Bloggfrslur mnaarins, nvember 2015

Heims-, strveldi og sundrarki falla

Lklega m hvergi finna einu "Sambandi" ea samtkum (nema Sameinuu junum) fleiri fyrrverandi str- ea "heimsveldi" en Evrpusambandinu.

Bretland, skaland, Austurrki-Ungverjaland, Spnn, Portgal, tala, Grikkland, Frakkland, Holland. Spurning hvort vi eigum ekki a telja lnd eins og Danmrk, Svj og Plland me.

ll hafa essi str- ea heimsveldi "falli" ea skroppi saman, a enn ri rki eins og Bretland, Spnn, Frakkland og Danmrk yfir landsvum fleiri en einni heimslfu.

Portgal gaf hins vegar ef g man rtt upp sasta landsvi sitt annari heimslfu 1999.

annig er heimsmyndin sbreytileg og kyrrstaa hefur raun aldrei ekkst, a okkur sem hfum raun stutta vidvl jrinni kunni a snast svo.

Og annig mun a lklega fram vera, strveldi myndast og falla.

a yrfti engum a koma vart a Evrpusambandi hefi styttri dvl "sviinu" heldur en mrg au fyrrum str- og heimsveldi sem eru aildarrki ess.

Undir- og uppbygging ess er einfaldlega me eim htti, a sfellt s reynt a berja brestina.

Lklega m segja a undirrt vanda "Sambandsins" s s a stjrnmlin hafi algerlega yfirskyggt bi efnahags- og varnarml.

v egar brestir koma au sarnefndu, verur gjarna uppnm v fyrstnefnda.


mbl.is ttast a ESB falli eins og Rmarveldi
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Blakkur fstudagur

a hefur va mtt lesa um svartan fstudag, ea eins og algengara er a ora a "black Friday", vefmilum undanfarna daga, bi slenskum og erlendum.

g veit ekki hversu g tilboin voru slandi, en va hefur mtt sj hneykslun ornotkuninni og svo aftur hinni "amersku eftirpun".

Hneysklun "eftirpuninni" m reyndar sj um flestar erlendar uppkomur sem stinga upp kollinum slandi.

En a g skilji vel a slenskir kaupmenn vilji fjlga "kaup- og tyllidgum" er auvita skilegt a eitthvert slenskt heiti finnist yfir daginn.

g held a a fri vel v a kalla hann Blakkan fstudag. slenskt or, sem vsar til ess sem er fari a dekkjast, kallast vi enska ori "black", og svo er blakkur auvita fnt nafn hesti, sem sem aftur sr samsvrun eim "hrossakaupum" sem boi er upp . :-)

En a er enginn sta til ess a vera a sa sig yfir v a aljlegir dagar skjti rtum slandi. a er einfaldlega hluti af hnattvingunni og "alheimsorpinu".

Evrpskar hefir eins og Valentnusardagur og Hrekkjavaka (sem er reyndar frekar slm ing Halloween), eiga allt eins heima slandi og annarsstaar. Hrekkjavaka myndi lklega flokkast sem "afangadagur Allra heilagra messu", en egar dagurinn ber upp fstudag ea laugardag, eins og var r, er etta fyrst og fremst Hall-vn, enda ekki mjg margir nema skemmtirstairnir sem virkilega lta til sn taka. g hef alla vegna ekki heyrt um mrg slensk brn sem fara "grikk ea gott" leiangur.

Og svona m lengi telja, vissulega eru bandarskar hefir eins og "anksgiving" farnar a lta sr krla, en raun er ekki frekar sta til ess a lta a fara taugarnar sr en a slensk verkalshreyfing hafi kvei a taka upp Dag verkalsins, eftir "ru aljasambandi kommnista".

Ea hefur einhver heyrt um barttuna fyrir al slenskum degi verkalsins?

Al slensku dagarnir eru Sumardagurinn fyrsti, fyrsti vetrardagur, Bnda- og Konudagur.

Hugsanlega einvherjir sem g gleymi.

En a er engin sta til a lta "ammrska daga" fara meira taugarnar sr en daga eins og Bolludag ea skudag.

Meginreglan sem ber a hafa heiri, er a eir taka tt sem vilja.


Mega ekki allir styrkja starfsemi trflaga slandi?

All nokku hefur veri rtt um starfsmemi og styrki til trflega sland undanfarin misseri. Lklega er ekki of sterkt til ora teki egar sagt er a nokkur munur s skounum essum efnum.

En mr vitanlega er ekkert sem bannar einum ea neinum a styrkja trflg slandi og lklegra er en ekki, a mnu mati a mrg eirra fi og/ea hafi fengi einhverja styrki erlendis fr.

Sem elilegt er og ekkert t a a setja.

Er ekki nkvmlega jafn eilegt a tlendingar lti f af hendi rakna til trarstarfsemi og trbos slandi og a slendingar geri slkt til trbos og tengdrar starfsemi fjarlgum lndum?

Og hver tti a meta hvaa ailar eru hfir til a gefa f og hverjir ekki? Og eftir hva lgum og reglum ttu eir a vinna?

ess vegna virist mr allt tal um a kanna hvaan fjrmagn kemur marklaust, hvort sem a kemur fr borgarstjra eur ei.

Og hvernig svo a vinna mli fram?

Ef 200 einstaklingar gefa milljn hver, hver a rannsaka a allir einstaklingarnir hafi raunverulega gefi eigi f, ea hafi efnahagslega buri til ess?

Mr virist etta allt nokku marklaust.

Hn er lka hugaver umran um a allir trarsfnuir slandi veri a starfa samrmi vi slensk lg, ar sem m.a. er kvei um a ekki megi mismuna einstaklingum eftir kyni.

En a verur a hafa huga a stjrnarskrin slenska tryggir trfrelsi og a er arft a velta v fyrir sr, hvort a a s ekki sterkara.

A s sem velur sr trflag, hafi raun gefi hluta af rum rttindum snum eftir.

En g hef velt essu fyrir mr ur, og m lesa a hr.

Stareyndin er s, a ef a horft er til slenskra laga, eru a lklega fleiri en eitt og fleiri en tv trrflg sem gtu lent vandrum.

En hva verur um trfrelsi?

eir sem hafa lesi etta blogg reglulega vita lklega a mr hefur sjaldan legi mjg gott or til trflaga. Get ekki sagt a g beri mikla viringu fyrir eim.

En v m ekki rugla saman vi viringu mna fyrir trfrelsi og frelsi einstaklinga til a ika tr sna. S viring er mikil.

En hn hefur vissulega sn takmrk.

Spurningin er hvar mrkin liggja og hvar slendingar vilja draga au.

a er umra sem arft er a taka, en lklega eldfim.

P.S. g vil taka undir me eim sem hafa lst adun sinni teikningu af fyrirhugari mosku Reykjavk.

Mr ykir nsta vst a bygginguna eigi g aldrei eftir a sj innan fr, en fyrirhuga tlit hennar er gott og kom mr skemmtilega vart.


mbl.is elileg pressa fr leiguslunum
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Falleinkunnir Evrpusambandsins - lg og reglugerir duga skammt

a er tbreiddur misskilningur margra stjrnlyndra stjrnmlamanna a a dugi a setja lg og reglurgerir og gangi allt eins og sgu og vandamlin veri brott.

Lklega er essi misskilningur hvergi tbreiddari en Evrpusambandinu.

annig er a me Eurosvi.

Fari er af sta me grynnin ll af lgum og reglugerum, sem svo lti sem ekkert er gert me egar til kastanna kemur.

a tti ekki arft a fara eftir lgum ea reglugerum egar hleypa urfti Grikklandi inn Eurosvi. a tti ekki sta til a beita viurlgum egar skaland og Frakkland brut lgin, fyrst af llum rkjum.

San hafa 2/3 ea svo a aildarrkjum Eurosins broti sttmlann og viurlgin hafa engin veri. Staan er n s a nstum eingngu rki sem nlega hafa teki upp euro, uppfylla skilyrin.

Eurosvi sem heild, uppfyllir ekki skilyrin til a vera Eurosvinu.

Lgin og reglugerirnar hfu enga ingu, enga vikt.

annig hefur saga eurosins fr upphafi veri saga fagurra fyrirheita, en frra efnda.

Eurokrsan hefur enda marka undanfarin r, og er raun ekki s fyrir endan henni.

A mestu leyti m segja a sama um Schengen svi, sem er skilgeti afkvmi Evrpusambandsins, a nnur rki (ar meal sland) eigi aild ar a.

ar er fari af sta me hleit og gfug markmi. Lg og reglugerir settar, en eftirfylgnin er ltil sem engin og eins og tilfelli eurosins koma annmarkarnir ljs um lei og verulega reynir .

Lg og reglugerir voru settar, en eftirfylgnin var svo gott sem engin.

A vsu m akka fyrir a samykkt Evrpusambandsingsins um a Blgara og Rmena fengju aganga a Schengen var stvu. Slkt hefi lklega veri enn verra, enda var haft eftir "embttismanni sem vildi ekki lta nafns sns geti", vi a tkifri, a a vri til ltils fyrir "Sambandi", a styrkja rki til a kaupa dr tki til gmagegnumlsinga, sem kostuu htt milljn euro, ef a kostai ekki nema milli 100 og 200 euro a sleppa a fara gegnum au.

En Schengen samkomulagi hefur engan vegin stai vi au fyrirheit sem a gaf. Ytri landamri svisins hafa ekki fengi ann stuning sem au arfnast, me eim afleiingum a svi hefur raun veri n landamragslu.

a hefur a sjlfsgu, og elilega haft fr me sr a einstk rki hafa teki upp eigin landamragslu, og Schengne er eins og Juncker rttilega lsir nokkurs konar "dauadi".

fleiri svium fr Evrpusambandi algera falleinkunn.

a arf v ekki a koma neinum vart a efasemdir um "Sambandi" og " nnari samruna" vera meira berandi og stuningur vi rsgn rkja, eins og t.d. Bretlands verur meiri.

N sna skoanakannir meirithlutastuning breskra kjsenda vi rsgn r "Sambandinu".

Undir essum kringumstum tti ef til vill fum a koma vart a formaur Samfylkingarinnar lsi v yfir a "Sambandsaild" veri eitt af barttumlum flokksins nstu kosningum og a flokkurinn s me undir 10% fylgi.


mbl.is Schengen a hluta dauadi
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Er "fjlmenningin" a ganga af Belgu dauri?

Mr var bent hlusta stutt vital vi rna Snvarr morguntti Rkistvarpsins.

Vitali er teki mean "slkkt" var Brussel ef svo m a ori komast. Sklar voru lokair, flk var hvatt til a vera innandyra og almenningssamgngum var loka.

En a er athyglisvert a heyra a rni virist telja a "fjlmenning" s ekki hva sst undirrt nverandi vanda Brussel og Belgu.

Mismunandi menning flmingja og vallna hafi skapa v sem nst leysanleg vandaml, og egar innflytjendum er btt blnduna, veri hn eldfim og enn viranlegri.

Belga er enda skotspnn margra og hefur veri kllu "Belgistan", og a hefur mtt heyra skoun frnskum fjlmilum, a sta ess a gera loftrsir Raqqa, tti franski flugherinn a gera loftrsir Molenbeek.

Belgsk lggsla er sg skilvirk og sundru og um belgska herinn hefur veri sagt a hann s venjulega vel vopnum binn eftirlaunasjur.

En "fjlmenningin blmstrar" v sem oft er kalla "hfuborg" ea "hjarta" Evrpusambandsins.

En a sama verur varla sagt um Belgu.

Skuldir rkisins eru yfir 100%/GDP, stjrnmlin eru kreppu, a tekist hafi a mynda rkisstjrn. Landi er frjsamur jarvegur fyrir islamska fgamenn og margir telja a landi s vi a a brotna upp.


Fasismi "ga flksins"? Er rherrra Framsknarflokksins a leggja til skeringu tjningarfrelsi slendinga?

stjrnarskr slands stendur skrifa:

73. gr. [Allir eru frjlsir skoana sinna og sannfringar.
Hver maur rtt a lta ljs hugsanir snar, en byrgjast verur hann r fyrir dmi. Ritskoun og arar sambrilegar tlmanir tjningarfrelsi m aldrei lg leia.
Tjningarfrelsi m aeins setja skorur me lgum gu allsherjarreglu ea ryggis rkisins, til verndar heilsu ea sigi manna ea vegna rttinda ea mannors annarra, enda teljist r nausynlegar og samrmist lrishefum.]1)

Ef marka m frttina er rherra Framsknarflokksins, Eygl Harardttir a leggja til a essi rttur slendinga veri skertur, hn virist telja nausynlegt a ra slkar skeringar.

ir a a rherra Framsknarflokksins treysti ekki dmstlum slands til a taka eim mlum sem upp kunna a koma og nausyn s "fyrirbyggjandi agerum"?

Persnulega tla g a nota tjningarfrelsi mitt til a leggja til a Eygl Harardttir segi af sr sem rherra og Framsknarflokkurinn noti tkifri og setji embtti hfari stjrnmlamann.

Svona framsetning rherra fr mig til a efast strlega um framt slenskra stjrnmla.

Alla vegna er nausynlegt a berjast af hrku gegn llum lka hugmyndum - fr byrjun.

a er engin sta til a slendingar lti takmrkun tjningarfrelsi yfir sig ganga.

Eygl Harardttir, segu af r sem rherra og ingmaur.


mbl.is Ra arf takmrkun tjningarfrelsis
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Of miki gert r mlinu?

a m til sanns vegar fra a skilegt vri a skrt vri hvort a sland getur talist umsknarrki a Evrpusambandinu eur ei.

Rtt eins og me flesta ara hluti, er betra a ljst s hvernig pottinn er bi.

En lklega er munurinn ekki mikill egar upp er stai.

a eru a vera liin nstum rj r san virunum var formlega htt og ef g hef skili rtt hfu r veri kaflega litlar, ef nokkrar, einhvern tma undan.

Virum verur ekki fram haldi a s verur mean nverandi rkisstjrn situr. Ftt bendir til ess a hn fari fr vldum fyrr en fyrsta lagi vori 2017.

a yri v ekki fyrr sem ska yri eftir framhaldandi virum, og lklega all nokkru sar, v ef marka m stjrnmlamenn sem mest tala um framhald virna, yri a varla gert n jaratkvagreislu, ea hva?

a er lka ljst a engu nju rki verur hleypt inn "Sambandi" fyrr en fyrsta lagi 2019.

a vi gefum okkur a algunarvirum yri fram haldi snemma ri 2018, er a langt um lii a g leyfi mr a efast a eir kaflar sem var "loka" fyrri virum yru svo fram. a er einfaldlega a langur tmi liinn og lg "Sambandsins" sbreytileg a fara yri yfir aftur, a lklega gti a teki eitthva skemmri tma. En a myndi gilda smuleiis a um "nja" umskn vri a ra.

En ef sama umsknin er enn gildi, gilda smuleiis allir eir fyrirvarar sem Alingi setti, og sendi me henni.

a er lklegt a samningar nist me eim formerkjum, og vilja msir meina a eir hafi tt sinn tt viruslitunum sem uru.

a eina sem breytist vi a umsknin teldist gild, vri lklega a tknilega yrfti rkisstjrn ekki a taka mli upp Alingi, ur en slkt vri gert. Smuleiis yrfti ekki a leita samykkis allra "Sambandsjanna" fyrir virum.

En mnum huga getur a ekki breytt miklu, v a nsta vst er a rkisstjrn myndi traula leggja af sta me mli n tilstillis Alingis, ekki sst vegna ess a hefi stjrnin traustan meirihluta, myndu "Sambandssinnar" lklega vilja breyta ea fella t a minnsta hluta af skilyrunum.

a myndi heldur ekki breyta neinu a mli vri ekki bori undir ll "Sambandsrkin", v eftir sem ur urfa au ll a samykkja samningslok, ef g hef skili mli rtt.

En etta breytir v ekki a gott vri a f mli hreint.

a vri v tilhlilegt a rkisstjrn slands skai eftir v vi Evrpusambandi a a tskri hvernig a liti mli, og hva urfi a gera til a a lti svo a umsknin hafi veri dregin til baka.

Ef rkisstjrnin gerir ekkert slkt, vri vel til falli a einhver fjlmiillinn leitai hinna smu svara.


mbl.is ESB-umsknin mgulega enn gildi
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

A sama tma a ri: Jlin eru allra, kristni er a ekki

a er nsta vst a fyrir hver jl upphefjast rkrur (ef ekki rifrildi) um hvort tilhlilegt s a sklabrn fari til kirkju sklatma.

Eins og mrgu ru snist sitt hverjum.

En persnulega lt g svo kirkjufr s ekki elilegur hluti sklastarfs. Hversu htt hlutfall nemenda er kristi eur ei, skiptir a mnu mati engu mli.

a er rf a skerpa enn frekar askilnai rkis og kirkju, og mikilvgur ttur ess er a skilja milli menntunar og kirkju.

a ir ekki a ekki megi fra brn um trarbrg, en frsla og tttaka trarathfnum eru lkir hlutir.

slendingar (og msar arar jir) eru a heppnir a halda jl. Ekki "kristsmessu" eins og ekkist va um lnd.

Og rtt fyrir tilraun kristinnar kirkju, til a sl "eign" sinni jlin, tilheyrir essi rammheina hti raun llum.

slandi (eins og var) eru jlin fyrst og fremst fgnuur fjlskyldunnar, me "blti" mat og drykk, heimsknum og drum gjfum. Vi drgum sgrn tr inn stofur til a fagna upprisu og eilfleika nttrunnar og gamlir vttir eins og jlasveinar, grlur, leppalar, trll og lfar fara kreik.

Stundum rs upp s miskilningur a lfar su brenndir rettndanum. :-)

Sumir tala um gamla hef. Sjlfur fr g gegnum grunnskla slandi n ess a fara nokkurn tma kirkju fyrir jlin. Svo heyrist mr vera me flesta mna kunningja.

En auvita er tilvali fyrir jkirkjuna sem arar trarstofnanir a bja upp athafnir, srstaklega miaar fyrir brn og foreldra fyrir jlin.

v setur sig enginn upp mti a g get mynda mr.

En sklar eiga a vera menntastofnanir en, ekki a standa trartbreislu.


Geta lggur lka tj sig? Og hvenr eru r ekki lggur?

a er ef til vill ekki elilegt a a veki athygli egar lgreglujnar tj sig um rttarfar ea dma.

En egar vi veltum essu fyrir okkar, verum vi smuleiis a hafa huga spurninguna, hvenr eru einstaklingar lgreglujnar og hvenr ekki? Ea telst starfi 24/7, ef svo m a ori komast.

a er engin lei a koma veg fyrir a einstaklingar hafi skoanir, hvort sem eir eru lgreglujnar ea gegna ru starfi. En a eru til msar leiir til a reyna a koma veg fyrir a eir tji r.

Verum vi ekki lka a gera skran greinarmun v hvort a lgreglujnn tjir sig vinnutma (ea bningi) vi fjlmiil, ea hvort einstaklingur tji sig vefsu sinni, jafnvel a s sami s lgreglujnn frvakt?

g ver a viurkenna a g ekki ekki rningasamninga lgreglujna og hvort ar er kvei um a eir megi ekki tj sig um dmsml ea nnur samflagsml, jafnvel utan vinnutma.

Vissulega hltur fullur trnaar a rkja um allt sem eir sj og heyra vinnutma, en g f ekki s a etta ml tengist slku.

etta ml minnir mig dlti ( a ekki s a fyllilega sambrilegt) ml kennara norur landi, sem einmitt var rekinn fyrir a skrif sna prvat bloggsu.

ar var einnig tekist um skrif utan vinnutma.

g tk afdrttarlausa afstu me kennaranum , og geri a einnig me "Bigga lggu" n.

Me v er g ekki a lsa yfir stuningi vi mlflutning eirra. a er ekki aalmli, heldur hitt a g erfitt me a sj a bann vi tjningu eirra sem einstaklinga s rttltanlegt, svo lengi sem a er gert ann mta a enginn vafi leiki a um einkaskoanir s a ra og r settar fram ann htt.

eir sem halda v fram a slkar skoanir geti valdi fordmafullri afstu vikomandi til mla sem upp kunna a koma, vera a gera sr grein fyrir v a skoanirnar voru til staar, hvort sem r voru settar fram eur ei.

a sem mr ykir ekki hva sst merkilegt essu mli, og ber a aftur saman vi ml kennarans, er a g hef a tilfinningunni, a mrgum sem fannst sjlfsagt a kennarinn vri rekinn, eru annarar skounar mli lgreglujnsins og svo fugt.

Hitt er svo a ef einstaklingum ykir vegi a ru sinni, geta eir leita til dmstla.

En slenskir dmstlar virast vera eirrar skounar a a a vera kallaur "naugari" s ekki rumeiandi, jafnvel a myndbirting fylgi.

g ver reyndar a viurkenna a g man ekki eftir v a mr hafi tt slenskir dmstlar setja meira niur ru mli, en v sem slk niurstaa var raunin.

En a er anna ml, sem lklega flestir ekkja.


mbl.is Ml Bigga lggu til skounar
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Schengen ea ekki Schengen?

a hefur miki veri rtt um Schengen samstarfi slandi undanfarna daga og reyndar var en slandi.

a er elilegt, enda m segja a samstarfi s grarlegu uppnmi, jafnvel vi a a liast sundur.

a hefur endar reynt miki samstarfi og gallar ess komi ljs. Ytri landamrin ra ekki vi lagi, strir hlutar Evrpu (og ar me Schengen svisins) hafa raun veri n virks landamraeftirlits kflum.

Undir slkum kringumstum er ekki elilegt a vilji s fyrir v a ra framhaldi og hvernig best slku samstarfi s htta, n ea hvort rtt s a htta v.

Slkt er best a gera yfirvegaan htt og n upphrpana ea slagora.

Opin landamri n eftirlits (au eru aldrei n alls eftirlits) eru eftirsknarverur kostur og auvelda bi feralg og viskipti. vinningurinn (og httan) er mun meiri landamrum samliggjandi landa, svo ekki s tala um egar annig er hgt a ferast samfellu gegnum mrg lnd.

vinningur eylanda verur aldrei eins mikill (n httan).

a er vert fyrir slendinga a velta v fyrir sr a lklega er um ea innan vi helmingur eirra farega sem fer um Keflavkurflugvll lei til einhvers aildarrkis Schengen samningsins.

a g hafi ekki mikla reynslu feralgum til og fr slandi undanfarin r, get g ekki sagt a g hafi heyrt a slendingum yki erfitt, ea verulega erfiara a ferast til landa utan Schengen svisins.

annig hefur staa Bretlands utan Schengen svisins ekki komi veg fyrir a landi s einn allra vinslasti fangastaurinn fr slandi og fljga anga nokkrar flugvlar fr Keflavkurflugvelli hverjum einasta degi.

En Schengen er meira en landamragsla. Mikilvgur hluti samningsins snr a upplsingabanka og dreifingu, SIS, ea Schengen Information Systems. ar safna aildarjirnar, og dreifa sn milli, upplsingum um einstaklinga og anna a sem eim ykir skipta mli varandi samstarfi.

msir hafa haft or v a a a missa slkan agang vri slmt fyrir lg- og landamragslu slandi og get g ekki s nokkra stu til a draga a efa.

En a er spurning hvort a sland tti mguleika v a halda eim hluta samstarfsins, a htt yri tttku samstarfinu a ru leyti. A standa utan samkomulagsins hefur ekki komi veg fyrir a bretar og rar taki tt upplsingakerfinu.

annig er a msu a hyggja, en jafn sjlfsagt a ra essi ml eins og nnur.

F ml eru meira randi fyrir stjrvld en ryggi ba landsins.


Nsta sa

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband