Frsluflokkur: Menning og listir

vingaar nafngiftir?

g vil byrja v a segja a g er mikill adandi slenskrar nafnahefar og v a brn su kennd vi fur sinn ea mur.

ess vegna eru bi brnin mn Tmasarbrn og hafa a auki g og gild klasssk nfn.

Mr ykir furnafnahefin a g, a a okkur (mr og konunni minni) hefi veri nokku sjlfvald sett hvernig vi kvum a haga mlum.

hefur drengurinn minn eitt,ea tv nfn sem m draga efa a hloti hefu samykki mannanafnanefndar og dttir mn hefur fjgur eiginnfn, ar af eitt sem lklega hefi ekki hloti samykki.

ar sem bi brnin eru fdd utan slands, voru nafngiftir ekkert vandaml, einfaldlega var haka ar til gera kassa a brnin bru ekki sama "eftirnafn" og foreldrarnir.

Smuleiis hvarflai aldrei a okkur hjnum a konan mn yri "Gunnarsson", eyrum okkar beggja hljmai a hjktlega.

Allt etta var sjlfsagt vegna ess a vi bjuggum ekki slandi, heldur landi ar sem liti er nafngiftir og "fjlskyldunfn" sem kvaranir vikomandi fjlskyldu.

Og annig tel g a a eigi a vera.

Jafn mikill adandi hins "slenska kerfis" og g er, hef g engan huga v a neya ara til ess a fylgja v.

a g s fram um varveislu ess hef g engan huga v a neya v upp ara, ekki einu sinni brnin mn. Vilji au fyllingu tmans taka upp "eftirnfn", ea nefna brn sn einhverri endaleysu, mun g lklega reyna a telja eim hughvarf, ef einhver lfskraftur verur mr, en g geri mr grein fyrir v a eirra er vali og annig a a vera, hvort sem au munu ba slandi ea annars staar.

a vri mikil eftirsj af slensku nafnahefinni, ef hn myndi leggjast af. Smuleiis er a leiinlegt a heyra um afkraleg nfn.

En ef slendingar vilja almennt ekki fylgja hefinni, verur s niurstaan. En a er lang eilegast a a s kvrun veri tekin af einstaklingum og foreldrum.

a er engin sta til a neya nafngiftum upp einn n neinn.

a er a mnu mati einn af eim "stum" sem rkisvaldi ekkert erindi.

ess vegna er hi nja frumvarp mikil framfr.


mbl.is Efins um ntt mannanafnafrumvarp
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Angela Merkel: Fjlmenningarsamflag er blekking og lygi

Angela Merkel, kanslari skalands, sagi ru fundi me flokkssystkinum snum a fjlmenningarsamflag vri blekking og lygi, ea "lfs lygi" (Lebenslge).

a kann a vera a msum yki etta skrtin fullyring komandi fr "manni rsins" a mati tmaritsins Time.

En Merkel sagi m.a.: "Multiculturalism leads to parallel societies and therefore remains a life lie, or a sham."

og Merkel btti vi, ur en hn sagi a skaland vri ef til vill a nlgast olmrk sn hva varai fjlda flttmanna

"The challenge is immense. We want and we will reduce the number of refugees noticeably."

frtt Washington Post er san rifja upp a a er ekki nlunda a "maur rsins 2015" tali ennan veg.

ri 2010 gaf hn fjlmenningu skalandi algera falleinkunn.

"Of course the tendency had been to say, 'Let's adopt the multicultural concept and live happily side by side, and be happy to be living with each other.' But this concept has failed, and failed utterly."

Og a mrgu leyti er etta stareynd.

En a Merkel telji a betra s a ein ea "einsleit" mennig ri rkjum, tel g a ekki megi rugla v saman vi a breytt ea breytanleg menning ri rkjum.

Menning er nefnilega "dnamskt" fyrirbrigi, sbreytilegt sem allir egnar rkis geta haft hrif , og v meiri sem "skurarfletir" mismundandi hpa eru fleiri.

Og ef vi slendingar ltum eigin barm, er g ekki viss um a vi getum nefnt svo margt sem er 100% slenskt, enda hafa erlend hrif og hrif erlendra einstaklinga slenska menningu alltaf veri mikil.

Og a er af hinu ga.


Blakkur fstudagur

a hefur va mtt lesa um svartan fstudag, ea eins og algengara er a ora a "black Friday", vefmilum undanfarna daga, bi slenskum og erlendum.

g veit ekki hversu g tilboin voru slandi, en va hefur mtt sj hneykslun ornotkuninni og svo aftur hinni "amersku eftirpun".

Hneysklun "eftirpuninni" m reyndar sj um flestar erlendar uppkomur sem stinga upp kollinum slandi.

En a g skilji vel a slenskir kaupmenn vilji fjlga "kaup- og tyllidgum" er auvita skilegt a eitthvert slenskt heiti finnist yfir daginn.

g held a a fri vel v a kalla hann Blakkan fstudag. slenskt or, sem vsar til ess sem er fari a dekkjast, kallast vi enska ori "black", og svo er blakkur auvita fnt nafn hesti, sem sem aftur sr samsvrun eim "hrossakaupum" sem boi er upp . :-)

En a er enginn sta til ess a vera a sa sig yfir v a aljlegir dagar skjti rtum slandi. a er einfaldlega hluti af hnattvingunni og "alheimsorpinu".

Evrpskar hefir eins og Valentnusardagur og Hrekkjavaka (sem er reyndar frekar slm ing Halloween), eiga allt eins heima slandi og annarsstaar. Hrekkjavaka myndi lklega flokkast sem "afangadagur Allra heilagra messu", en egar dagurinn ber upp fstudag ea laugardag, eins og var r, er etta fyrst og fremst Hall-vn, enda ekki mjg margir nema skemmtirstairnir sem virkilega lta til sn taka. g hef alla vegna ekki heyrt um mrg slensk brn sem fara "grikk ea gott" leiangur.

Og svona m lengi telja, vissulega eru bandarskar hefir eins og "anksgiving" farnar a lta sr krla, en raun er ekki frekar sta til ess a lta a fara taugarnar sr en a slensk verkalshreyfing hafi kvei a taka upp Dag verkalsins, eftir "ru aljasambandi kommnista".

Ea hefur einhver heyrt um barttuna fyrir al slenskum degi verkalsins?

Al slensku dagarnir eru Sumardagurinn fyrsti, fyrsti vetrardagur, Bnda- og Konudagur.

Hugsanlega einvherjir sem g gleymi.

En a er engin sta til a lta "ammrska daga" fara meira taugarnar sr en daga eins og Bolludag ea skudag.

Meginreglan sem ber a hafa heiri, er a eir taka tt sem vilja.


Ef a kemur ljs a eitthva s hugsanlega rangt...

g hef aldrei veri mjg hrifinn af ea talsmaur ess sem gjarna er kalla "fjlmenningarsamflag", allra sst hj smum og fmennum jum. a er rtt a hafa huga a skilgreining "fjlmenningarsamflagi" er nokku reiki, og ekki alltaf ljst hvort a einstaklingar su a tala um nkvamlega sama hlutinn.

Oft virkar etta sem a sem kalla m illa skilgreindur "frasi".

a er lka rtt a hafa hug a a tala s um "eina menningu", ir a ekki a lkir, framandi menningarstraumar og hrif, su ekki velkomnin og raunar nausynleg, n sem endranr. Og flestum ef ekki llum samflgum finnast mismunandi "menningarkimar" og hafa alltaf gert.

En mr finnst g vera var vi nokkra hugarfarsbreytingu, hr og ar netinu undanfarna daga og msir sem hafa tala fyrir "fjlmenningarsamflagi" su ornir efins, ea vilji a meiri "algun" eigi sr sta.

a vissulega rtt a taka mi af slkum sinnaskiptum, er rtt a hafa eftirfarandi huga.

egar tveir ea fleiri skiptast skounum, og ljs kemur a ein skounin s rng, ea s sem hefur haldi henni fram viurkennir a, ir a ekki a hin, ea hinar skoanirnar su sjlfkrafa rttar.

Stundum arf a hugsa mli alveg upp ntt.


Takk fyrir mig: Loksins las g Spegilinn. byrgarmenn blasins hefu vissulega mtt eiga von lgskn, en ...

Er er ekki vantrarmaur, hvorki me litlum ea strum staf. a er enda ekkert "van" vi mna tr, hn einfaldlega er ekki. g hef aldrei fundi hvt hj mr til a bindast neinum flagsskap um a.

En g hef vissulega heyrt af flagsskapnum Vantr. Oft hef g haft gaman og stundum gagn af v sem eir hafa sagt og teki sr fyrir hendur.

Og a g s ekki endilega alltaf sammla eim, finnst mr bartta eirra heildina af hinu ga. Mlstaur samtakanna er oftar en ekki jafnrtti (jafnrtti snst um miki meira en kyn) og rttlti, alla vegna svo a g hafi s til.

Og nbirtu eir "bannaa Spegilinn" blogginu snu og kann g eim bestu akkir fyir a. g hafi aldrei s a ur og hefi lklega, eins og gengur, ekki snt v mikinn huga, ef ekki hefi komi til bannsins. a er lka umhugsunarvert.

N er g auvita binn a hlaa v niur. a er lklega ekki refsivert af minni hlfu, enda b g erlendis, en vissulega gti Vantr lent vandrum vegna dreifingar. Lklega eru eir undir a bnir.

g er ekki binn a lesa blai spaldanna milli, en glugga a og lesa margt.

Persnulega get g ekki s neina stu til a gera miki veur t af efni blasins. a er sumt fyndi, sumt ef til vill rti, sumt smekklti ea laust og svo fram eftir gtunum.

a er auvelt a sj a hgt s a beita "gulastslgunum" gegn blainu.

En, blainu er miki um nafn ea myndbirtingar af ekktum ailum og skopast af v af miklum m. Slkt er sjlfu sr ekki elilegt en getur veri afar mgandi og jafnvel srandi.

Einstaklingur sem verur fyrir slku a sjlfsgu rtt v a kra til dmstla ef hann telur sig vera fyrir rumeiingum. a er rttur hvers og eins.

En a kann a lta t fyrir a vera nokku "smslarlegt". Og fyrir marga er slin mikilvg og jafnvel mikilvgara a hn s ekki talin ltil.

v var a a mr flaug strax hug eftir a hafa glugga Spegilinn a lklegasta atburarsin mlinu hefi veri s a mgaur einstaklingur, hefi vilja forast a lta t sem smsl, og frekar kosi a kra fyrir gulast.

Er reynt er a hugsa 30 r aftur tmann, tel g yfirgnfandi lkur v a margir af nafngreindum einstklingum hefu geta unni meiyraml gegn Speglinum.

En a er lklegt a reisn ea orspor vikomandi hefi aukist.

S liti til njasta meiyramls sem g hef lesi um slandi, verur hins vegar a teljast lklegra a Spegillinn hefi veri sknaur.

En af lkum stum s, ttu allir a geta sammlst um a lgin um gulast eru rf. Trleysingar af augljsum stum, en eir sem tra, telja sig lklega vita a gu dmir alla, bi lifendur og daua, a sar veri.

a tti v a vera arfi a skjta mgunum hans gar til jarneskra dmstla.

eir eru hins vegar meal annars fyrir sem telja sig vera fyrir meiyrum ea mannorsrsum.


Fullur smi

Mr snist af essari frtt, a fullur smi hafi veri af essari samkomu, bi fyrir Sjallann og Stumenn, sem og alla ara sem a henni komu og lgu fram krafta sna.

Eini mnusinn, fyir mig persnulega, er a hafa ekki veri ar :-)

En a getur kosmsku samhengi, ekki talist str, ef nokkur galli samkomunni.

En miki vri g til a lesa allan blkinn sem Valgeir flutti til Sjallans. Og ekki vri verra, ef einhver hefi teki upp egar eir fluttu hann me snu ealborna undirspili.

En a er ef til vill til of mikils mlst og arfa bjartsni.


mbl.is Sjallinn lifir fram Akureyrarhjrtum
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Getur einhver tskrt ennan texta fyrir mig?

Kunningi minn sendi mr eftirfarandi texta, sem hann hafi s vefsu DV. ar er fjalla um breytingar hfundarttarlgum. Textinn er svohljandi:

mennta- og menningarmlaruneytinu stendur n yfir vinna um breytingar hfundarttarlgum. umrum um gagnasafn Rkisvarpsins Alingi sustu viku upplsti Illugi Gunnarsson a til sti a lengja gildistma hfundarttar: Meal annars vegna ess a listamennirnir eru farnir a lifa lengur en ur, eir eru farnir a lifa heilbrigara lfi og nausynlegt a tryggja a a hfundartturinn hverfi ekki mean a listamennirnir eru lfi. Samkvmt 43. grein gildandi hfundalaga helst hfundarttur gildur uns 70 r eru liin fr nstu ramtum eftir lt hfundar.

a er gott a listamenn su farnir a lifa heilbrigara lfi. v fagna allir og hfu bei eftir ofvni. En hvernig a veldur v a urfi a lengja gildistma hfundarttar, sem er bundinn vi kveinn rafjlda eftir andlt listamannsins, er mr hulinn rgta.

Er einhver sta til a breyta v, ea er of lti a gera runeytunum?


Vesturfararnir

g hef veri rlti slappur til heilsunnar undanfarna daga og eyddi v grdeginum a miklu leyti rminu.

Til a stytta mr stundir kva g a horfa Vesturfarana, tti Egils Helgasonar um byggir Vestur slendinga Kanada og Bandarkjunum.

Horfi alla 7 ttina nokkurn veginn striklotu.

a er skemmst fr v a segja a g hafi verulega gaman af. ttirnir eru vel gerir og skemmtilega framsettir.

Ef g tti a gagnrna eitthva, er a ef til vill s ofurungi sem er menningarlf vesturfarana, en yfir hi efnahagslega er fari fljtheitum. horfandinn er litlu nr um erfileika sem blstu vi bndum Nja slandi upphafi.

Anna atrii sem mr ykir a hefi mtt minnast , er Kinmount og sorgarsaga eirra sem anga fru, ur en eir komu til Manitoba. Kinmount var nefnt einu sinni, "Fjallkonuttinum", en a var allt og sumt, a minnsta a g tk eftir.

Reyndar hefur mr oft veri sagt a slendingarnir sem fru fr Kinmount, hafi lti sem ekkert vilja tala um reynslu. ar ltust margir tugir slendinga, a strum hluta brn og voru skilin eftir merktum grfum. v er sagt a eir hafi reynt a gleyma eim kafla eins og aui var.

AUT 0104AUT 0106

N stendur ar minnismerki, sem flk af slensku bergi broti Ontario, safnai fyrir og reisti. g birti hr rfar myndir af v sem g tk fyrir all nokrum rum.

AUT 0107AUT 0108

,

AUT 0109

Eins kemur mr reyndar huga, a Winnipeg Falcons, hefu tt skili a f rlitla umfjllun, egar tala um um slendinga Mantitoba. Ef til vill verur minnst komnum ttum.

En essi atrii sem g minnist hr, sna hve mikil vxtum og vfem saga slendinga er Vesturheimi, og auvita er a vonlaust a gera henni full skil fum ttum.

au breyta v ekki heldur a g naut ttanna og hafi af eim bi gagn og gaman.


A eiga orin, er a hgt?

g velti v fyrir mr kringum frtt a B og L hefi heimildarleysi nota lnur r sngtexta, hvort a hgt vri a eiga orin, og hvernig s eignarttur vri tilkominn?

urfa orin ea ornotkunin t.d. a vera kveinn orafjldi breyttur, ea getur a jafnvel bara veri eitt or? Varla er hgt a eigna sr eitt or, en hva urfa orin a vera mrg svo a eignarttur myndist?

Og mr datt hug egar g s essa frtt um frumsningu Gullna hliinu, eiga erfingjar Davs Stefnssonar, stra innheimta skuld hj hinni svinslu og gleigefandi hljmsveit Slinni Hans Jns mns?

a ekki vri greidd nema 100 krnur fyrir hvert skipti sem "Slin hans Jns mns" hefur sst prenti, vri ekki lklegt a s skuld hlypi milljnum, ekki sst ef greia yrfti fyrir hvert eintak.

Og er "mr finnst rigningin g", eign Vilborgar Halldrsdttur?

nnur frtt af svipuum toga sem vakti athygli mna er um deilur tveggja Danskra veitingastaa. ar er deilt um notkun hins algenga nafns Jensen. Jensen Bfhus, virist eftir frttinni a dma telja sig eiga notkunina nafninu Jensen veitingageiranum.

Mrgum Dananum finnst etta elilega bsna langt gengi.

En er ekki mli svipa slandi?

Nlega fll rskurur ar sem einn aili virist eiga ori fabrikka veitingageiranum, meal annars vegna ess a a er "frumlegt".

ekkjast bi "hamborgara fabrikur", ea "factories" um va verld og smuleiir "Pizzafabrikkur".

Af sama meii er tilraunir slensks fyrirtkis til ess a eigna sr ori "gull" bjrframleislu, sem er notkun um va verld. En ef til vill ykir a "frumlegt" a hafa dotti slk notkun hug slandi.

Og ef g man rtt, var einu fyrirtki gefin einkaeign hinu almenna ori "bnus" verslunarrekstri slandi.

Og af v a g er nafni eins ekktasta veitingamanns slandi, ver g lklega a gefa upp btinn ann draum a geta opna veitingasta slandi, sem hti "Tomma Pizzur", ea "Hj Tomma". :-)

a getur bara veri einn Tmas eim bransa slandi.

Gtu "Kentucky Fried Chicken" og "Southern Fried Chicken" bi hafa veri stofnu slandi, ea hefi veri htta "ruglingi"?

essar vangaveltur eru ekki settar fram neinni illgirni, ea a a g hatist vi hfundar ea vrumerkjartt.

En g held a a s hollt fyrir okkur a velta v fyrir okkur hvernig vi viljum a s stai a essum mlum og hverju er rtt a gefa einkaleyfi ea notkun. Hva skapar hfundartt og hva ekki?

a arf a reyna a eya "grum svum" eins og kostur er, a lklega s a aldrei a fullu hgt.

a m til dmis nefna til samanburar a "Wal Mart" hefur a sjlfsgu varinn rtt v nafni, en ekki orinu "Mart", a er of almenns elis.

ess vegna hafa Amersk fyrirtki vaxandi mli gerst "skapandi" stafsetningu og reyna annig a ba til eitthva "einstakt" sem hgt er a skrsetja og f vernd .

"General Electric", hefur vernd fyrir nafn sitt, en hvorki "general" ea "electric", alla vegna eftir v sem g kemst nst.

Ef til vill verur a lausnin framtinni a notast vi Ensku, ar sem of margar orasamsetningar slensku vera hfundavarar.

Gar stundir. (Skyldi n ekki einhver eiga ann "frasa"?)

P.S. Til a hafa "allt upp borum" ( ekki einhver ennan frasa?), er rtt a taka fram a g mjg ga kunningja meal skyldmenna Davs Stefnssonar, en frslan er ekki skrifu a eirra frumkvi, n vita au af henni. Samskipti mn vi lismenn Slarinnar hans Jns mn (sem m.a. hefur innifali fyrrverandi starfsflaga) hafa ll veri g og hef g ekkert upp a klaga.

g hef ekki sntt neinum eim veitingastum sem nefndir eru greininni, nema KFC, au viskipti fru elilega fram, skipt mat og f. g tengist engum eirra neinn htt.

g hef drukki drjgt magn af "gull" bjr um va verld, en tengist framleislu eirra ekki neinn htt ea hef af henni hagsmuni.


mbl.is Skemmtu sr Gullna hliinu
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Dagar sngva og dansa

5 ra fresti skunda Eistlendingar sinn "ingvll" og sl um sng og dans ht. essi hef er orin 145 ra gmul, a upphafi hafi eingngu veri um sng a ra, ef g hef skili rtt.

En etta er mikil ht, yfir 30.000 ttakendur og mr er til efs a va s hgt a hlusta yfir 20.000 einstaklinga syngja saman.

Snghtin hefst me heljarinnar skrgngu fr Frelsis torginu (Vabaduse Vljak) a Sngva torgi (Laulu Vljak), ar sem risastrt svi er og snghtin fer fram.

skrgngunni eru flestir Eistnesku tttakendurnir jlegum bningum og ganga undir merki sns krs og sveitarflags.

Hr a nean eru nokkrar myndir fr skrgngunni gr, en fleiri m finna Flickr sunni minni.

Meiri upplsingar um htina m finna http://2014.laulupidu.ee/en/


Nsta sa

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband