Frsluflokkur: Vefurinn

Hvaan koma "falskar frttir"?

a hefur miki veri rtt um "falskar frttir" undanfarnar vikur. a m ef til vill segja a "falskar frttir" su af fleiri en einnar gerar.

Ein tegund, og hn er vissulega verulega hvimlei, er hreinlega uppspuni fr rtum, oft um ekktar persnur, en einnig um "undarlega" atburi ea svokallaar "samsriskenningar".

Oft eru slkar frttir eingngu settar fram til a afla "smella" og annig hfundum eirra tekna. Slkt var nokku algengt fyrir nafstanar forsetakosningar Bandarkjunum. Miki af "frttunum" mtti rekja til ungs flks A-Evrpu og Balkanskaga sem aflai sr umtalsverra tekna me eim.

a frttirnar su misjafnar a ger, eru margar eirra ess elis a lesendum reynist ekki erfitt a gera sr grein fyrir v a trverugleikinn s ekki mikill, a fyrirsgnin hafi veri ess elis a freistandi vri a skoa mli nnar.

Afbrigi af essu m sj va, ar meal slenskum milum, en oftar er lti ngja a veia me fyrirsgn, sem er tvr, ea leynir v hvort a um slenska ea erlenda frtt er a ra, en beinar "falsanir" eru ltt ekktar (nema ef til vill egar r eru teknar beint r erlendum milum). Msasmellir eru peningar.

En frttir ar sem "srfringar" lta gamminn geysa hafa lka aukist strum undanfarin r. ar m oft lesa strar fullyringar og vafasamar spr sem n efa eru miki lesnar, en reynast oft hpnar og beinlnis rangar.

Af essum meii eru t.d. r spr fr Englandsbanka sem er fjalla um vihengri frtt. r spr fengu a sjlfsgu miki plss fjlmilum. Slkt enda ekki elilegt.

Sp breska fjrmlaruneytisins af sama tilefni hefur einnig tt langt fr lagi og veri harlega gagnrnd. Slkar frttir sem ttu margar uppruna sinn innan stjrnkerfisins voru sameiginlega kallaar "project fear". egar starfsmenn fjrmlaruneytisins hafa reynt a klra bakkann eftir , hefur komi fram a ein af forsendum treikninganna hafi veri a Englandsbanki myndi ekki grpa til neinna rstafanna, yri Brexit ofan jaratkvagreislunni.

Geri n hver upp vi sig hversu lklegt vri a Englandsbanki brygist engan htt vi?

a er rtt a a komi fram a eir sem brust fyrir ji, Brexit atkvagreislunni geru sig einnig seka um a kasta fram msum fullyringum, sem voru besta falli misvsandi og reynast ekki rttar su allar forsendur teknar me reikninginn. Einhverra hluta vegna hafa r fengi mun meiri athygli en fullyringar eirra sem brust fyrir nei-i.

a m ef til vill a hluta til tskra me v a a s sur sta til a stareyndareyna fullyringar eirra sem ba lgri hlut. En a er ekki eftir a rslitin eru ljs sem slkar fullyringar hafa hrif, heldur kosningabarttunni.

slendingar ekkja gtlega af eigin raun "frttir" af slkum toga. Hva skrast komu r fram Icesave deilunni, ar sem flestir fjlmilar voru fullir af "srfringum" og rum litsgjfum sem kepptust um a lsa eim hrmungum sem myndu dynja slendingum ef samningarnir yru ekki samykktir.

Hvort vi segjum a skoanir "srfringanna" hafi reynst rangar (falskar) ea a frttirnar hafi veri a er lklega skilgreiningaratrii.

En a er ljst a fjlmilarnir geru ekkert til ess a stareynda kanna fullyringarnar, enda ef til vill erfitt um vik, v mr er ekki kunnugt a mikil rk hafi fylgt eim.

Hvort skyldi svo vera httulegra lrinu, uppspuni unglinga A-Evrpu og Balkanskaga ea "fimbulfamb" svo kallara "srfringa"?

En eitt er vst a hvort tveggja framkallar msasmelli.

riju uppspretta "falskra frtta" sem nefna m (r eru vissulega fleiri) eru frttastofur sem kostaar eru af stjrnvldum hr og ar heiminum.

msar einrisstjrnir (ea nstum v einrisstjrnir) sj sr vitanlega hag v a frttir su sagar t fr eirra sjnarmium og hagsmunum.

Slkt er ori tiltlulega einfalt og hefur interneti gert alla dreifingu auveldari og jafnframt drari.

meal slkra stva m nefna sem dmi RT og Sputnik sem eru kostaar af Rssneskum stjrnvldum og svo frttastvar fr Kna, N-Kreu og fleiri lndum.

Hr og ar Vesturlndum m vera vart vi vaxandi hyggjur af slkum milum og kafari kll um a hi opinbera skerist leikinn og reki "gagnmila" og skeri upp herr gegn sannindum og "flskum frttum".

Persnulega er g eirrar skounar a gir og flugir fjlmilar veri seint ofmetnir.

a er v trlegt ef eirri skoun vex stugt fylgi a a hinir flugu fjlmilar Vesturlndum fari halloka gegn milum "einrisrkjanna".

Ef svo er hljtum vi a spyrja okkur a v hvernig stendur v a eir hafi tapa svo miklu af trverugleika snum?

Ef a er raunin.

En g hef lka miklar efasemdir um "sannleiksdmstl" hins opinbera, g held a slkt geti aldrei talist lausn. er va kalla eftir slku og beita urfi sektargreislum gegn milum sem slkt birta.

Me slkum rkum hefu slenskir milar lklega veri sektair fyrir a birta fleipur "srfringa" sem fullyrtu a sland yri eins og N-Krea ea Kba norursins.

a er engin sta til ess a feta ann veg.

a er hins vegar nsta vst a fjlmilar muni um komna framt birta frttir sem reynast rangar (sumir vilja meina a nokku hafi veri um a n, af stjrnarmyndunarvirum) og alls kyns vitleysa lti dagsins ljs. a er smuleiis nsta vst a einhverjir fjlmilar sleppa v a birta einhverjar frttir egar a hentar ekki einhverjum sem eir styja. New York Times bast nveri afskunar slku. CNN rak fjlmilamann sem lak spurningum til forsetaframbjenda.

Fjlmilar hafa aldrei, eru ekki og munu lklega aldrei vera fullkomnir.

ess vegna eigum vi ll a lesa eins marga af eim og vi komumst yfir og hfum tma til. a er lka skilegt a vi ltum okkur heyra ef okkur er misboi.

En g held a engin lausn felist v a rkisva "sannleikann", ea a koma ft "frttalgreglu". Sektir fyrir rangar frttir munu ekki heldur leysa vandann.

En vi urfum a gera okkur grein fyrir v a frttir eru ekki alltaf rttar, r eru lka sagar fr mismunandi sjnarhornum.

Ef 20 manns horfa sama atburinn, er lklegt a lsingar eirra su bsna mismunandi, jafnvel hva snertir a sem tali vri grundvallaratrii.

Vi verum lka a gera okkur grein fyrir v a "srfringar" hafa skoanir.


mbl.is Hafi rangt fyrir sr um hrif Brexit
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Rtttrnaarlgreglan ltur til sn taka

g ver a viurkenna a g er eiginlega steinhissa. Persnulega ykir mr trlegt a g s a fylgjast me atburum sem essum slandi ri 2016.

Sjlfur er g svo illa "tjnaur" inn hinn pltska rtttrna a g get einfaldlega ekki s neitt hatur eim ummlum sem birt eru essari frtt.

g s einfaldlega tjningu andstum skounum.

Og slku framferi er g vel kunnugur. Hr essari bloggsu (og var) hef g tt "tistum" vi alls kyns flk, um hin mismunandi mlefni. annig gerast skoanaskipti.

Einn af eim sem g hef tt "rifrildum" vi hr er "skudlgurinn" Jn Valur Jensson.

Oftar en ekki erum vi algerlega ndverum eii. Jn er enda einn af eim sem g kalla stundum "kristilega talbana". a er ekki vegna ess a g s a saka um a fara um me morum og limlestingum, heldur vegna ess a fyrir minn smekk eru eir full trair "bkstafinn".

En a enga hafi g trnna, get g vel unnt rum slkrar bbilju. Slkt verur hver a eiga og velja fyrir sig.

g get vel unnt eim a slengja mig "ritningunni" og jafnvel eir hti mr helvtisvist skiptir a mig engu mli.

g hef fulla tr v a eir eigi jafnan rtt og g a tj sig, og hef haft a a reglu hr bloggi mnu, a allt sem er kurteislega sett fram fi a standa.

En sagan geymir vissulega margar ljtar sgur af rtttrnai. Fjldi einstaklinga hefur hefur dmdur fyrir villutr, pndir, limlestir og drepnir.

Rttarhld nafni kristilegs rtttrnaar eru svartur blettur sgunni, en au sem hafa veri haldin nafni "pltsks rtttrnaar" eru ekki htis htinu skrri.

N stefnir allt rttarhld "pltsks rtttrnaar" slandi. a er miur.

a er a mnu mati umrunni ekki til framdrttar og rttindabarttu samkynhneigra ekki heldur.

"Kristilegir pslarvottar", vera umrunni ekki til framdrttar.

Skering tjningarfrelsi er a ekki heldur.

P.S. a hljta einhverjir a vera farnir a velta v fyrir sr hvort ekki s rtt a lgin um gulast taki gildi aftur. :-)


mbl.is Jn Valur krur fyrir hatursorru
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Rssnesk atvinnutrll?

g fkktengil essa frtt RUV sendann tlvupsti. ar er fjalla um a Rssar su me "bloggtrll" launum vi a blogga jkvtt um Rssa og setja jkvar athugasemdir nnur blogg, og gera au tortryggileg sem eru Rssum neikv.

Reyndar hefur veri fjalla nokku miki um slkt msum "litlum milum" undanfarin 2 til 3 r, en g man ekki eftir a hafa s miki um etta almennum milum. Reyndar m rekja slka umru mun lengra aftur og kringum 2003 til 2004 byrjuu fyrstu frttir af slku a koma fram. Var tala um a umrur a Rssneskum spjallborum hefu teki merkjanlegum breytingum fljtlega eftir ri 2000.

En vissulega er erfitt a henda nkvmar reiur slku.

En sjlfu sr er etta eingngu rkrtt framhald run rurs og tilrauna til a hafa hrif "almenningsliti".

a verur a teljast lklegt a Rssar su eir einu sem standi slku, a vissulega bi eir vi rka hef rri, og fir ef nokkrir standi eim framar eim efnum.

En blog og "athugasemdir" eru orin partur af ntma fjlmilun og v a sjlfsgu beitt rursstri, jafnt af Rssum sem rum.

Ntma stjrnmlabartta fer ekki sst fram "samflagsmilum", me bloggum, tstum, myndbndum og skopmyndum.

Stundum skipulega, stundum ekki, og a er auvelt a missa stjrn atburarsinni.


Blekkingarleikur? Hva hefur breyst? Hv brestur n fltti lii?

a er nokku merkilegt a rkisstjrn Samfylkingar og Vinstri grnna kvei n a "hgja" algunarvirum vi Evrpusambandi.

Einhver myndi lklega spyrja hvort a hgt s a fara miki hgar yfir en gert hefur ver?

En auvita breytir etta engu raun. Aeins er veri a reyna a gera mlamilun annig a hvorir tveggja geti nokkurn veginn haldi andlitinu, Samfylking og Vinstri grnir. etta er nokku tpsk mosua sem vnta m fr essari rkisstjrn. Mosua sem gerir flestum kleyft a tlka kvrunina sinn eigin veg.

a sem essi kvrun a n fram, er a reyna a minnka umruna um Evrpusambandi fyrir kosningar. Hana hrast Samfylkingin og srstaklega Vinstri grnir.

a eina sem hefur breyst er a me hverjum degi styttist kosningar og a verur erfiara og erfiara a horfast augu vi kjsendur me "Sambandsaildina" bakinu.

a er undir kjsendum komi a lta umru um mli ekki falla niur.

Rtt er a hafa huga a:

fram heldur algun slands a regluverki "Sambandsins".

a verur ekki hgt starfsemi undir- og rursstofu "Sambandsins" slandi. rur hennar mun halda fram og lklega ekki slaka fyrir kosningarm, til hagsbta fyrir aildarflokka, en gegn stefnu annara. Slkur rur erlends rkjabandalags adraganda kosninga er fordmalaus slandi.

a er lka merkileg stareynd, a rkisstjrn sem talar svo htt um a leyfa jinni/kjsendum a a ra niurstunnin, neitai a halda jaratkvgreislu um hvort skja skyldi um.

a er lka merkilegt a essi kvrun n ess a hafa nokkurt samr vi Alingi, hva utanrkismlanefnd. kvrun um a "hgja" virunum er rkisstjrnarinnar einnar.

En raun hefur ekkert breyst, Samfylkingin vill enn inn "Sambandi" frekar en nokku anna og VG styur enn aild, ekki alltaf ori, en alltaf bori.

v eiga eir kjsendur sem eru mti "Sambandsaild" ekki neinn annan mguleika en a hundsa essa flokka kosningunum vor.

En auvita vri best a jaratkvagreisla fri fram um mli samhlia ingkosningunum vor.

Spurt yri: Vilt a sland gangi Evrpusambandi?

Svarmguleikar: J Nei

P.S. S svo frttum n a VG hefur kvei a bola Jni Bjarnasyny r utanrkismlanefnd. a er eftir ru eim bnum. llum sem ekki fylgja flokkslnunni um "Sambandsaild" er rutt r vegi.

a er ekki "hgt" eim "hreinsunum".


mbl.is Hgt virunum vi ESB
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Bi a vera vi frostmark Vti undanfarin misseri

Vaknai allt of snemma, hellti upp kaffi og settist vi tlvuna. Las frttir og fr san a vinna aeins blogsunni minni. Henti t bloggvinum sem ekkerthafa sett innseinnipart essa rs. Fr svo a glugga nokkrar gamlar frslur. Rakst essa frtt af vef mbl, sem g hafi tengt .

Neti gleymir ekki hlutum svo glatt.

Frtt mbl.is Fyrr frs vti en g skipti um flokk


Endurrst

Undanfarnar vikur hefur mikil leti hrj ann sem ritar essa su. slandsfer setti strik reikninginn og eftir a heim var komi var alltaf eitthva anna sem glapti og dr mig fr bloggskrifum.

N er rtt a reyna a koma reglu hlutina og vihalda sunni me smasamlegum htti.


Aftur af mlfrelsi

Vildi vekja athygli umfjllun Kastljss "stra Sklamlinu". Umfjllunin er gt, hfstillt og frandi.

Srstaklega finnst mr punktar lgfringsins fnir, a hann, eins og lgmnnum er tamt, tali ljst og forist a setja fram neinar stahfingar.

En einni spurningu finnst mr enn svara, telur blog.is sig bera byrg v sem vi skrifum hr sur okkar, undir nafni og eftir a hafa gefi eim upp kennitlu og arar upplsingar?

g hefi haft gaman af v a sj lgmenn spura a eirri spurningu. Er blog.is "byrgarmaur" allra blogga sem hr eru?


Af mlfrelsi

N er miki rtt um mlfrelsi, eitthva sem llum ykir sjlfsagt (ea velflestum skulum vi segja) en menn deilir nokkuum hvar mrkin liggja.

g velti v til dmis ljsi ess sem miki hefur veri rtt um nveri, egar loka var fyrir blogg, hr blog.is, hvort a blog.is telji sig einhvern htt bera byrg v sem g skrifa hr, a a g geri a hr undir nafni og hafi gefi upp kennitlu mna samt fleiri upplsingum egar g hf a skrifa hr fyrir 2.rum.

Sjlfur lt g ekki svo , enda ef einhver kann a tlka a sem g skrifa hr smandi, hlyti s hinn sami a eiga sktt vi mig, og vntanlega bija yfirvld ea dmstla a skerast mli, ef hann teldi mig sneia a ru sinni, ea annan htt brjta lg.

En hitt er lka ljst af minni hlfu a g er hr vegna velvildar blog.is, g greii eim ekkert fyrir au afnot sem g hef hr a vefsvi og vefumsjnarkerfi. eim ber engin skylda til a hafa mig hr, ekki frekar en forsvarsmenn svisins kra sig um.

ess vegna er a ekki brot mlfrelsi eins n neins a honum s thst af blogsvi. Ekki frekar en a er brot mlfrelsi a einstaklingur fi ekki a skrifa dagbla, ea koma fram frttatma sjnvarpsstvar. Allireiga rtt v a ritstra snum fjlmilum.

En jafn sjlfsagt og mr ykir a eigendur og umsjnarmenn ritstri fjlmilum, hef g alltaf veri eirrar skounar a mlfrelsi s heilagur hlutur og raunar s of langt gengi n egar til a banna skoanir og a einstaklingar tji r.

Yfirleitt hitta essar skoanir engan fyrir nema ann sem tjir r. Gera frekar lti r honum en eim ea v, sem hann er a tj sig um.

eir sem tj sig undir nafnleysi eru a nokkru nnur "kategora". er lng hef fyrir nafnleysi slenskum fjlmilum, en ar byrgist blai skrifin. En nafnleysingjarnir blog.is, eru a g held allir hr kennitlu. Blog.is krefst kennitlu egar blog er stofna. Vissulega er s mguleiki fyrir hendi a gefin s upp rng kennitala.

annig eiga eir sem misboi er, ann mguleika a fara meiyraml, n ea krefjast ess a eir veri kallair fyrir vegna "hate speach" ea laga um gulast. hljta yfirvld a krefjast kennitlu hj blog.is. Hana tti san flestum tilfellum a hgt a spyra saman vi ip tlu.

En g tel a mrgum htti til a taka ara of alvarlega.

Ef g segi til dmis alhfia allir kjsendur Frjlslynda flokksins suslorug ffl, eir sem kosi hafi Samfylkinguna su veruleikafirrtir vlukjar, allir Framsknarmenn haugsknar dreifblistttur, kjsendur Sjlfstislfokks flugjarnir peningapkar, VG su vitskertir grningjar og klikki svo t me v a halda v fram a menn urfi a vera argandi vitleysingar til a halda me Val, vita a g held allir a g fer me rangt ml (sem g viurkenni fslega).

Alhfingar sem essar eru trlega algengar um hina msu hpa.

En myndi einhver fara stefna mr fyrir a sem stendur hr a ofan? g held ekki, g vona ekki.

En hva er merkilegra vi a a vera trflagi heldur en stjrnmlaflokki ea rttaflagi?

Yfirleitt gerir bann vi skounum ea tjningu, ekkert nema a upphefja or og skoaniress sem bnnaar eru. Getur jafnvel gert menn "frga", stundum a endemum.

Persnulega held g a mnnum htti til a gera lfalda r mflugu og upphefja annig ann sem brkar "stru" orin.

Heimurinn er ekki "PC", a er lfi ekki heldur.

Lfi ml og tjningarfrelsi.


Tv

Tv r san "moggabloggi" hf gngu sna og reyndar um lei tv r san "Bjrrbloggi" var til. Aldrei hafi g blogga ur, en fkk sendan "tengil" blog gs kunningja mns, sem egar var byrjaur a blogga mogga.

g hafi reyndar veri a velta essum mguleika fyrir mr, fannst mr vanta einhverja trs fyrir innibyrga slenskuna mr, en hn er ekki miki sett prent fyrir utan bloggi. Helst notu samrum vi megina.

Upphaflega var meiningin a etta yri skp saklaust, mest fjalla um daglegt lf Bjr og vxt og vigang Foringjans og svo stlkunnar sem bei eftir v a koma heiminn.

En fljtlega tk "'slenska rtugeni" yfir og g byrjai a tj mig hum rmi um jflagsml slandi sem annars staar, rtt eins og g hefi eitthva um au a segja.

En etta hefur veri skemmtilegt og v engin sta til a lta staar numi, blogumhverfi er gott og sfelldri run og oft rekst g athyglisvera hluti hr blogginu, sem ella hefu fari fram hj mr.

Eykur tengslin vi sland og gefur mr a hluta til a minnsta kosti stagengil "kaffistofu og hsa spjallsins, sem g naut mean g enn bj slandi.


mbl.is Tv r liin fr v Moggabloggi hf gngu sna
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

rf a banna jlasveininn?

Rakst essa bloggfrslu hr moggablogginu. Hafi ekki og hef reyndar ekki enn hugmynd um hvernig Hollendingar halda upp jlin, en etta gaf einhverja hugmynd.

Hef reyndar alltaf veri hrifinn af Hollandi og Hollendingum, finnst eitthva svo skemmtilega afslappa andrmsloft ar.

En a flaug gegnum huga minn a hve gott a er a hefir sem essar eru ekki slandi ea hr Kanada.

Ef svo vri myndi g reikna me a upp vru komnar upp sterkar hreyfingar sem berust fyrir v a banna jlasveininn, ef ekki jlin heild sinni.


Nsta sa

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband