistlendingar fundu a einhver st me eim. slendingar hfu hugrekki til a standa me Eistlendingum og viurkenna rtt eirra til a ra eigin landi og rlgum.

g hef ekki tlu v hve oft mr hefur veri akka fyrir ennan stuning slendinga. N sast gr.

Tallinn tv tower 20. august tanksa hefur margoft komi fram frttum a essi viurkenning og stuningur slendinga var kk Sovtsins/Rssa "harkalegum gagnagerum" var hta. Svo fr a sendiherra eirra var "kallaur heim" um hr.

Vissulega hfu slendingar margvsleg viskipti vi Rssa sem n. En slenskum stjrnvldum var ekki hagga.

dag er ekki hgt anna en a velta v fyrir sr hvort a slensk stjrnvld myndu sna sama hugrekki n?

Hefu au hugrekki og or til a standa eins a mlum?

Ea kysu au a lta "hina ttina" v a getur veri svo erfitt a selja makrl?

P.S. Myndirnar sna standi vi Sjnvarpsturninn Tallinn ann 20.gst 1991. En turninn er einmitt einn af eim stum ar sem Eistlendingar fgnu gr.


Lofuu Vesturveldin Sovtrkjunum a NATO myndi aldrei stkka til austurs?

egar reynt er a finna rttltingu fyrir yfirgangi Rssa gagnvart ngrnnum snum, er oft fullyrt a Sovtrkin hafi fengi lofor fyrir v a NATO myndi aldrei vera stkka til austurs.

a s v a v er margir virast telja, nokku sjlfsagt og elilegt a Rssar beiti ngrannalnd sn ofbeldi og yfirgangi til a tryggja hagsmuni sna.

Reyndar er a svo a finna m misvsandi heimildir um hvort a umrtt lofor hafi nokkru sinni veri gefi, og a virist vera alveg ljst a a var aldrei hluti af neinum samningum.

Gorbachev, sasti forseti Sovtrkjanna virist ekki muna eftir slku lofori, sasta ri svarai hann spurningu ar a ltandi me eftirfarandi htti vitali:

RBTH: One of the key issues that has arisen in connection with the events in Ukraine is NATO expansion into the East. Do you get the feeling that your Western partners lied to you when they were developing their future plans in Eastern Europe? Why didnt you insist that the promises made to you particularly U.S. Secretary of State James Bakers promise that NATO would not expand into the East be legally encoded? I will quote Baker: NATO will not move one inch further east.

M.G.: The topic of NATO expansion was not discussed at all, and it wasnt brought up in those years. I say this with full responsibility. Not a singe Eastern European country raised the issue, not even after the Warsaw Pact ceased to exist in 1991. Western leaders didnt bring it up, either. Another issue we brought up was discussed: making sure that NATOs military structures would not advance and that additional armed forces from the alliance would not be deployed on the territory of the then-GDR after German reunification. Bakers statement, mentioned in your question, was made in that context. Kohl and [German Vice Chancellor Hans-Dietrich] Genscher talked about it.

Everything that could have been and needed to be done to solidify that political obligation was done. And fulfilled. The agreement on a final settlement with Germany said that no new military structures would be created in the eastern part of the country; no additional troops would be deployed; no weapons of mass destruction would be placed there. It has been observed all these years. So dont portray Gorbachev and the then-Soviet authorities as nave people who were wrapped around the Wests finger. If there was navet, it was later, when the issue arose. Russia at first did not object.

The decision for the U.S. and its allies to expand NATO into the east was decisively made in 1993. I called this a big mistake from the very beginning. It was definitely a violation of the spirit of the statements and assurances made to us in 1990. With regards to Germany, they were legally enshrined and are being observed.
a virist v lklegra en ekki a ekkert slkt lofor hafi veri gefi. Lklegt er hins vegar a tala hafi veri um a NATO byggi ekki upp hernaarmannvirki, ea flytti kjarnorkuvopn til "austurs", og virist ekki sst vera merkingunni a landsvi sem var A-skaland.
a er einnig vert a hafa huga a fyrir herna Rssa Ukranu, var enginn herafli, ea herggn sem vert er a minnast rkjum A-Evru vegum NATO. Hvernig httar austurhluta skalands ekki g ekki til.
En elilega hefur hann aukist hrum skrefum, takt vi gnanir Rssa gar ngrannarkja.
En a er rtt a a komi fram a vissulega m finna aragra af misvsandi heimildum essu efni.
Grein r Spiegel m finna hr,Foreign Affairs og ga grein eftir Steven Pifer hr. tlulegan fjld sem styur sitthvort sjnarmii m svo finna netinu.
a er tti svo llum a vera ljst, a Rssum stendur engin gn af hernaarmtti ngranna sinna, s gn er ll hinn veginn.
a er einnig ljst a hernaarlega er Evrpusambandi engin gn. Herir rkja ess eru smir og fjrhagslega sveltir. Flestir frttir af eim undanfarin misseri hafa veri eim til hungar, enda stand flugvla eirra og annars vopnabnaar vgast sagt hrmulegur.
En innrs Rssa Ukranu og annar yfirgangur eirra hefur a einhverju marki tt vi sumum "Sambandsjum", en ekki svo a fjrtlt hafi veri aukin. Ef g man rtt, er a aeins Grikkland og Eistland (af "Sambandsjum" sem hafa eytt eim 2% af jarframleislu, sem NATO vill a mia s vi. Hvorug jin hefur umtalsvera hernaargetu.
NATO aild ja A-Evrpu hefur hins vegar gert au ruggari og sjlfstari gagnvart Rssum, og "Sambandsaild" hefur frt efnahagstengsl eirra vestur bginn.
a er nokku sem Rssar eiga erfitt me a stta sig vi sem "fyrrverandi heimsveldi".
En svo viki s aftur a eirri spurningu hvort a Rssar telji sig hafa fengi lofor fyrir v a NATO myndi aldrei stkka til austurs, a slkt s lklegt, eiga auvita rkin sjlf a ra sinni utanrkisstefnu, n ess a urfa a bera hana undir Rssa.
Sumir vilja meina a Kohl skalandskanslari hafi svo gott sem lofa slku (munnlega), en a er rtt a hafa huga a allt tal um leynilega samninga strvelda, svo ekki s minnst skalands og Sovtrkjanna/Rsslands, um skipan mla A-Evrpu, vekur upp gilegar minningar, svo ekki s sterkara a ori komist.
a er elilegt a rki mi og A-Evrpu hafi laast a Vesturveldunum, NATO og Evrpusambandinu. S slkur kostur borinn saman vi nnara samstarf og samvinnu vi Rssa, sj flestir a vali er einfalt.
Rssar hafa einfaldega ekkert upp a bja, nema gas,olu, yfirgang og ofbeldi, rkin ekkja a af fyrri reynslu.
Og au ekkja a lka a a er ekki alltaf essari r.

Verlaunum vi jernishreinsanir?

Viskiptavinganir sem Rssar hafa n beitt gegn slendingum (og rum jum) hafa sem von er vaki mikla athygli og umrur.

Eins og elilegt er um ml sem etta og mikla hagsmuni eru skiptar skoanir um hvernig standa ber a mlum.

Persnulega ykir mr mrg au rk sem hafa komi fram um hvaa afstu slendingar ttu a hafa til yfirgangs Rssa Ukranu, undarleg og jafnframt sum hver nokku gefelld.

msir tala eins og Rssar hafi veri fullum rtti til a "taka" Krm hra. a hafi lengi tilheyrt eim, og ar a auki s meirihluti banna af Rssneskum uppruna og tali Rssnesku.

etta er vissulega rtt.

En eir hinir smu horfa framhj sgunni, sem mig grunar a mrgum eirra s vel kunn.

Vissulega nu Rssar a slsa undir sig Krmskaga keisaratmanum. En eftir byltinguna 1917, lsti Krm yfir sjlfsti snu. En kommnistarnir nu a slsa landi undir sig a nju, en a var "sjlfsttt" Sovtlveldi, a vissulega hljmi a sem nokkurs konar versgn.

a var svo ekki fyrr en ri 1945, sem a var flutt undir Rssland a nju. eftir a meirihluti banna hafi veri myrtur ea fluttur tleg af Sovtinu. Tali er a um helmingur eirra hafi ltist eim afrum. ar var um a ra Tatara, og ba af Grskum, Armenskum og Blgrskum uppruna.

a er vegna mora og brottflutnings bum Krmskaga sem Rssar eru ar meirihluta.

Er skilegt a verlauna slkar jernishreinsanir?

Eigum vi a lta svo a ekkert s sjlfsagara en undir slkum formerkjum kvei landssvi a vilja tilheyra eim sem frmdu jernishreinsanirnar?

a sama gildir um hruin A-Ukranu. ar hafa fjldamor Sovtsins og skalands (fyrir, og eftir sari heimstyrjld) breytt basamsetningunni, annig a Rssar eru ar meirihluta.

En gefur a eim rtt til a reyna a innlima landsvin?

a sterk rk liggi fyrir v a sjlfskvrunarrttur ba afmarkara landsva s virtur, er a mnu mati nausynlegt a lta til sgunnar einnig.

Slkur rttur hltur a vera mjg takmarkaur, ef nokkur, ef staan er afleiing jernishreinsana.

v miur er a svo a fullyringar Rssa um nausyn ess a "vernda" ba Ukranu sem eru af Rssneskum uppruna, eru gilegt bergml fr linum tma. Tilraunir til a sameina einu rki eru a smuleiis.

Eins og ur sagi var Krmskagi "sjlfsttt Sovtlveldi", ar til a var innlima Rssland, ri 1945, eftir brottfluttning strs hluta banna, a var san "flutt" til Ukranu ri 1954.

En etta voru langt fr einu breytingarnar sem gerar voru milli "Sovtlvelda".

Tekin voru landsvi af bi Eistlandi og Lettlandi svo dmi su tekin.

a er engin hugi v meal Rssa a slkt gangi til baka, og hinir smu ngrannar eirra gera sr grein fyrir v a mgulegt er a skja slkt.

P.S. A sumu leyti m segja a framhald essu eigi sr sta A-Ukranu n. Auvita fltja flestir eir sem vilja a Ukrana s breytt, og halli sr til vesturs.

Eftir sitja "litlu grnu karlarnir hans Putins" og eir sem vilja a hruin tilheyri Rsslandi. annig styrkist meirihluti eirra svo um munar.

lklegt er a eir sem fli hafa sni aftur.


mbl.is Stjrnvld endurskoi afstu sna
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Hfingleg gjf

a er engin lei a segja anna en a gjf slenskrar erfagreiningar jeindaskanna s hfingleg.

Lklega er etta me strstu gjfum einkaailia til slensk heilbrigiskerfis, ef ekki s strsta, a minnst egar fjalla er um einstaka gjf.

a er skandi a nnur fyrirtki sem njta mikils hagnaar fylgi essu fordmi, minnu veri.

En a a s ekki alfari sanngjarnt a draga "banka allra landsmanna" inn essa umru, er a heldur ekki alfari t htt.

Upphin sem umrddur jeindaskanni og hfingleg gjf slenskrar erfagreiningar kostar, er ef g man rtt heldur lgri en ver lar eirra sem bankinn hyggst reisa hfustvar snar .

En auvita "skuldar" bankinn slendingum ekki neitt. Hann er j eigu eirra.


A neita a lta eigin barm

a er ekkert ntt a stjrnmlaflokkar og forystumenn eirra, vilji leita a orskum vesldarlegs gengis eirra hj flestum rum en eim sjlfum ea flokknum.

En s "list" ni njum hum, egar rni Pll rnason, formaur Samfylkingarinnar, vill kenna stjrnarflokknum um slmt gengi flokks sns (og hans sjlfs) stjrnarandstu.

Lklega verur veruleikafirringin ekki llu sterkari.


Viskipti - hvar sem er - vi hvern sem er?

Mr hefur fundist nokku frlegt a fylgjast me umrum um hvort a slendingar eigi a draga til baka viskiptavinganir sem eir hafa sett Rssland, samfloti vi arar Vestrnar jir.

Eins og oft ur er mli ekki svart og hvtt og hafa bir mlsailar rk sem eru gt.

Viskiptabnn eru tvbennt tki og oft bitna au harast almennum borgurum. v verur varla haldi fram hva varar au hft sem Vesturlnd hafa sett Rssland, v au beinast fyrst og fremst gegn forklfum stjrnmla og viskiptalfi, sem og reyndar olufyrirtkjum.

A mrgu leyti vldu Vesturlnd auveldustu leiina, enda ekkert sett bannlista sem kmi eim sjlfum illa, enda halda au fram a kaupa olu og gas af Rssum og vilja selja anga matvli og bla svo dmi su nefnd.

annig kaupa lnd Evrpusambandsins enn stran part af olu og gasi sem au arfnast fr Rsslandi, og engin vandaml eru a kaupa Mercedesa, BMWaffa ea Audia Rsslandi (fyrir sem eiga ng af aurum).

Reyndar munu Rssar hafa velt fyrir sr a banna influtning blum fr eim lndum sem hafa beitt viskiptavingunum, en ekkert hefur ori af v. En sala lxusblum hefur skroppi verulega saman, rttu samhengi vi samdrtt efnahag Rssa.

En a er s samdrttur efnahag Rssa, samhlia eim viskiptahmlum sem Rssar sjlfir hafa kvei a svara me, sem segja m a hitti Rssnesskan almenning fyrir, sem og slensk fyrirtki.

a er reyndar ekki elilegt a tla a minnkandi kaupmttur Rssnesks almennings, og v samhlia minnkandi greislugeta Rssneskra fyrirtkja sem s jafn mikil ea meiri gn slenskum tflutningshagsmunum, eins og hugsanleg innflutningshft.

En hvoru tveggja sr fyrst og fremst skringar Rssneskri innanlandspltk.

En hvers vegna eru slendingar tttakendur eim viskiptahmlum sem mis Vesturlnd hafa sett Rssa?

Hafa eir gert eitthva sem klagar upp slendinga?

Vissulega m halda v fram a slendingar su og hafi veri viskiptum vi lnd sem sur hafi veri ea s sta til ess a vera viskiptum vi en Rssa.

a arf ekki a leita langt yfir skammt.

slendingar ttu um ratuga skei viskiptasambandi (sem tti gtt) vi forvera Rssa, Sovtrkin, sem ef eitthva er tti enn verri sgu hva varai mannrttindi og yfirgang gegn ngrannarkum snum.

a er heldur ekki langt san rkisstjrn Samfylkingar og Vinstri grnna undirritai (me stuningi allra stjrnmlaflokka ef g man rtt) frverslunarsamning vi Kna, sem seint mun ykja kyndilberi mannrttinda ea umburarlyndis, hva a eim yki sjlfsagt a ngrannarki eirra eins og Tbet, njti sjlfstis.

a er v ekkert sjlfgefi, ea svart og hvtt essum efnum.

En a er heldur ekki hgt a segja a slendingar ea Vesturlnd hafi gripi til verulega harkalegra agera gegn Rsslandi, a mtagerir Rssa hafi komi nokku harkalega vi nokkur Vesturlanda og komi hugsanlega til a gera a fyrir sland.

En a verur ekki hj v komist a lta framferi Rsslands alvarlegum augum (svo nota s vinslt stjrmla oralag fr sustu ld). eir rust me hervaldi gegn ngrannarki og notuu vald til a breyta landamrum sem voru aljlega samykkt.

Valdbeiting eirra stendur enn yfir og sauknar granir eirra gegn grannrkjum eiga sr sta hverjum degi.

Er a eitthva sem skiptir slendinga engu mli?

Enn sem komi er hafa eir aeins rist gegn Georgu og Ukranu. En hva ef Rssar rast gegn Lettlandi, Lithen, Eistlandi, n ea Finnlandi me sama htti?

Myndu a ekki breyta neinu fyrir slendinga? Myndu eir einfaldlega halda fram a selja Rssum sld og makrl, en geta skipa upp Tallinn, Riga og Helsinki?

Eiga Ukranumenn sur stuning skili?

Stundum verur a taka afstu, jafnvel a hn kosti.

Engar jir eiga meira undir v en smjir, a alja samningar og landamri su virt, en ekki h hervaldi.


mbl.is sland mti sna eigin stefnu
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Kynlegar kvikmyndir

I fjlmilum hefur undanfarna daga mtt lesa kall missa frammmanna um kynjakvta hva varar thlutun hj Kvikmyndasji slands (g vona a etta s rtt nafn).

Vissulega hljmar etta nokku gfugmannlega, og er lti lta t eins og spor tt til jafnrttis, og komandi fr "sttungskllum", er varla vogandi a andmla essu.

En krafa um kynjakvta vekur vissulega upp msar spurningar.

a er vissulega mguleiki a g hafi eitthva miskili tilganginn me Kvikmyndasji (g stundum nokku erfitt me a skilja tilgang missa opinberra styrktarsja), en g hef stai eirri meiningu a honum vri tla a styja vi vnlegar (til vinslda) slenskar kvikmyndir, og jafnvel myndir sem styrktu beinan ea beinan htt, slenska menningu.

Vissulega eru slk markmi viss og teigjanleg, og lengi m deila um hvaa lei s best a eim.

En eru eir sem kalla eftir kynjakvta a segja a slk markmi hafi veri hundsu, vegna ess a halla hefur konur thlutunum?

Hafa "sri myndir" ori fyrir valinu, til ess a koma krlum a?

Hefur "Sjurinn" ekki stai sig sem skyldi egar styrkegar hafa veri valdir, og eitthvert anna sjnarmi en "kvikmyndalegt" veri haft a leiarljsi?

Ea er hlutverk Kvikmyndasjs eittha allt anna en a styrkja "vnlegar kvikmyndir"?

P.S. Mega slendingar vnta ess a "kynjakvti" veri settur forlg bkatgfu og galler sem sna myndlist?

P.S.S. Hefur einhver skoa hlutfall kynjanna sem umskjenda um styrki fr Kvikmyndasji, og hvert ef til vill s fylgni milli umskna og styrkveitinga, fr "kynlegu" sjnarmii?


Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband